Urenco: uraniumspeculatie en meerderheidsaandeel

UrencotransportTijdens een debat gisteravond (18 februari) met de minister van Financiën over Staatsdeelnemingen werden er een aantal moties ingediend over Urenco en speculatie met uranium. Urenco is voor een derde van de Nederlandse Staat, een derde van het Verenigd Koninkrijk en de rest van twee Duitse bedrijven (E.on en RWE). Officieel wil Nederland haar aandeel nog steeds verkopen, maar dat zit wel erg in het slop. Ook omdat vrijwel alle mogelijke kopers op omvallen staan: het gaat niet goed in de nucleaire sector. Maar nu lijkt het kabinet zelf toch ook terug te komen op verkoop. Verder is er toch een kamermeerderheid voor het D66-voorstel voor een debat over de (verkeerde) vergunning van export van uranium naar Rusland.

Wel interessant dat Dijsselbloem het volgende zegt: “De minister van EZ en ik beseffen dat de optie die wij eerder op tafel hebben gehad, namelijk de optie dat wij ons minderheidsaandeel dan ook zouden gaan verkopen, in de Kamer geen meerderheid zal krijgen.” Dit dat bevestigd wat we al langer zeggen, namelijk dat Dijsselbloem eigenlijk helemaal niet wil verkopen. Dit impliceert ook dat weliswaar het al eerder aangekondigde wetsvoorstel nog komt om de publieke waarborgen te borgen, maar dat de optie van verkoop niet erg meer op tafel ligt.

Er werden verschillende moties ingediend. Liesbeth van Tongeren (GL) dient o.a. een motie in waarin de regering verzocht wordt “niet mee te werken aan het verlenen van transportvergunningen die speculatie ondersteunen”. Hoewel Van Tongeren niet aangeeft hoe dan, zou dat kunnen door geen vergunningen af te geven die het transport van onverrijkt uranium vanaf het Urenco-terrein in Almelo toe staat.

De minister ontraad de motie en zegt op een vraag van Van Tongeren dit: “Er kan wel degelijk handel plaatsvinden met deze verrijkte grondstof, dat is het punt niet.” De term ‘verrijkte grondstof’ zal wel een slip-of-the-tongue zijn. Wij hebben nooit beweerd dat er met verrijkt uranium gespeculeerd wordt, maar anders opent het opeens heel veel mogelijkheden.

Hij vervolgd: “Om te speculeren op de prijs van grondstoffen hoef je grondstoffen niet te verplaatsen. Uw insteek is dat er extra transporten plaatsvinden vanwege speculatie en dat wij de transporten om die reden moeten verbieden. Ik vaar hier op de antwoorden die de minister van EZ u al heeft gegeven: dit is niet aan de orde en wat wel gebeurt past binnen de vergunningen, is toelaatbaar en wordt gecontroleerd.

Na de ontboezemingen van het ministerie van Infrastructuur en Milieu en Urenco zelf, tijdens de door Laka aangespannen Raad van State zitting, 2 februari jl., is dat nog maar zeer de vraag.

Ingewikkelde materie, blijkt ook weer, als Van Tongeren in haar repliek ten onrechte zegt: “De minister van IenM heeft recentelijk moeten toegeven dat zij per ongeluk geheel tegen de regels in daarvoor exportvergunningen heeft verleend.” De verkeerde vergunning was voor de export van verarmd uranium. En dat heeft veel minder logische samenhang met speculatie. Nee, juist de goede vergunning is een aanwijzing voor speculatie en extra transportbewegingen: het vervoer vanaf het terrein in Almelo van natuurlijk –dus onverrijkt- uranium naar Rusland. Terwijl de rechtvaardigingsgrond voor het transport naar Almelo ‘verrijking’ was.

Follow the Money heeft, naar aanleiding van de zitting van de Raad van State een zeer leesbaar artikel over speculatie en transportbewegingen.

Verder zijn er moties ingediend door CDA en ondersteunt door SP die nogmaals wil onderzocht hebben of het bijkopen van aandelen, zodat de staat een aandeel van 51% in het bedrijf krijgt, economisch rendabel is en een goede manier om de publieke belangen te borgen. Ook deze motie ontraadt de minister: hij zegt dat er een wetsvoorstel komt om die publieke belangen te borgen en dat naar aanleiding daarvan bekeken kan worden of dat voldoende waarborgen geeft of dat er naar alternatieve manieren gezocht moet worden.