Categoriearchief: Proliferatie

IenW wil kader voor retour kernafval kerncentrale Borssele

Terwijl kerncentrale Borssele al decennia verbruikte splijtstof in Frankrijk laat opwerken om daarna het hoog radioactieve restafval bij de COVRA te stallen, gaat staatssecretaris van IenW Heijnen (CDA) nu pas een kader voor de acceptatie van dit opwerkingsafval ontwikkelen. De reden hiervoor is dat EPZ, de exploitant van kerncentrale Borssele, onlangs toestemming heeft gevraagd om ander opwerkingsafval terug nemen dan eerder afgesproken: Meer containers kernafval, maar met een lagere “potentiële stralingsbelasting” per container. Toezichthouder ANVS heeft op dit moment alleen geen toetsingskader om de aanvraag van EPZ goed- of af te keuren, dus dat kader moet nu worden ontwikkeld, en hierover loopt ook een publieksconsultatie. Dit nieuwe kader is onderdeel van de voorbereidingen van IenW, en de nucleaire sector, om opwerking van verbruikte splijtstof tot nationaal beleid te bombarderen.

Lees verder

Kerncentrales als oorlogsrisico

Energiecentrales zijn een veel voorkomend doelwit in moderne conflicten, omdat de vernietiging ervan het vermogen van een land om door te vechten beperkt. Maar anders dan windmolens of zonnepanelen zijn kerncentrales potentieel doelwit en een groot risico in een gewapend conflict. Eén van de meest verstrekkende risico’s in het huidige Russisch-Oekraïense conflict. Oekraine heeft 15 kerncentrales en is voor de helft van haar elektriciteitsproductie afhankelijk van kernenergie. Een uitgebreide analyse (in het Engels) van een veelal genegeerd risico hier. Lees verder

Hoge Gezondheidsraad België: te veel risico’s aan kernenergie

De huidige kernenergietechnologie voldoet op 'ethisch, milieu- en gezondheidsvlak niet aan de beginselen van duurzame ontwikkeling'. Dat zegt de Hoge Gezondheidsraad, een gezaghebbend onafhankelijk adviesorgaan in België. Er zijn te veel risico’s zoals langlevende nucleaire afval, mogelijke ongevallen en het risico op terrorisme, aldus de Raad. De kernuitstap is mogelijk 'tegen een relatief beperkte kostprijs, ook in termen van CO2-impact'. België wil haar in 2003 besloten kernuitstap in 2025 afronden door het sluiten van de laatste reactoren. Lees verder

Macron: sans nucléaire civil pas de nucléaire militaire!

Grote verhalen in de media: Frankrijk gaat vol voor kernenergie! De waarheid is iets genuanceerder: op z’n best (slechtst?) kiest Frankrijk voor een continuering van haar kernenergieprogramma. Maar eigenlijk dat nog niet, want volgens Macron stopt het land wel € 1 miljard (!) in nieuw vermogen, voor nog niet bestaande kleine centrales deze keer. Maar voor 1 miljard krijg je niet echt heel veel tegenwoordig. Ter vergelijking: EdF schatte vorig jaar oktober de kosten voor de Grand Carénage, het verbeteren van de veiligheid van de reactoren om ze langer dan 40 jaar in bedrijf te houden, op € 49,4 miljard.
Maar een belangrijke reden is militair: "sans nucléaire civil pas de nucléaire militaire, sans nucléaire militaire pas de nucléaire civil" zei Macron nog in december vorig jaar. Het kernenergieprogramma is onlosmakelijk verbonden met het militaire kernwapenprogramma: dát is het belang van continuering van het civiele kernprogramma. Daarom ook heeft het ‘civiele’ kernprogramma in de vijf grootste kernenergielanden (VS, Frankrijk, China, Rusland en VK, resp. 93, 56, 52, 38, 13 reactoren) weinig met energiebeleid of klimaatbeleid beleid te maken: het is een militair belang. En dan hebben we het deze keer niet over de militaire aspiraties (en mogelijkheden!) die bij het starten van een kernenergieprogramma horen.
En dat moet dan het etiket 'groen' krijgen in de duurzame taxonomie.

Khan, Urenco’s geheimen en de kernwapenwedloop

Afgelopen zondag is in Pakistan op 85-jarige leeftijd Abdul Qadeer Khan overleden. Naast de kernwapenwedloop tussen India en Pakistan en het kernwapenprogramma van Noord-Korea is ook het nucleaire programma van Iran, dat de afgelopen jaren regelmatig tot spanningen en gewapende acties heeft geleid, terug te voeren op de geheime blauwdrukken van centrifuges die hij stal bij Urenco in Almelo. Het belang van de lakse houding van zowel Urenco als de opeenvolgende Nederlandse regeringen om Khan met de kroonjuwelen te laten vertrekken, kan bijna niet worden overschat. En de gevolgen van de technologie die begin jaren zeventig door Khan uit Urenco in Almelo werd gestolen, bepaalde grotendeels de mondiale proliferatieagenda van de afgelopen decennia. Tot op de dag van vandaag. De laatste tijd was er veel belangstelling voor de eerder dit jaar onverwachts overleden Frits Veerman, die in een vroeg stadium de Nederlandse autoriteiten op de hoogte had gebracht van z’n vermoedens over atoomspionage van Khan bij FDO en Urenco in Almelo. In de Laka brochure van maart 2020 over ‘50 jaar Verdrag van Almelo’, schreven we ook over Khan. In de Engelse versie wat uitgebreider dan in de Nederlandse versie (met nieuwe info o.a. over Nederlands pogingen de spionage zelfs voor de Urenco-partners geheim te houden).

Spinwatch: “Geen hoogverrijkt uranium meer in Petten”

Vorige week meldde NRG dat de HFR geen hoogverrijkt uranium meer gebruikt. Voortaan wordt molybdeen, een medisch isotoop, in Petten alleen nog maar gemaakt uit laagverrijkt uranium. Klinkt bekend? Dat klopt. Kernreactor exploitant NRG meldde dat namelijk al in 2018. Begin vorig jaar kwam Laka er alleen achter dat er nog steeds kernwapen-gevaarlijk hoogverrijkt uranium in de Pettense kernreactor werd gebruikt. NRG moest door het stof. Begin 2012, tijdens de Nuclear Security Summit (NSS) in Seoul, werd afgesproken dat Nederland in 2015 voor de productie van medische isotopen geen proliferatiegevoelig hoogverrijkt uranium meer zou gebruiken. Twee jaar later, tijdens de nucleaire top in Nederland, was duidelijk dat Nederland 2015 niet  ging halen en werd een nieuwe deadline afgesproken: eind 2017. Waarom dit prakje dan nu opnieuw opdienen? Na alle tegenslagen in het Pallas-dossier is de commerciële tak van NRG kennelijk naarstig op zoek naar iets "positiefs" om te melden.

Urenco-klokkenluider praat achter gesloten deuren met Tweede Kamer

Op dinsdag 10 november houdt de Commissie Binnenlandse Zaken van de Tweede Kamer een besloten gesprek met Urenco-klokkenluider Frits Veerman. Veerman tipte in de jaren ‘70 de overheid over de Pakistaanse atoomspion A.Q. Khan die in Almelo geheime blauwdrukken van ultracentrifuges van Urenco zou kopiëren. De overheid en Urenco deden niets met de melding, maar Veerman hield er decennia lang problemen aan over, zo bleek onlangs uit een rapport van het Huis van de Klokkenluiders.
Zes dagen later, op 16 november, houdt de Tweede Kamer ook al een besloten vergadering over 'proliferatie-aspecten' van Urenco. (Zie het kader bij dit artikel). Tot zover de transparantie over Urenco.

Dissertatie over Urenco en het non-proliferatie-regime

Gisteren promoveerde Frederik Voûte aan de Erasmus Universiteit op zijn proefschrift over Urenco: ‘Perceptions of Responsibility: Urenco and the Troika's Commercial and Nonproliferation Policies in Theoretical and Historical Perspective’ – Een verhaal van beleid en praktijk in het zich ontwikkelende nucleaire non-proliferatie regime en nucleaire export landschap'. Voûte concludeert, onder meer na raadpleging van de geheime archieven van Buitenlandse Zaken, dat het commerciële beleid van Nederland, Duitsland het Groot Brittannië (de 'Trojka') afgewogen werd tussen binnenlandse en internationale politieke en economische overwegingen en de normatieve verplichtingen die de Trojka-partners maakten in de context van het zich ontwikkelende nucleaire non-proliferatieregime. Lees verder

Het Kabinet, Urenco en de kunst van het om de hete brij heendraaien

Na de beantwoording van vervolgvragen blijft het onduidelijk of het Kabinet vindt dat HALEU-uranium, wat Urenco in de VS wil gaan produceren, geschikt is voor kernwapens. Of hoe de Tweede Kamer het rijksbeleid over de handel en wandel rondom het proliferatie-gevoelige Urenco kan controleren. Uit een nieuwe Kamerbrief van blijkt wel dat er nog nooit goed is gekeken of de Nederlandse deelname in Urenco eigenlijk enige meerwaarde heeft. Lees verder

Nog veel onduidelijk na beantwoording vragen over Urenco

Alsof ze Corona al zagen aankomen stelden de leden van GroenLinks, de SP, en met name D66 in januari een hele reeks schriftelijke vragen over uraniumverrijker Urenco. Dit naar aanleiding van onder andere Urenco's heropgestarte radioactief afvaltransport naar Rusland, tritium-productie in de VS met door Urenco verrijkt uranium en de rol die Nederland als aandeel- en toezichthouder op Urenco hierbij heeft. Op 1 mei heeft Wopke Hoekstra (CDA) namens het kabinet de vragen schriftelijk beantwoord.
Alle vragen? Nee, niet alle vragen. Lees verder