1982

4 JANUARI 1982
Een onaangekondigde demonstratie van ongeveer 150 mensen bij de kerncentrale in Dodewaard, uit protest tegen de processen tegen de arrestanten van de actie in september 1981. Het is een onaangekondigde demonstratie, omdat Dodewaard door burgemeester Goldberg min of meer "verboden gebied voor demonstranten" is verklaard na de acties in september.


23 FEBRUARI 1982
Vijftien mensen van 'Stop Borssele' bezetten 5,5 uur lang een vergaderkamer in het provinciehuis van Zeeland in Middelburg. De bezetting volgt op een hoorzitting over de bouw van een afval opslaggebouw op het terrein van de kerncentrale in Borssele. Gedeputeerde Staten heeft besloten toestemming voor de bouw te geven. De eis van de bezetters/sters, een gesprek met GS van Zeeland, wordt weliswaar ingewilligd, maar het gesprek, op 12 maart, levert niets op.


3 MAART 1982
Van 1963 tot eind '79 werkt er een 100 kilowatt proefreactor op het terrein van het ITAL (Instituut voor de Toepassing van Atoomenergie in de Landbouw) in Wageningen. De reactor draait op 4,5 kilo hoogverrijkt uranium (89,5 U-235). Voor de afbraak van het gebouw wordt door de NUCON een ontmantelings-schema opgesteld. De 4,5 kilo hoogverrijkt uranium zal vervoerd worden naar de opwerkingsfabriek in Savannah River in de Verenigde Staten. Tegen dit transport is veel verzet, omdat Savannah River Plant een belangrijke schakel is voor de Amerikaanse kernwapenproductie.
Omdat het precieze moment van het transport niet bekend gemaakt wordt, is er vanaf midden februari een picketline voor het bedrijf en wordt er 's nachts gepost. Op 3 maart komt de vrachtwagen uit West-Duitsland die de splijtstof zal vervoeren, aan. Er wordt snel alarm doorgebeld en 65 mensen komen daar op af. Er volgt snel een blokkade [foto] voor de poort die door de plaatselijke politie vrij hardhandig wordt ontruimd.[foto]


17 MAART 1982
Neptunus bezoekt in een Greenpeace rubberboot de Hofvijver in Den Haag. Hij protesteert daarmee tegen de geplande dumpen van radioactief afval in de oceaan. Hij overhandigd Kamervoorzitter Dolman ook 154.000 handtekeningen, het resultaat van een door Greenpeace gestarte actie tegen de dumpingen.



9 APRIL 1982
Hoewel niet de meest geslaagde, is het No Nukes festival weldegelijk een aktie tegen kernenergie. Het festival in de Irenehal in Utrecht had een uitzonderlijke line-up met grote namen. Daar was dan ook meer opgelet dan op de politieke betrokkenheid van de artiesten of de affiniteit met de strijd tegen kernenergie. Zowel Adrian Borland (The Sound) als Dave Edmunds roepen (beide al behoorlijk dronken) dat ze niks hebben met de strijd tegen kernenergie. Er komen zo'n 10.000 mensen op het concert (wat geld moet genereren voor de strijd tegen kernenergie) af.


9 APRIL 1982
Op dezelfde dag als het No Nukes festival, organiseert het regionale comite 'Geen Vrede met Kernenergie' een Paas-demonstratie bij Urenco in Almelo met een fakkeloptocht langs de fabrieken. Ondanks de 'concurrentie' van No Nukes en het regionale karakter, doen ruim 1500 mensen mee aan het protest en treedt Herman Finkers op tijdens de manifestatie voorafgaand aan de protesttocht. Het zal (in elk geval voor een paar jaar) een traditie worden met Pasen.


17 APRIL 1982
In Arnhem wordt een manifestatie gehouden rond het KEMA- afval probleem. De maandag erna wordt begonnen met het afgraven van het radioactief afval, in de tientallen jaren daarvoor begraven op het KEMA-terrein. Enkele honderden mensen luisteren naar speeches en muziek in Musis Sacrum. De groepen vinden weliswaar dat het afval van het KEMA terrein weg moet, maar vinden de plannen om het afval in zee te dumpen belachelijk en kondigen nu al akties aan.


23 MEI 1982
Bij het Energie Centrum Nederland in Petten wordt een manifestatie gehouden tegen de voorgenomen dumping van radioactief afval in zee. 500 mensen zijn aanwezig.
De lijn van de voorgaande jaren zet zich door: minder mensen op de demonstraties en manifestaties vooraf, maar meer mensen die zich bezig houden met directe acties tijdens de transporten naar de haven.


1 JUNI 1982
De hoofdpoort van de IRI, de reactor op het terrein van de universiteit in Delft wordt 's morgens vroeg met een dikke ketting afgesloten en verder worden sloten dicht gekit met lijm. Ongeveer 15 mensen van de Basisgroep Delft en het Antinucleair Front. Om de portiers af te leiden worden rookbommen afgestoken en spandoeken opgehangen. Helaas is de poort na een half uur al weer open. De actievoerders schrijven onder andere dat de IRI "misschien voor wetenschappers wel interessant, maar voor de samenleving niet relevant" is.


JULI 1982
Een vijftigtal activisten/es onderschept een transport met radioactief afval van de KEMA in Arnhem naar het ECN-terrein. Vlak voor het terrein in Petten wordt de vrachtwagen geblokkeerd [foto] en worden de rem- en brandstofleidingen kapot getrokken. Nadat de leidingen hersteld zijn, worden de demonstranten/es van de weg gesleept.
De KEMA is bezig om het op haar eigen terrein begraven radioactief afval op te graven. Al het afval en de besmette grond wordt vervoerd naar de ECN, waar het opgeslagen wordt tot dat het in zee gedumpt zal worden.


16 JULI 1982
Voor de poort van de KEMA in Arnhem wordt 400 kilo rotte vis gedumpt. [foto]  Dit als protest tegen het feit dat het radioactieve afval, dat op het terrein opgegraven wordt, in zee gedumpt gaat worden. Dumpen "is funest voor de zeeflora en -fauna, maar ook voor de rest van het milieu en dus uiteindelijk voor de mens".


AUGUSTUS 1982
De Karavaan tegen Kernenergie trekt door het land. In een grote circustent doet een groep van 70-80 medewerkers een aantal belangrijke vakantie plaatsen aan: Kaatsheuvel, Cadzand-bad, Biddinghuizen, Gasselte en Eibergen. Een cultureel kinderprogramma doet enkele duizenden kinderen en ouders naar het festival komen. Op deze manier wordt er inhoudelijke informatie over kernenergie en alternatieven verspreidt en wordt er gediscussieerd. Er kwamen van te voren veel sceptische geluiden vanuit de AKB, maar de algemene indruk was dat het minder vrijblijvend was als gedacht en verwacht.


7 AUGUSTUS 1982
De tweede anti-dumpingsdemonstratie dit jaar. Omdat het dumpingschip deze keer uit Den Helder zal vertrekken en niet uit IJmuiden zoals de vorige jaren, is ook daar deze demonstratie. Net als in Petten, enkele maanden geleden, nemen ook hier ruim 500 mensen deel. De transporten van het afval zullen op 31 augustus plaats vinden, zo is aangekondigd.


20 AUGUSTUS 1982
Om de "geweldsspiraal te doorbreken", besluit de Commissaris van de Koningin in Noord-Holland, Roel de Wit, dat de transporten van het radioactief afval van Petten naar Den Helder in 't geniep anderhalve week vóór de geplande datum plaats zullen vinden. Zelfs de ME'ers die de transporten moeten begeleiden, krijgen te horen dat het om een oefening gaat. Toch zijn er in Den Helder al snel demonstranten/es aanwezig. Daar wordt de in de haast gevormde blokkades gewelddadig door de marechaussee ontruimd. Hierbij valt een vrouw van een zes meter hoog talud en raakt ernstig gewond. Terwijl actievoerend Nederland wakker gebeld wordt, wordt het grootste gedeelte van het afval vrijwel ongestoord vervoerd. Roel de Wit neemt deze maatregel, omdat de anti-dumpingsacties in '82 door de antikernenergie beweging zijn aangewezen als speerpunt en omdat hij ook wel in de gaten heeft dat er elk jaar sowieso al meer mensen aan mee doen en daarom de (terechte) indruk heeft, dat het wel eens zeer druk zou kunnen worden op de smalle wegen tussen Petten en Den Helder. De plannen van de anti-dumpingsgroepen, waar maanden aan gewerkt is, vallen in duigen.  Geïmproviseerd zal er moeten worden. Toch zijn er 's middags zo'n 600 blokkeerders/sters. Het optreden van de politie hangt af van de omstandigheden: als het donker is (donderdagnacht en vrijdagavond) zeer hard en onbeschoft en overdag als er meer pers aanwezig is, veel minder gewelddadig. Verder zijn er bij Petten rechtse-demonstranten met T-shirts, waarop de tekst: Demonstranten zijn we zat. De aanvoerder van deze club is campinghouder Franssen. Ze proberen demonstranten/es te isoleren en in elkaar te slaan of in het water te gooien. Dit lukt nauwelijks omdat iedereen zeer attent is en elkaar goed in de gaten houdt.
De ME gebruikt bij het opruimen van de blokkades de zgn. opbrengstokjes. Een vierkante stok van 37,6 cm lang en 2 cm dik. Ze steken die, met de armen gekruist, achter de hiel van iemand in een zitblokkade en slepen ze zo weg; een zeer pijnlijke ervaring.
Roel de Wit uit 's avonds op het NOS-journaal zijn tevredenheid met deze militaire operatie. De vervroeging van de transporten is echter zo geheim gehouden, dat de plaatselijke overheden nergens van weten en dat er in het ziekenhuis in Den Helder niet eens een arts aanwezig is, als daar de zwaargewonde vrouw (gebroken lendewervels) binnen gebracht wordt. [ingezonden brief]
Het tevreden gezicht van De Wit zal de komende dagen toch wel enigzins nadenkend worden.

21 AUGUSTUS 1982
Als protest tegen de vergunning die Ineke Lambers-Hacquebard (D'66 en staatssecretaris) verleende aan het ECN, voor het dumpen van het radioactieve afval, worden bij haar thuis in Opende, vaten met giftig chemisch afval in de tuin gedumpt. Dit alles onder het motto: "Als dumpen zo gemakkelijk gaat...".


23 AUGUSTUS 1982
Van Santen Transport is één van de bedrijven die bij de dumpingen het afval van het ECN naar Den Helder heeft vervoerd. In de nacht van 22 op 23 augustus wordt het bedrijf, dat gevestigd is in Haarlem, bezocht: van 29 vrachtwagens worden de banden kapot geprikt en er worden leuzen gekalkt. Uit de persverklaring: "Dit alles terwijl meneer Van Santen (schoft) 50 meter verderop van een verdiende nachtrust lag te genieten. De grijns op zijn gluiperige gezicht zal ondertussen wel verdwenen zijn. Van Santen doet ieder jaar weer mee aan de dumping en strijkt er z'n vette premies op. Ja kan daar niet vaak genoeg op bezoek gaan. Geen dumping meer, hé meneer Van Santen? En ook niet op land en ook niet in de zoutkoepels".


25 AUGUSTUS 1982
Het hoofdkantoor van het ECN in Den Haag is aan de beurt in het kader van 'Geen Dumping 83'. Omdat het een zo voor de hand liggend actieobject is en de kans op bewaking vrij groot, wordt gekozen voor een geluidloze actie: plakken, verven, lijmen, rotte eieren door de brievenbus, etc. Verder wordt er een losgeknipte beddespiraal voor de deur gezet met de tekst: "De geweldsspiraal terug gebracht".


27 AUGUSTUS 1982
Het bijkantoor in Rotterdam van rederij Wagenborg, die het dumpschip 'De Scheldeborg' de zee op stuurt, wordt door 12 mensen bezet. Zij eisen dat het schip terug geroepen wordt en dat Wagenborg in de toekomst nooit meer zal meewerken aan het dumpen van atoomafval. De eisen worden afgewezen en na enige uren gaat de politie tot ontruiming over. Die verloopt heel rustig en wordt uitgebreid door het NOS-journaal gefilmd en uitgezonden.


28 AUGUSTUS 1982
Vrijdagnacht: twee auto's volgeladen met verf, rotte eieren, vissen en lijm, het bekende materiaal. Op naar IJmond Transport. Dat is een overkoepelende organisatie (Van Santen valt er bijvoorbeeld ook onder) en verdiend aan de afvaltransporten. In 4 minuten is de gevel vrolijk gekleurd, de ramen volgeplakt en de stank in de hal ondragelijk. Tegelijkertijd wordt er een brief gepost naar het ECN, de vakbonden, Den Haag, etc., waarin staat dat IJmond Transport voortaan afziet van vervoer bij de dumpingen. De brief ziet er heel echt uit en de Schager Courant en Trouw nemen het dan ook op.


30 AUGUSTUS 1982
In het hoofdkantoor van rederij Wagenborg in Delfzijl; de eigenaar van het dumpschip 'De Scheldeborg', wordt ingebroken. De hele inventaris van een aantal kantoren wordt vernield: afbijtmiddel in de computers, leuzen kalken, verf op en in apparatuur, etc. De schade is groot. Uit de persverklaring: "Schade toebrengen, vernielen en sabotage is een onderdeel geworden van de strijd tegen kernenergie. Schaadt het niet, dan baat het niet! Bedrijven die bunkers gaan bouwen voor tijdelijke opslag op land, of die bv boortorens gaan plaatsen bij zoutkoepels, die bedrijven kunnen rekenen op onze vernielzucht. En reken maar dat het leuk is om te vernielen!"


30 AUGUSTUS 1982
De Rijks Geologische Dienst in Haarlem wordt bezet door 80 vrouwen van 'De Boze Zeemeermin'. De RGD werkt mee aan een internationaal onderzoek naar de geschiktheid van de diepzeebodem voor opslag van atoomafval. Uit de persverklaring: "Om te laten zien dat we niet in het 'wegstoppen van radioactiviteit' geloven, hebben we het gebouw van deze dienst in Haarlem bezet. Het doen van onderzoek naar zogenaamde oplossingen voor het afvalprobleem rechtvaardigt alleen maar de heilloze voortgang van de productie van kernenergie en kernwapens". Twaalf vrouwen worden, volstrekt willekeurig, meegenomen naar het bureau en één wordt er opgepakt wegens het schilderen van een leus op een ME-bus. Iedereen wordt aan het eind van de middag weer vrijgelaten.


31 AUGUSTUS 1982
Duizend mensen demonstreren in Amsterdam tegen de dumpingen. De opkomst is groot, gezien de korte voorbereidingstijd en minimale aankondiging. In tegenstelling tot de verwachtingen, een gezellige wandeling van de basisgroepen, wordt het een volwassen demonstratie met sprekers aan het eind.
Na de demonstratie gaan een aantal mensen naar Krasnapolsky, waar een verkiezingsbijeenkomst van het CDA plaats vindt. Er wordt gezongen: "Dump het CDA, dump de bijbel; geen atoomafval in zee!"


3 SEPTEMBER 1982
Dertig anti-kernenergie activisten/es bezetten de kamer van de Commissaris van de Koningin in Noord-Holland in het provinciehuis in Haarlem. Na drie uur op z'n kamer te hebben gezeten, wordt er een verklaring voorgelezen. De onderhandelingen met Roel de Wit leveren niets op dan wat aardige, begrijpende edoch geslepen taal. Na het gesprek verlaat iedereen vrijwillig het gebouw. Buiten is er nog een felle charge, omdat er een leus geverfd wordt.
Tijdens de bezetting zijn er geheime notulen van de voorbereidende vergaderingen over de dumpingoperatie gevonden en gefotografeerd. De papieren onthullen veel over de militaire manier van denken die uiteindelijk geleid heeft tot die slinkse geheime operatie: het vervroegen van de transporten.
Het meest schokkend is de discussie die tijdens het opstellen van het draaiboek woedt, over de bevoegdheid van de politie om in gevaarlijke situaties te schieten. De politie is niet gelukkig met de beperkte mogelijkheden die zij heeft om het vuur op een menigte te openen. Zij wil meer bevoegdheden hebben, minder remmen die het vuurwapengebruik tegen moeten gaan. Bijna de gehele vergadering is het met ze eens! Alleen de ambtenaar van Binnenlandse Zaken blijft op de lijn van het Ministerie. De vergadering wordt dan ook door de minister stevig op de vingers getikt: de politie mag pas schieten als "er een levensbedreigende situatie is én als de dader te individualiseren is". De discussie gaat ook over het inzetten van traangas; het ontruimen van de blokkades mag niet te lang duren. Men verwacht 1800 á 1900 ME'ers nodig te hebben voor de gehele dumpingoperatie. Door de truc van De Wit, vervroeging van de transporten, zijn dat er wat minder geworden. De acties echter, zijn alleen maar heviger en ongrijpbaarder geworden.


5 SEPTEMBER 1982
'Geen Dumping 83' slaat opnieuw toe. Dit keer bij het transportbedrijf Boudesteyn in Beverwijk. Vijf vrachtwagens branden helemaal uit. Boudesteyn was betrokken bij het vervoeren van het afval van Petten naar Den Helder. Uit de persverklaring: "Want het gaat niet alleen om dumpen in zee, niet alleen om het probleem nucleair-afval; we willen geen kernenergie. Protesteren tegen de dumpingen is protesteren tegen kernenergie en vechten tegen de machthebbers die ons daar mee opzadelen".


6 SEPTEMBER 1982
Opnieuw een actie bij het huis van Ineke Lambers-Hacquebard, omdat ze de vergunning verleende voor de dumpingen. Deze keer worden de muren van haar woning versierd door leuzen tegen de dumpingen en kernenergie in het algemeen.


4 OKTOBER 1982
De poort voor het bouwverkeer voor het afvalgebouw van de kerncentrale in Borssele, wordt een uur lang geblokkeerd door de actiegroep 'Stop Borssele'. De bouwvakkers stuiten op een berg afval en een door zware kettingen afgesloten poort. Om duidelijk te maken dat het niet om de werknemers persoonlijk gaat, krijgt iedereen koffie en koek aangeboden door de actievoerders/sters.


29 NOVEMBER 1982
Ongeveer 100 activisten/es bezetten het Belgische consulaat in Nijmegen, omdat (uit het omstanders-stencil): "op 5 november er een ongeluk gebeurd is in de kerncentrale in Tihange aan de Maas, vlak bij Luik en Maastricht. De Belgische en Nederlandse overheid hebben de ernst van het ongeluk verzwegen. (...) Terwijl het er om gaat dat delen van België en Nederland nu opgescheept zitten met radioactieve lucht, radioactieve groente, radioactief Maaswater, waarvan in Nederland 5 miljoen mensen afhankelijk zijn voor hun drinkwater. De overheden en kranten doen er niets aan om er zelf achter te komen wat er aan de hand is en zijn er alleen maar op gericht om de bevolking rustig te houden. Het kernenergieprogramma moet kunnen doorgaan". Het ongeluk was een lek in het primaire koelsysteem waardoor 60.000 liter radioactief water weg liep. Het water wordt later geloosd in de Maas. Na een uur bellen met de verantwoordelijke instanties in België en Nederland wordt de bezetting opgeheven.


11 DECEMBER 1982
Als blijkt dat het dumpen in zee van radioactief afval door het enorme verzet niet meer mogelijk is, wordt besloten het op land op te slaan. Maar de plaats voor deze tijdelijke opslag wordt een probleem. Veel mogelijke steden worden genoemd, maar Velsen wordt plotseling de belangrijkste kandidaat. Ongeveer 2000 Velsenaren demonstreren tegen deze plannen, terwijl een voorlichtingsbijeenkomst van het ministerie van VROM (Volksgezondheid, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer) verstoort wordt. Het moet duidelijk worden dat ook opslag op land niet getolereerd wordt, zolang men door gaat met het produceren van kernafval.