TNO-rapport: Friese klei best voor opslag kernafval?

KernafvalMet die onthulling komt de Leeuwarder Courant vanmorgen op de voorpagina. Dat de Boomse klei onder de Zuid-Friese plaatsen (Terwispel, Steggerda, Sneek en Bantega.) het beste is blijkt uit een recent op de website van de COVRA-gepubliceerd rapport. Een vijfde gebied ligt onder Ens in de Noordoostpolder. Onder het dorp Ternaard (Noord-Friesland) ligt ook nog eens een van de beste plek voor de opslag in zout.
Tot voor enkele jaren was zout het favoriete medium om kernafval in ip te slaan, maar daar is nu kentering in: Boomse klei is het helemaal. Aangezien Boomse klei vooral in Brabant (Belgisch en Nederlands) voorkomt en België in Mol, niet ver van de Nederlandse grens daar al lang onderzoek naar doet, leek Noord-Brabant een logische keus. Maar zowel gemeentes als bijvoorbeeld de drinkwater bedrijven hebben al laten weten dat ze dat geen goed idee vinden en er vierkant tegen zijn. Uit de bureaustudie blijkt dat in Brabant en Limburg de kans op contact met grondwater groter is en de ondergrond veel breuklijnen kent.
Het TNO-rapport is de weerslag van alle bestaande kennis. Die houdt niet over en dat vermelden de auteurs ook. De onderzoekers houden veel slagen om de arm bij gebrek aan aardmonsters en meting van grondwaterstromingen.

In feite leunt het oordeel zwaar op een gasexploratieboring, die Chevron in de winter van 1971 gedaan heeft in Terwispel. De boring ging meer dan 2 kilometer diep, waar de oliemaatschappij winbaar aardgas hoopte te vinden. Bij wijze van uitzondering zijn gegevens over de doorboorde Boomse Klei bewaard gebleven. Die is onder Terwispel homogener en fijner dan onder Midden- en Zuid-Nederland.
De auteurs van het rapport adviseren als vervolg dan ook proefboringen.
Naast alle andere argumenten is er sinds 1971 ook nogal wat veranderd in het Noorden wat is de invloed van de talrijke aardbevingen in de regio. Ook het aantal doorboringen voor de gas-, olie- en zoutwinning kan de kleilaag hier minder geschikt maken, omdat er door de verticale inbreuken water kan sijpelen.
Overigens is de Nederlandse regering nog lang niet van plan een keus te doen. In hun schema, komt een locatiekeuze pas in 2115 aan de orde en pas in 2100 de keuze voor de ondergrond (klei, zout of nog iets anders). Hier is een schema van de planning.