Categoriearchief: Argumenten en twijfel

Subcategorieën: Broeikasgas & CO₂-uitstoot (52), Proliferatie (71), Straling (39), Veiligheid (77)

Macron: sans nucléaire civil pas de nucléaire militaire!

Grote verhalen in de media: Frankrijk gaat vol voor kernenergie! De waarheid is iets genuanceerder: op z’n best (slechtst?) kiest Frankrijk voor een continuering van haar kernenergieprogramma. Maar eigenlijk dat nog niet, want volgens Macron stopt het land wel € 1 miljard (!) in nieuw vermogen, voor nog niet bestaande kleine centrales deze keer. Maar voor 1 miljard krijg je niet echt heel veel tegenwoordig. Ter vergelijking: EdF schatte vorig jaar oktober de kosten voor de Grand Carénage, het verbeteren van de veiligheid van de reactoren om ze langer dan 40 jaar in bedrijf te houden, op € 49,4 miljard.
Maar een belangrijke reden is militair: "sans nucléaire civil pas de nucléaire militaire, sans nucléaire militaire pas de nucléaire civil" zei Macron nog in december vorig jaar. Het kernenergieprogramma is onlosmakelijk verbonden met het militaire kernwapenprogramma: dát is het belang van continuering van het civiele kernprogramma. Daarom ook heeft het ‘civiele’ kernprogramma in de vijf grootste kernenergielanden (VS, Frankrijk, China, Rusland en VK, resp. 93, 56, 52, 38, 13 reactoren) weinig met energiebeleid of klimaatbeleid beleid te maken: het is een militair belang. En dan hebben we het deze keer niet over de militaire aspiraties (en mogelijkheden!) die bij het starten van een kernenergieprogramma horen.
En dat moet dan het etiket 'groen' krijgen in de duurzame taxonomie.

Khan, Urenco’s geheimen en de kernwapenwedloop

Afgelopen zondag is in Pakistan op 85-jarige leeftijd Abdul Qadeer Khan overleden. Naast de kernwapenwedloop tussen India en Pakistan en het kernwapenprogramma van Noord-Korea is ook het nucleaire programma van Iran, dat de afgelopen jaren regelmatig tot spanningen en gewapende acties heeft geleid, terug te voeren op de geheime blauwdrukken van centrifuges die hij stal bij Urenco in Almelo. Het belang van de lakse houding van zowel Urenco als de opeenvolgende Nederlandse regeringen om Khan met de kroonjuwelen te laten vertrekken, kan bijna niet worden overschat. En de gevolgen van de technologie die begin jaren zeventig door Khan uit Urenco in Almelo werd gestolen, bepaalde grotendeels de mondiale proliferatieagenda van de afgelopen decennia. Tot op de dag van vandaag. De laatste tijd was er veel belangstelling voor de eerder dit jaar onverwachts overleden Frits Veerman, die in een vroeg stadium de Nederlandse autoriteiten op de hoogte had gebracht van z’n vermoedens over atoomspionage van Khan bij FDO en Urenco in Almelo. In de Laka brochure van maart 2020 over ‘50 jaar Verdrag van Almelo’, schreven we ook over Khan. In de Engelse versie wat uitgebreider dan in de Nederlandse versie (met nieuwe info o.a. over Nederlands pogingen de spionage zelfs voor de Urenco-partners geheim te houden).

Mailsysteem kerncentrale kwetsbaar voor cybercriminelen

De kerncentrale in Borssele en de Veiligheidsregio Zeeland beschermen hun e-mail onvoldoende tegen cybercriminaliteit, zoals phishing, spoofing en ransomware. Dat concludeert tv-programma Zembla, die de belangrijkste veiligheidsmaatregelen tegen misbruik van e-mails van honderd bedrijven onderzocht. De beheerder van de kerncentrale, EPZ, zegt wel goed weerstand te kunnen bieden tegen computercriminaliteit, maar heeft de beveiliging na het onderzoek toch aangescherpt. EPZ zegt in een reactie dat het over een door de overheid goedgekeurd beveiligingspakket beschikt. Lees verder bij Omroep Zeeland.

KNMI: Groter gevaar op natuurbranden Tsjernobyl door klimaatverandering

Het KNMI heeft een bericht gepubliceerd over bosbranden in de buurt van Tsjernobyl en het gevaar dat daardoor radioactieve deeltjes in de atmosfeer komen. Klimaatverandering, en dan met name de combinatie van de lokaal hogere temperatuur met zware buien leidt er toe dat rond de rampreactor vaker droogte voor gaat komen. Vorig jaar vond in de regio de tot dan grootste natuurbrand met een oppervlakte van bijna 900 km² plaats. Radioactieve deeltjes worden door branden opnieuw de atmosfeer ingebracht en door de wind verspreid. In Nederland heeft het RIVM tussen 16-23 april 2020 een zeer kleine hoeveelheid radioactief cesium-137 gemeten die mogelijk van de brand afkomstig was. 26 april was het 35 jaar geleden dat in reactornummer 4 in Tsjernobyl de grootste nucleaire ramp tot nu toe plaatsvond. Vorige week werd bekend dat in de kelderruimtes onder de ruïne kernreacties plaatsvinden die mogelijk kunnen leiden tot een ongecontroleerde kettingreacties. Lees verder

Spinwatch: “Geen hoogverrijkt uranium meer in Petten”

Vorige week meldde NRG dat de HFR geen hoogverrijkt uranium meer gebruikt. Voortaan wordt molybdeen, een medisch isotoop, in Petten alleen nog maar gemaakt uit laagverrijkt uranium. Klinkt bekend? Dat klopt. Kernreactor exploitant NRG meldde dat namelijk al in 2018. Begin vorig jaar kwam Laka er alleen achter dat er nog steeds kernwapen-gevaarlijk hoogverrijkt uranium in de Pettense kernreactor werd gebruikt. NRG moest door het stof. Begin 2012, tijdens de Nuclear Security Summit (NSS) in Seoul, werd afgesproken dat Nederland in 2015 voor de productie van medische isotopen geen proliferatiegevoelig hoogverrijkt uranium meer zou gebruiken. Twee jaar later, tijdens de nucleaire top in Nederland, was duidelijk dat Nederland 2015 niet  ging halen en werd een nieuwe deadline afgesproken: eind 2017. Waarom dit prakje dan nu opnieuw opdienen? Na alle tegenslagen in het Pallas-dossier is de commerciële tak van NRG kennelijk naarstig op zoek naar iets "positiefs" om te melden.

WISE en Laka: Kernenergie is een afleiding van de energietransitie 

Kernenergie is teruggebracht in het Nederlandse energiedebat. De VVD, PVV, het CDA en FvD hielden in de verkiezingsdebatten - bij de NOS en RTL - een pleidooi voor kernenergie. Volgens milieuorganisaties WISE en Laka is het opnieuw praten over kernenergie een afleidingsmanoeuvre om de noodzakelijke energietransitie uit te stellen en door te gaan met business as usual. De organisaties lanceren de website KernenergieAlarm.nl om duidelijk te maken dat kernenergie geen duurzame oplossing is en tal van problemen kent. Lees verder

Fukushima: gevolgen kernongeval 10 jaar later nog lang niet voorbij

Op 11 maart 2011, binnenkort 10 jaar geleden, vond 130 km ten oosten van de Japanse stad Sendai een catastrofale zeebeving plaats met een kracht van 9,0 op de Schaal van Richter. De daaropvolgende tsunami richtte veel schade aan. Bij de kerncentrale Fukushima Daiichi was de vloedgolf zo'n 15 meter hoog en daarmee krachtiger dan waarmee in het ontwerp van de kerncentrale rekening was gehouden. Maar volgens een onderzoekscommissie van het Japanse parlement was het kernongeluk mede het gevolg van een cultuur van wegkijken en elkaar de hand boven het hoofd houden. Wat gebeurde er precies, wat waren de gevolgen en wat is nu de stand van zaken. Herman Damveld zet het op een rij. Lees verder

KIVI: CO₂-vrij energiesysteem in 2050 zonder kernenergie haalbaar en betaalbaar

Gisteren, 1 december, op het Jaarcongres van het Koninklijk instituut van ingenieurs (KIVI) werd een  middag gewijd aan wind op zee en aan wat er nodig is om in 2050 om een CO₂-vrije energiesysteem te hebben. Het KIVI-rapport ‘Design of a Dutch carbon-free energy system’ laat zien dat dat haalbaar én betaalbaar is. En zonder kernenergie, biomassa of CCS, met zo weinig mogelijk wind op land en zonne-parken, maar met nieuwe technieken die zelfs een enorme uitbreiding van het elektriciteitsnet onnodig maken. Lees verder

Kernvisie’s olifant in de kamer: kernenergie is onnodig en te duur

Het had een glorieuze middag moeten worden voor kernenergie: de webcast The Nuclear Elephant 2. Kernenergie is, zo vindt het organiserende Sherpa en de Fries voor stichting Kernvisie, "de olifant in de kamer". En dan bedoelt Kernvisie niet dat kernenergie de ontwikkeling van duurzame energie danig in weg zit, maar dat kernenergie een groot taboe zou zijn.
Dat kernenergie (helaas) nooit taboe is geweest, is ondertussen toch wel duidelijk, maar sinds vrijdag moet ook de mensen achter Kernvisie eigenlijk toegeven dat kernenergie nergens een oplossing voor is en niet thuis hoort in de toekomstige Nederlandse energiemix. En één van stokpaardjes van kernenergie-fans, dat het IPCC toch stellen  dat kernenergie noodzakelijk zou zijn, is in ieder geval door een expert-insider van het IPCC vakkundig naar het rijk der fabelen verwezen. Lees verder

Urenco-klokkenluider praat achter gesloten deuren met Tweede Kamer

Op dinsdag 10 november houdt de Commissie Binnenlandse Zaken van de Tweede Kamer een besloten gesprek met Urenco-klokkenluider Frits Veerman. Veerman tipte in de jaren ‘70 de overheid over de Pakistaanse atoomspion A.Q. Khan die in Almelo geheime blauwdrukken van ultracentrifuges van Urenco zou kopiëren. De overheid en Urenco deden niets met de melding, maar Veerman hield er decennia lang problemen aan over, zo bleek onlangs uit een rapport van het Huis van de Klokkenluiders.
Zes dagen later, op 16 november, houdt de Tweede Kamer ook al een besloten vergadering over 'proliferatie-aspecten' van Urenco. (Zie het kader bij dit artikel). Tot zover de transparantie over Urenco.