De ramp in Tsjernobyl heeft ook gezorgd voor een vloedgolf aan muziek. Ook veel mainstream artiesten maakten wel een nummer over het de ramp, vaak niet zo zeer een politiek statement – soms ook wel – maar een herinnering aan het leed. Voorbeelden hiervan zijn bv 'Time will Crawl' van David Bowie, Bruce Cockburn’s 'Radium Rain', 'Sognando Chernobyl' van de bekende Italiaanse Adriano Celentano of, veel later, Steve Rothery, de gitarist van Marillion met het album 'The Ghosts of Pripyat'. Maar hier willen we vooral aandacht schenken aan artiesten die zichzelf positioneerden als onderdeel van de antikernenergie-beweging (akb). Hier de eerste 5 van 10 nummers die we uitgezocht hebben uit de Laka-collectie [https://www.laka.org/music-from-anti-nuclear-movement] van muziek uit de international beweging tegen kernenergie. Via de links kun je het nummer afspelen en vindt je meer informatie over artiest en release. En grasduin vooral verder.

We beginnen echter met een randgeval: de band lijkt geen onderdeel te zijn van de akb, maar mainstream is het zeker ook niet…
Der Blaue Reiter was een invloedrijke groep kunstenaars binnen het expressionisme, die in 1911 door Wassily Kandinsky en Franz Marc in München werd opgericht. De groep streefde naar een spirituele, van de werkelijkheid losstaande kunst, maakte gebruik van de kracht en symboliek van kleuren en bevorderde de abstractie.
Maar Der Blaue Reiter is ook een Spaans duo dat vanaf 2005 apocalyptische en filmische sferen combineert met neoklassieke passages en martial-percussie. Hun album The Nuclear Sun uit 2009, handelt helemaal over Tsjernobyl. Het album begint met een vrolijk kinderliedje maar gaat algauw over in een pulserend alarm en het huilen van kinderen: het begin van de ramp. Hier het nummer The Liquidators, over de honderdduizenden jonge mannen die in de eerste maanden ingezet werden voor schoonmaakwerkzaamheden en waarvan een groot gedeelte ziek werd en overleed. Bij deze track verwijzen we naar Youtube, omdat het album wel in de collectie van Laka zit, maar geen verwijzing online heeft – wegens 'niet (genoeg) uit de beweging’.

In Frankrijk is nog steeds een grote en sterke beweging tegen de kernenergie-plannen. Vooral rond Bure, de plaats waar de Franse nucleaire industrie bezig is haar plannen voor een ondergrondse eindopslag voor radioactief afval te realiseren. Om die strijd te ondersteunen zijn ook al een aantal zijn ook al een aantal compilaties albums uitgebracht. Maar we kiezen natuurlijk voor een nummer over Tsjernobyl van de Franse singer-songwriter Agnes Bihl - Silence on meurt. Het nummer verscheen op het compilatiealbum 20 Ans Tchernobyl uitgebracht in 2006 door de Franse afdeling van Greenpeace.

Het derde nummer is Duits: Wolf Maahn beschrijft in 'Tschernobyl - Das Letzte Signal', de ramp als een symbool voor de milieuvernietiging; het is misschien nog net niet te laat, maar dit is wel de laatste waarschuwing! Maahn is ook een van de acts op het later dat jaar grote anti-wackersdorf festival [https://www.laka.org/music-from-anti-nuclear-movement/germany#waahnsinn] waar hij het nummer voor het eerst speelde. Hier hoor je de single versie; op de 12” versie is beslaat het nummer alle twee kanten en is in totaal ruim 16 minuten.

Zijn hele leven is Christy Moore al een geëngageerd artiest, en vanaf eind jaren zeventig betrokken (vaak met zijn jongere broer Barry – later beter bekend als Luka Bloom) bij de strijd tegen de plannen om een kerncentrale te bouwen bij Carnsore in Ierland. In 1989, op het album Voyage het nummer 'Farewell to Pripchat (near Chernobyl)' zingt hij over de evacuatie en alles achter moeten laten. Pripyat (en niet Pripchat, zoals foutief op de hoes vermeld) is een stad gebouwd voor de werknemers van het Tsjernobyl-kerncentrale complex. De stad (65.000 inwoners) is sinds 28 april 1986 verlaten. Christy Moore werd in 2007 tot Ierlands grootste nog-levende musicus gekozen.

Motoharu Sano is een bekende Japanse muzikant en was in midden jaren 80 een Dj van een belangrijk programma dat door veel regionale omroepen werd uitgezonden. Een van die regionale omroepen maakte (toevallig eigenaar van een kerncentrale) maakte bezwaar tegen een geplande uitzending waarin Sano antikernenergieliedjes wilde laten horen. Het programma kwam er niet. Sano maakte vervolgens de single 'Keikoku dõri, keikaku dõri' (Zoals gewaarschuwd, zoals gepland) waarin hij verwijst naar “onbetrouwbare journalistiek” terwijl “kinderen gewoon de waarheid willen weten”, waarbij hij herhaalt: “Windscale, Three Mile Island, Tsjernobyl, ze zijn allemaal precies zoals voor gewaarschuwd”, en de vraag stelt: “Waar zal de volgende nucleaire ramp plaatsvinden?”