Music from the anti-nuclear movement: The Netherlands


Laka has a large collection of music (on vinyl, LPs & Singles and on CD or even VHS and Music Cassettes) supporting the anti-nuclear struggle. Most of these recordings are documenting a specific struggle in a specific era and location, and are living documents of that decennia long struggle. But at the same time, the music in this collection is part of artistic heritage of this struggle. Many of these albums - due to being part of the counterculture - do not focus solely on the struggle against nuclear power, but the antinuclear struggle has always been an integral part of the wider protest movement.

Music is an important focus of the special collections of the Laka doumentation centre. If you have anything to add (we know of several vinyl records we were not able to obtain, yet), or want to make an inquiry about a specific record, please contact us at info@laka.org!

voorkant LP-hoesachterkant LP-hoes

Proloog
"Kernenergie Nee Bedankt"
LP, 1981

Proloog is zonder twijfel de bekendste muziek/theatergroep uit de Nederlandse strijdcultuur (ook wel 'vormingstheater'). De Stichting Toneelwerkgroep Proloog werd op 17 september 1964 te Eindhoven opgericht en de facto per 1 september 1983 opgeheven. De doelstelling van Proloog was gericht op de vorming van een nieuw toneelpubliek door middel van het verrichten van vormingswerk, het geven van kunstinleidende lessen, instructie-programma's, voordrachten en lezingen, het brengen van jeugdtoneel en het opvoeren van toneel voor jongeren en volwassenen op plaatsen waar weinig of geen gevormd toneelpubliek aanwezig was of waar geen accommodatie was voor het brengen van toneel door de grote beroepsgezelschappen (wijkgebouwen, gemeenschapshuizen, fabriekshallen en dergelijke).
Deze plaat is een opname van het in juni 1980 gemaakte programma Wij zijn niet af te koelen. Dat werd gemaakt in samenwerking met de Eindhovense Stroomgroep Stop Kernenergie en de werkgroep Stop Atoomplannen Kempen. Het programma werd gespeeld op talloze manifestaties en bijeenkomsten die vooraf gingen aan de demonstratie in Mol (25-10-80) en aan de blokkade van Dodewaard ook in oktober 1980 en ook daarna op scholen, jongerencentra, etc.

voorkant LP-hoes Soliedairachterkant LP-hoes

SoLiedair
"SoLiedair socialistisch koor Tilburg"
LP, 1978

In 1974 werd het Socialistisch Koor Tilburg opgericht, dat al spoedig de naam SoLIEDair kreeg, en door middel van het lied solidariteit wil betuigen met diegene die strijden tegen onrecht en onderdrukking. De optredens moesten tevens een inspiratiebron zijn om de samenleving ‘in socialistische zin’ te veranderen. Op het repertoire stonden liederen over onder andere arbeid, onderwijs, emancipatie, diskriminatie energie en fascisme. In 1986 werd de naam SoLIEDair veranderd in Deining. Dit koor bestaat nog steeds. Op hun enige uitgegeven LP twee nummers over kernenergie: Kernenergie lied en Kalkar-hymne.

Nelleke Burg
"Het lied van de reaktorarbeider"
single, 1980

Vast onderdeel in het legendarische VARA-radioprogramma(1974-1988) In de Rooie Haan was de Stamtafel waarin op cabareteske wijze de Nederlandse politieke ontwikkelingen werden behandeld. De Stamtafel werd altijd afgesloten met een door Henk Westerus (muziek) en Jack Gadella (tekst) geschreven lied. Vaak was dat lied niet meer dan een grappige kijk op politieke beslissingen, maar meer dan vaak wordt de tekst geboren uit oprechte verontwaardiging. Dit nummer, Het lied van de reaktorarbeider, maar ook de B-kant Nicaragua, zijn ontstaan vanuit die verontwaardiging. "Wij hopen dat met name Het lied van de reaktorarbeider, gezongen door Nelleke Burg, een positieve bijdrage mag leveren in de aktie Dodewaard Gaat Dicht".

voorkant hoesachterkant hoes Palace Flophouse

Palace Flophouse
"Dodewaard"
single, 1980

De Achterhoekse (uit Ulft afkomstige) folkrockformatie Palace Flophouse bestond grofweg van 1977 tot 1983. In die tijd werden er twee lp’s opgenomen: Bontebrug en Eigen weg (met het antikernenergienummer Rampenplan). Voor de A-kant van deze single werd op een bestaande vrolijke Achterhoekse boerendanstune een beperkte, maar doeltreffende tekst over de kerncentrale in Dodewaard gezet. Op de achterkant het instrumentale Achterhoekse hymne. Van deze productie, die werd opgenomen in Silvolde, werden vermoedelijk zo’n 500 tot maximaal 1000 exemplaren geperst.

voorkant hoesachterkant hoes single Drukwerk

Drukwerk
"Geen atoom"
single, 1979

De Amsterdamse band Drukwerk is in 1978 opgericht en de eerste nummers zijn protestsongs tegen de sluiting van een jeugdhonk in Amsterdam-Noord en kernenergie en liedjes als ondersteuning van vluchtelingen en krakers. De single Je loog tegen mij (een cover van Terug van Troje van de band Door Mekaar) werd hun grootste hit en betekende hun landelijke doorbraak.

voorkant hoesachterkant hoes single Voorheen Turf

Voorheen Turf
"Ome Arie ging uit vissen"
single, 1981

Voorheen Turf is een volksmuziek-groep uit Utrecht (1979-1981). De groep brengt in 1979 het album "De turfmachine" uit. Volgens de hoes van deze in 1981 uitgebrachte single werd het refrein van Ome Arie ('We hebben poep op de muur van de centrale gesmeerd..') "gezongen op demonstraties in o.a. Almelo en Dodewaard". De tekst ervan komt uit de strip-klassieker Asterix en de kerncentrale waar het door de bard Assurancetourix wordt gezongen op het afsluitende feest. De tekst is ook gebruikt in het nummer 'De Wereld vergaat/Leve de echte zon' van Werktuig. De singel is opgenomen op 20 december 1980 in de Farmsound Studio te Heelsum. .

voorkant hoesachterkant hoes Cobi Schreijer zingt Malvina Reynolds

Cobi Schreijer
"Kerncentrale reaggae"
van de LP "Cobi Scheijer zingt Malvina Reynolds", 1981

Cobi Schreijer (1922 - 2005) was een Nederlandse zangeres van folkmuziek en later ook maatschappijkritische liederen. In de jaren zestig leidde ze in Haarlem de troubadours- en folkclub De Waag; in 1964 haalde ze de Amerikaanse protestzanger Pete Seeger naar de Waag. Paul Simon zong er in december 1965, op een Sinterklaas-koopavond, voor zeventien mensen. Begin jaren zeventig werd Cobi Schreijer zeer actief in de vrouwenbeweging en begon ze (feministische) strijdliederen te zingen. (discografie). Op dit album het lied Kerncentrale reggae, een Nederlandse bewerking van Power Plant Reggae uit 1977 van Malvina Reynolds.
Malvina Reynolds (1900 - 1978) was een Amerikaans singer/songwriter en politiek activist. Reynolds schreef met name nummers over burger- en vrouwenrechten en het recht op vakbonden en ze sprak zich uit tegen de Vietnamoorlog. Tekst op hoes van Schreijer over Reynolds [pdf]

voorkant hoes LP De Maatjesvoorkant hoes LP De Maatjes

De Maatjes
"Sluiten die centrale"
van de LP "Pak je fiets", 1981

De Maatjes (1977-1986) was een politieke (folk-)groep uit Wageningen. Ze speelden muziek ter ondersteuning van akties, bezettingen, feesten, meetings en op straat. Ze maakten Nederlandstalige akoustische volksmuziek. Van Boerenwals tot woeste Tango, van Calypso tot Levenslied. De Maatjes studeerden aan de Wageningse Landbouwhogeschool (nu Wageningen Universiteit) en waren actief in de Boerengroep en in het Boerentoneel. Tekst bij het nummer 'Sluit de centrales': "Ter ondersteuning van de strijd tegen kernenergie is dit lied gemaakt. Hoe de beweging ook gegroeid is en hoeveel er ook al bereikt is, we zijn nog niet klaar...." In 1983 brachten ze in eigen beheer nog een cassette uit ('De Duivendaal Tapes') met het nummer: Weg met het atoomgeweld.

Various Artists
"Groningerland"
van de LP "Voor een ieder die zichzelf respecteert", 1978

'Groningerland' was het officiele 'Volkskongreslied 1977' en gaat, net als dat Volkskongres in november 1977 gehouden in Winschoten, over de plannen van de regering om atoomafval op te slaan in zoutkoepels in Groningen (& Drenthe). Het Volkskongres (er zijn er 4 geweest) waren bijeenkomsten waar aandacht werd gevraagd voor de achtergestelde sociaaleconomische positie van de provincie Groningen onder het motto: Groningen geen wingewest! Deze LP is uitgebracht ter gelegenheid van 60 jaar Communistische Partij Nederland.

Werktuig
"De wereld vergaat/Leve de echte zon"
van de LP "Werktuig", 1980

'Werktuig' was een kollektief voor politieke muziek uit Eindhoven en wilde muziek als werktuig in de maatschappelijke diskussie gebruiken. 'Werktuig' hief zichzelf op in 1985. Na deze LP uit 1980 maakten ze in 1983 nog de single Nu of Nooit met een aantal nummers tegen kernwapens. Uit een interview met Peter Koene met New FolkSounds uit februari 1989: "Met Werktuig speelden we op politieke manifestaties. Doelgroepgericht werken, zoals we dat toen noemden. En dat sloot precies aan op wat ik binnen het vormingswerk al deed: doelgroepgerichtwerken, namelijk met werkende jongeren." Peter Koene was ook onderdeel van Proloog met het programma We zijn niet af te koelen.

voorkant hoesachterkant hoes

De Div
"Splits het atoom"
van de EP "Open zee", 1985

Eind 1979 richten drie bouwkundestudenten uit Delft 'De Div' op. Ze hebben dan al een aantal optredens gegeven met een experimentele groep. De groep is nog zoekende naar het hoekige, tegendraadse geluid, waar ze later bekend om zouden worden. Maar standaard-rock is het zeker niet, de nummers ademen de sfeer van de vroege New Wave. Het meest opvallende kenmerk is de Nederlandse taal met abstracte tekstflarden, waarin indirect een maatschappijvisie wordt neergezet. In 1985 neemt De Div deel aan de 'Steun de mijnwerkers!' benefiettoer door Nederland. In Den Bosch wordt een optreden opgenomen en op cassette uitgegeven.