Op 26 april is het 40 jaar geleden dat reactor nummer 4 in Tsjernobiel ontplofte. Het betekende in 1986 ook het einde van de Nederlandse plannen voor nieuwe kerncentrales.
De Tsjernobiel-ramp is door de enorme langdurige impact op sociaal en economisch gebied en de wijdverspreide langdurige aantasting van het milieu een unieke industriele ramp. In een rapport van de Verenigde Naties uit 1995 (Strengthening of international cooperation and coordination of efforts to study, mitigate and minimize the consequences of the Chernobyl disaster) wordt geschat dat alleen al in Oekraine, Wit-Rusland en Rusland minstens 9 miljoen mensen op de een of andere manier zijn getroffen door de nucleaire ramp. De schattingen over het aantal mensen dat gestorven is door Tsjernobiel lopen sterk uiteen: van 36 tot ruim 1 miljoen. Hier een verklaring voor die enorme verschillen. En de gezondheidseffecten blijven. Veertig jaar na de kernramp blijkt uit onderzoek van het onafhankelijk Instituut voor Stralingsveiligheid in Minsk (Wit-Rusland), dat 50% van de kinderen in hun lichaam meer cesium hebben dan volgens de stralingsnorm aanvaardbaar is. Het instituut heeft de afgelopen 12 jaar 300.000 kinderen onderzocht.
Publicist Herman Damveld beschrijft de oorzaak en de gevolgen.
Laka wint rechtszaak tegen 5 miljoen subsidie Nederlandse Atoomlobby
De Raad van State heeft vanochtend Laka in het gelijk gesteld in het hoger beroep tegen de toekenning van vijf miljoen euro subsidie aan TU Delft, NRG Pallas, EPZ en Regieorgaan SIA. Die subsidie is verstrekt op basis van een aangenomen amendement van Kamerleden Erkens (VVD) en Dassen (Volt), waarin vijf miljoen euro werd gereserveerd voor zogeheten 'nucleaire kennisinfrastructuur'. Dit geld werd vervolgens onderhands toegekend op basis van een voorstel van "Nucleair Nederland", de Nederlandse atoomlobby. Milieu- en maatschappelijke organisaties zoals Laka maken alleen óók deel uit van die nucleaire kennisinfrastructuur, maar kregen nooit een kans om ook subsidie aan te vragen. Laka was hiertegen in 2022 verzet gegaan. Lees verder
De Bat: Kamer buitenspel bij levensduurverlenging Borssele; kosten verdrievoudigd
De kosten voor de mogelijke levensduurverlenging van kerncentrale Borssele vallen aanzienlijk hoger uit dan eerder geraamd. Tegelijk raakt de Tweede Kamer na een ingediende wetswijziging haar formele invloed kwijt op het uiteindelijke besluit om de 53 jaar oude kerncentrale na 2033 langer open te houden. Dat blijkt uit de beantwoording van de Kamervragen over de wijziging van de Kernenergiewet.
Lees verder
OFL start met maken participatieplan voor besluitvorming eindberging kernafval
Het Overlegorgaan Fysieke Leefomgeving (OFL) is officieel van start gegaan met het voorbereiden van een participatieplan voor de besluitvorming over de eindberging van kernafval. Op dinsdag 17 maart vond in Utrecht hiervoor de eerste bijeenkomst van "de deskundigengroep" plaats. Met dit traject zet het ministerie van IenW een eerste stap naar eindberging, zoals geadviseerd door het Rathenau Instituut. Het ontwerpen van het participatieplan is onderdeel van het 'Actieplan Eindberging' en als zodanig onderdeel van de ontwerp-'routekaart naar eindberging'. Lees verder
Kamer negeert financiële risico’s in debat Pallas-kernreactor
Tijdens een Commissiedebat op 11 februari is eindelijk uitgesproken wat jarenlang werd verzwegen: full cost recovery (FCR) voor de Pallas-kernreactor is wellicht niet mogelijk. Die toelichting van de ondertussen alweer afgezwaaide VVD-minister Bruijn roept vragen op over de precieze gevolgen als de FCR niet wordt gehaald. Maar juist bij de bouw van een "FOAK"-kernreactor in Petten, waar inmiddels al 2,5 miljard euro aan publiek geld mee gemoeid is, laat de Kamer haar oren gewillig naar het Kabinet hangen. Maar de voorganger van Hermans zei toch echt: “Je krijgt niet de garantie van full cost recovery”. Tekorten komen dan rechtstreeks ten laste van de VWS‑begroting. Lees verder
Kernafval opnieuw ondergeschoven kindje bij taakverdeling kabinet
Met de samenvoeging van de ministeries Economische Zaken en Klimaat en Groene Groei tot één groot ministerie van Economische Zaken en Klimaat (EZK) presenteert het kabinet-Jetten zijn ambities voor nieuwe kerncentrales en Small Modular Reactors (SMR’s). Staatssecretaris Jo‑Annes de Bat is daarbij de nieuwe macher van het kernenergiebeleid van de regering. Maar opvallend genoeg blijft één cruciaal dossier opnieuw buiten beeld: het kernafval. Lees verder
“Harde Zeeuwse voorwaarden” officieel een wassen neus
De provincie Zeeland presenteert haar geactualiseerde “harde voorwaarden” voor de komst van nieuwe kerncentrales, maar wie goed leest ziet vooral één ding: het is grotendeels een wassen neus. Neem het vermeende breekpunt over de koeltorens. Officieel wil Zeeland géén torens van 200 meter hoog langs de Westerschelde. Maar in één adem erkent gedeputeerde Aalberts dat het Rijk die keuze uiteindelijk gewoon kan overrulen en dat de voorwaarden vooral een openingsbod zijn. Een harde eis die geen consequenties heeft als Den Haag anders besluit, is geen harde eis. Lees verder
Kernafval-lekkage bij NRG-Pallas onthult gebrekkig beheer
In oktober 2024 merkte NRG bij het verwerken van vaatjes met historisch kernafval dat er water in het pluggennest van de Waste Storage Facility stond (het pluggennest in de WSF is een stelsel van verticale ondergrondse pijpen waarin kernafvalvaten zijn opgestapeld). Na deze melding bleef het lang stil, totdat de ANVS van de week de rapportage over dit incident aanvulde. Wat blijkt: Na de ontdekking van de lekkage bleek dat meerdere filters in de afzuiging van het pluggennest doorweekt waren. Bij het vervangen van de doorweekte filters kwam vervolgens aan het licht dat sommige filters van het verkeerde type waren en dat ze, in strijd met de voorschriften, jarenlang niet waren getest of vervangen. Lees verder
11 maart: 15 jaar Fukushima; gevolgen duren voort
Woensdag 11 maart is het 15 jaar geleden dat de oostkust van Japan getroffen werd door een aardbeving en tsunami. Bij de Fukushima Daiichi-kerncentrale was er na de aardbeving al flinke schade, maar de tsunami vernietigde de kerncentrales. Uit een rapport van het Japanse parlement bleek dat een cultuur van wegkijken en elkaar de hand boven het hoofd houden mede oorzaak was van de ernst van het ongeluk. Zo’n 165.000 mensen werden geëvacueerd en 1.800 vierkante kilometer land was vanwege de stralingsbelasting ongeschikt voor bewoning en landbouw. Na de ramp verhoogde de Japanse regering het aanvaardbare stralingsniveau met een factor 20, zodat 110.000 mensen geleidelijk naar huis mochten terugkeren. Het aantal gevallen van schildklierkanker bij kinderen – de kanker die zich het eerst manifesteert - is twintig keer hoger dan verwacht. De economische schade wordt geschat op omgerekend 130 miljard euro. Na het kernongeluk in 2011 werden alle kerncentrales onmiddellijk gesloten. Nu 15 jaar later zijn 15 kerncentrales weer in bedrijf, die nu zorgen voor 6% van de elektriciteitsproductie; 18 kerncentrales moeten nog onderzocht worden en 27 kerncentrales zijn definitief gesloten. Lees verder
Rapport “Kernenergie: Wel Duur, niet Duurzaam” geactualiseerd
Vorig jaar juli publiceerden Boelie Elzen en Rob Geerts “Kernenergie: Wel Duur, niet Duurzaam” – een analyse van de plannen van het toenmalige kabinet om nieuwe kerncentrales te bouwen. Hun conclusie was ondubbelzinnig: kernenergie vormt geen oplossing voor de klimaatcrisis, maar juist een belemmering.
Met de komst van het kabinet‑Jetten hebben de auteurs hun analyse geactualiseerd om aan te sluiten bij de nieuwe politieke realiteit.
Daarnaast hebben zij, naar aanleiding van de opname van kernenergie in het coalitieakkoord 'Aan de slag', een aanvullend memo opgesteld. Dit memo is bedoeld voor Kamerleden, voor lokale overheden die betrokken zijn bij mogelijke locatiekeuzes en voor maatschappelijke organisaties. Lees verder