Categoriearchief: Proliferatie

Urenco-klokkenluider praat achter gesloten deuren met Tweede Kamer

Op dinsdag 10 november houdt de Commissie Binnenlandse Zaken van de Tweede Kamer een besloten gesprek met Urenco-klokkenluider Frits Veerman. Veerman tipte in de jaren ‘70 de overheid over de Pakistaanse atoomspion A.Q. Khan die in Almelo geheime blauwdrukken van ultracentrifuges van Urenco zou kopiëren. De overheid en Urenco deden niets met de melding, maar Veerman hield er decennia lang problemen aan over, zo bleek onlangs uit een rapport van het Huis van de Klokkenluiders.
Zes dagen later, op 16 november, houdt de Tweede Kamer ook al een besloten vergadering over 'proliferatie-aspecten' van Urenco. (Zie het kader bij dit artikel). Tot zover de transparantie over Urenco.

Dissertatie over Urenco en het non-proliferatie-regime

Gisteren promoveerde Frederik Voûte aan de Erasmus Universiteit op zijn proefschrift over Urenco: ‘Perceptions of Responsibility: Urenco and the Troika's Commercial and Nonproliferation Policies in Theoretical and Historical Perspective’ – Een verhaal van beleid en praktijk in het zich ontwikkelende nucleaire non-proliferatie regime en nucleaire export landschap'. Voûte concludeert, onder meer na raadpleging van de geheime archieven van Buitenlandse Zaken, dat het commerciële beleid van Nederland, Duitsland het Groot Brittannië (de 'Trojka') afgewogen werd tussen binnenlandse en internationale politieke en economische overwegingen en de normatieve verplichtingen die de Trojka-partners maakten in de context van het zich ontwikkelende nucleaire non-proliferatieregime. Lees verder

Het Kabinet, Urenco en de kunst van het om de hete brij heendraaien

Na de beantwoording van vervolgvragen blijft het onduidelijk of het Kabinet vindt dat HALEU-uranium, wat Urenco in de VS wil gaan produceren, geschikt is voor kernwapens. Of hoe de Tweede Kamer het rijksbeleid over de handel en wandel rondom het proliferatie-gevoelige Urenco kan controleren. Uit een nieuwe Kamerbrief van blijkt wel dat er nog nooit goed is gekeken of de Nederlandse deelname in Urenco eigenlijk enige meerwaarde heeft. Lees verder

Nog veel onduidelijk na beantwoording vragen over Urenco

Alsof ze Corona al zagen aankomen stelden de leden van GroenLinks, de SP, en met name D66 in januari een hele reeks schriftelijke vragen over uraniumverrijker Urenco. Dit naar aanleiding van onder andere Urenco's heropgestarte radioactief afvaltransport naar Rusland, tritium-productie in de VS met door Urenco verrijkt uranium en de rol die Nederland als aandeel- en toezichthouder op Urenco hierbij heeft. Op 1 mei heeft Wopke Hoekstra (CDA) namens het kabinet de vragen schriftelijk beantwoord.
Alle vragen? Nee, niet alle vragen. Lees verder

D66 vraagt Hoekstra hemd van het lijf over Urenco

Tijdens het de schriftelijke overleg "Urenco, de export van uranium en de daarvoor afgesloten contracten, ook in relatie tot non-proliferatie aspecten” is een enorme serie vragen gesteld aan Hoekstra, de CDA-minister van Financiën. Drie partijen hebben serieuze vragen gesteld (en de VVD die het kabinetsbeleid ondersteunen), en het lijkt erop dat GroenLinks, de SP en vooral D66 ‘50 jaar Urenco’ niet onopgemerkt zullen laten passeren. De vragen van de Tweede Kamer gaan over allerlei aspecten, veel over de transporten van verarmd uranium naar Rusland, de contracten daarvoor, de rechtvaardiging ervan, maar ook vragen over Urenco zelf, over de bevoegdheden van aandeelhouders in relatie tot de Gemengde Commissie, het Verdrag van Almelo, proliferatie en de militaire aspecten van hoger verrijkt HALEU-uranium, en over de relatie met tritium voor kernwapenproductie. En ook nog over andere contracten en transporten. Misschien antwoordt Hoekstra ook gewoon vóór 29 februari, dan is de conferentie '50 Jaar Urenco is genoeg!' waar al die zaken ook aan de orde komen. Opgave voor deelname is nog mogelijk.

Ondanks ‘beëindiging’ nog steeds kernwapen-uranium in Petten

Omdat met hoogverrijkt uranium kernwapens kunnen worden gemaakt, is wereldwijd afgesproken het gebruik ervan uit te bannen. Tijdens de nucleaire top in Den Haag, in 2014, sprak de toenmalige Amerikaanse president Barack Obama zo ook met Nederland af om voor de productie van medische isotopen over te stappen van hoog- naar laagverrijkt uranium. Vier jaar later berichtte NRG "als eerste faciliteit in Europa gestopt [te zijn] met het gebruik van hoogverrijkt uranium bij de productie van medische isotopen." Drie weken geleden liet het Amerikaanse Energy Department echter weten de export voor weapons-grade uranium naar Europa, met NRG’s Hoge Flux Reactor in Petten als één van de ontvangers, opnieuw toe te staan. NRG heeft het persbericht, dat Nederland haar toezegging aan Obama had ingelost, ondertussen van haar website verwijderd. Lees verder

Interesse VS in koop Urenco voor kernwapen-gebruik

Enriching the futureDe Verenigde Staten hebben een probleem met hun kernwapens. Er zijn namelijk geen Amerikaanse bedrijven meer die uranium verrijken. En omdat uranium van buitenlands firma's niet mag worden gebruikt voor militaire toepassingen, raakt de VS haar uraniumvoorraad voor kernwapens en vliegdekschepen op. Daarom worden er plannen gemaakt voor het opzetten van een nieuwe Amerikaanse uranium-verrijkingsindustrie. Een andere, goedkopere optie ligt echter ook op tafel: het kopen van Urenco. Daarmee zouden de VS Urenco's ultra-centrifugecapaciteit kunnen gebruiken voor hun militaire uraniumverrijking. Urenco vind zo'n koop niet eens per se nodig; het Duits-Brits-Nederlandse verrijkingsconcern ziet nu al geen beletsel voor het leveren van verrijkt uranium voor Amerikaanse vliegdekschepen en kernwapen-tritium. Lees verder

“Beveiliging plutonium Borssele inadequaat”

Vrachtwagen voor MOX transporten. Foto Omroep ZeelandUit Amerikaans onderzoek blijkt dat plutonium in kerncentrale Borssele mogelijk inadequaat wordt beveiligd. Een onderzoeker van de Universiteit van Texas maakt dit op uit gesprekken die hij heeft gevoerd met staf van Borssele. Omdat plutonium, wat sinds 2014 in Borssele als splijtstof wordt gebruikt, ook geschikt is voor atoombommen, zijn de beveiligingseisen veel strenger dan die voor 'normale' splijtstof. Vorig jaar vertelde een directeur van de kerncentrale de onderzoeker in een interview echter dat verse plutonium-splijtstof net zo wordt beveiligd als verbruikte splijtstof. De onderzoeker, die het gebruik van plutonium in kerncentrales over de hele wereld heeft onderzocht, stelt dat, als dit klopt, de beveiliging van kernwapengevaarlijk plutonium in Borssele daarmee inadequaat is.

Laka roept de bevoegde instanties op om de beveiliging van Borssele-plutonium onmiddellijk te verbeteren en om het gebruik van proliferatie-gevoelige splijtstof, zoals plutonium, te verbieden.
Lees verder

Youm-e-Takbeer: Pakistaans feest met hulp van Urenco

Het is vandaag 28 mei, in Pakistan heet deze dag Youm-e-Takbeer (Day of Greatness). Op 28 mei worden Chagai I en Chagai II herdacht. Chagai-I is de codenaam van vijf gelijktijdige ondergrondse kernproeven op 28 mei 1998. Chagai-I was de eerste Pakistaanse kernproef. Het moment van de kernproef was een directe reactie op India's tweede kernproeven, op 11 en 13 mei 1998. Met deze kernproef werd Pakistan het zevende land die publiekelijk kernwapens testte. Chagai-II volgde op 30 mei 1998. Youm-e-Takbeer wordt al langer gevierd op 28 mei, maar sinds begin deze eeuw is er elk jaar meer belangstelling voor de feit dat Pakistan bij de selecte club landen hoort dat kernwapens bezit en dat dankzij de Nederlandse avonturen van een Pakistaanse wetenschapper. Lees verder

Urenco en mogelijke levering uranium aan Saoedi-Arabië

GroenLinks wil weten of er gepraat is over eventuele levering van verrijkt uranium door Urenco aan Saoedi-Arabië. Naar aanleiding van Laka’s bericht hierover hebben twee GroenLinks Kamerleden vragen gesteld aan de minister van Buitenlandse zaken. Ook vragen ze de minister om te verkennen welke mogelijkheden er zijn om de levering van verrijkt uranium door Urenco aan Saoedi-Arabië te voorkomen. In de Duitse Bondsdag zijn 3 april vergelijkbare vragen gesteld. Lees verder