De Franse nucleaire onderneming Advanced Nuclear Fuels (ANF), een dochter van Framatome, heeft toestemming gekregen om in het Duitse Lingen brandstofelementen van Russisch ontwerp te gaan produceren. Het ministerie van Milieu van de deelstaat Nedersaksen zal hiervoor naar verwachting op korte termijn een formele vergunning afgeven. De verwevenheid tussen de West-Europese nucleaire industrie en de Russische wordt hiermee nog verder vergroot; en de sluiting van de nucleaire fabriek – atomausstieg vollenden! - is hiermee een flinke stap verder weg. De fabriek levert al brandstofelementen aan diverse West-Europese kerncentrales, waaronder de kerncentrale Borssele. Alleen al dit jaar vonden transporten van Lingen naar Borssele plaats op 23 februari en 1 juni.
De vergunning die nu afgegeven gaat worden betreft de productie van zeshoekige brandstofelementen. Deze zeshoekige elementen worden momenteel gebruikt in 19 Soviet zogenaamde VVER kernreactoren in Oost- en Noord-Europa. Tot nu toe werd deze markt volledig bediend door TVEL, een dochteronderneming van Rosatom. Framatome wil via ANF nu eveneens brandstof voor deze reactoren gaan leveren.
De plannen voor samenwerking tussen Framatome en Rosatom bestaan al langer. Nog vóór de Russische invasie van Oekraïne riepen 126 organisaties uit Duitsland, Frankrijk, Rusland en Nederland, waaronder Laka, de Duitse regering op om het project tegen te houden vanwege de strategische afhankelijkheid van Rusland.
Hoewel Nedersaksen formeel verantwoordelijk is voor de vergunningverlening, heeft de deelstaatminister van Milieu, Christian Meyer (Bündnis 90/Die Grünen), zich fel tegen het besluit uitgesproken. Volgens Meyer is de goedkeuring “fundamenteel fout”, maar ziet hij juridisch geen mogelijkheid om de vergunning tegen te houden. Meyer vroeg het Duitse federale ministerie van Milieu nog of de aanvraag kon worden afgewezen op grond van nationale of internationale veiligheidsrisico’s. Volgens hem maakte Berlijn echter duidelijk dat daarvoor geen juridische basis bestaat.
Zowel de federale overheid als de deelstaatregering wijzen naar elkaar als het gaat om de politieke verantwoordelijkheid voor het besluit. In Berlijn wordt benadrukt dat vergunningverlening een bevoegdheid van Nedersaksen is en dat de deelstaat de feiten beoordeelt. Nedersaksen stelt op zijn beurt dat de veiligheidsbeoordelingen van de federale autoriteiten doorslaggevend zijn en dat de deelstaat geen eigen mogelijkheden heeft om vertrouwelijke federale analyses zelfstandig te verifiëren.
Een belangrijk punt van zorg blijft volgens Meyer het ontbreken van een duidelijk perspectief op beëindiging van de samenwerking met Rusland. Het ministerie van Milieu van Nedersaksen heeft ANF meermaals gevraagd wanneer de productie van deze brandstofelementen zonder Russische betrokkenheid mogelijk zal zijn. Volgens het ministerie hebben zowel ANF als moederbedrijf Framatome geweigerd een concrete einddatum voor de samenwerking met Rosatom te noemen. Daarmee blijft onduidelijk hoe lang de productie van Russische brandstoftechnologie in Lingen afhankelijk zal blijven van Russische kennis en ondersteuning.