De laatste jaren is de kernenergielobby erg actief in het presenteren van kernenergie als een oplossing voor het broeikaseffect. Dat gaat zelfs zover dat kernenergie een 'schone en duurzame' energievorm wordt genoemd. Echter niets is minder waar. Kernenergie is niet duurzaam: de voorraad uranium is niet oneindig (bepaald niet), de technologie om de grondstof te hergebruiken functioneert niet, en het is bovendien zeer vervuilend.

De bewering dat kernenergie CO2-vrij is, is ver bezijden de waarheid. Men zou hooguit kunnen beweren dat een kerncentrale CO2-vrije-elektriciteit produceert (zelfs dat klopt niet helemaal). Maar een kerncentrale staat niet op zich: er is heel wat meer voor nodig om elektriciteit op te wekken door het splijten van atomen, dan een kerncentrale alleen. Zie daarvoor het hoofdstuk over de nucleaire keten. En in alle stappen van die keten komt CO2 vrij, doordat energie nodig is om bijv. uranium te winnen en te bewerken; CO2 komt vrij bij het transport, en er is veel transport nodig; maar er komt ook CO2 vrij bij het bouwen van een kerncentrale en andere installaties; juist bij het bouwen met enorme hoeveelheden beton en staal. Hoewel de hoeveelheid CO2 die vrijkomt bij kernenergie minder is dan bij fossiele brandstoffen is kernenergie absoluut niet CO2-vrij. Maar dan nog, CO2 is dan wel het belangrijkste broeikasgas (70%), maar niet het enige. CO2 komt voornamelijk vrij bij het verbranden van fossiele brandstoffen (olie, kolen, gas) en door het verbranden van hout(ontbossing en koken op hout). Een groot aandeel heeft vervoer (auto's, vrachtverkeer, vliegtuigen) naast industrie en huishoudens (verwarming, koken). Hier is dus ook veel winst te halen door energiebesparing. In Nederland is de CO2 uitstoot uit elektriciteitscentrales 20% van het totaal (en kernenergie kan alleen voor de opwekking van elektriciteit ingezet worden). Er is wel berekend dat als alle elektriciteit wereldwijd opgewekt zou worden door kerncentrales (nu is dat zo'n 17%), de uitstoot van CO2 maar met ongeveer 7% zou afnemen. [1]  In Nederland alleen al zouden er dan zo'n 16-17 kerncentrales bijgebouwd moeten worden met een vermogen van ruim twee keer die in Borssele.

Een onmogelijke opgave: er is niet genoeg industriële capaciteit, de voorraad uranium zal dan binnen een paar decennia opraken, etc. En de lokale oppositie zal er, ook als het totale maatschappelijke verzet afneemt, door het 'not-in-my-backyard' verschijnsel, voor zorgen dat dergelijke plannen niet realiseerbaar zijn. De Europese Unie (en dus ook Nederland) heeft zich in 1997 in het Japanse Kyoto vastgelegd om CO2 emissies in 2010 met gemiddeld 8% terug te dringen ten opzichte van 1990. Maar volgens de VN-klimaatorganisatie (IPCC) moet de uitstoot van broeikasgassen met 60 tot 80 % afgenomen zijn in 2040.

Er is nog een belangrijk argument dat kernenergie geen oplossing kan zijn: effectiviteit van de mogelijke oplossingen is zeer belangrijk: je kan een gulden maar 1 keer uitgeven (en voor de euro is dat hetzelfde). Een van de criteria voor effectiviteit is de 'energy recovery time', de terugverdientijd. Hoe lang duurt het voordat de energie die geïnvesteerd is om energie te produceren weer terugverdiend is. Bij kernenergie is dat schrikbarend: maar liefst 10 tot 15 jaar. Voor windenergie is het minder dan 1 jaar!

Daarbij komt ook nog dat een kerncentrale alleen maar elektriciteit produceert. Dit in tegenstelling tot warmtekrachtkoppeling bijvoorbeeld met gasgestookte centrales. Deze gebruiken de warmte die ze produceren om elektriciteit te produceren ook nog op andere manieren; voor verwarming bijvoorbeeld. Kerncentrales lozen warmte als afval en ook daarom is kernenergie erg inefficiënt.

Naast nog allerlei andere argumenten is natuurlijk de belangrijkste reden voor het feit dat kernenergie geen oplossing is voor het broeikaseffect de inherente nadelen van kernenergie zelf: afval, veiligheid, proliferatie, lozingen in 'normaal' gebruik, grootschaligheid dus niet flexibel, kosten, etc.

Een van de manieren waarop de atoomlobby probeert kernenergie geaccepteerd te krijgen is om het te laten vallen onder het 'Clean Development Mechanism'. Dit is een VN-lijst van instrumenten om de uitstoot van broeikasgassen terug te dringen. Deze maatregelen mogen dan ook in het buitenland ingezet worden om aan de binnenlandse verplichtingen van industrielanden te voldoen. De kernenergielobby heeft gemerkt dat het expliciet opnemen van kernenergie in die lijst wel erg gevoelig ligt en ijvert er daarom voor dat geen enkele techniek, dus ook niet kernenergie, expliciet uitgesloten moet worden. Als kernenergie dus niet expliciet uitgesloten wordt, kan bijvoorbeeld de VS in Bangladesh een kerncentrale bouwen en daarmee hun eigen verplichting tot reductie dichterbij brengen zonder de binnenlandse emissies te verminderen. Omdat er bij de grote COP6 klimaatconferentie (november 2000) in Den Haag helemaal geen akkoord werd bereikt, is kernenergie nog steeds niet uitgesloten in het CDM. Als kernenergie niet expliciet uitgesloten gaat worden, is dat een flinke stap terug. Dat mag niet gebeuren!

De oplossing voor het broeikaseffect zijn te vinden op het gebied van energiebesparing, duurzame energie en vermindering van de uitstoot van andere broeikasgassen. De mogelijkheden op dat gebied zijn veel groter en goedkoper. Energiebesparing kan het energieverbruik halveren en duurzame energie kan 40-50% van het totale energieverbruik leveren.

----------------------------------
- * (bijdrage kooldioxyde aan broeikaseffect) x 2/3 (CO2 uitstoot door fossiele brandstoffen) x 1/5 (fossiele brandstof voor elektriciteitsopwekking) = 2/30 = 7%
Eigenlijk is die 7% nog heel positief omdat 100% kernenergie niet mogelijk is: 70% is eigenlijk het maximum. Kerncentrales kunnen heel moeilijk ingezet worden voor piekbelasting en alleen voor basislast.  [terug]