Opnieuw vergunning hoogverrijkt uranium; afspraken blijken weinig waard


Er is een opnieuw een vergunning afgegeven voor het transport van hoogverrijkt uranium naar Petten voor gebruik in targets de reactor daar. Dat is vreemd, want keer op keer wordt het einde van het gebruik van het hoogverrijkt uranium in de reactor aangekondigd. Nadat al eerder een einde was gekomen aan het gebruik van hoogverrijkt uranium in de kernbrandstof, beloofde Nederland dat na 2017 alleen nog maar het veel minder proliferatie gevoelige laagverrijkt uranium te gebruiken. Deze belofte wordt dus andermaal niet gehaald.

Deze nieuwe vergunning, geldig tot 28 november 2020, is voor het vervoer van “onbestraalde splijtstoffen in de vorm van hoogverrijkte uraniumtargets van Areva naar NRG.” Deze targets worden gebruikt voor de productie van medische isotopen. Hoogverrijkt uranium (HEU –High Enriched Uranium) wordt gezien al een zeer proliferatie-gevoelige stof, dat eenvoudig in kernwapens kan worden gebruikt. Internationaal zijn daarom afspraken gemaakt om het gebruik van HEU te beperken. Deze afspraken dateren uit de jaren 80, toen vooral de VS de levering van HEU naar tientallen onderzoeksreactoren koppelde aan de voorwaarde van uitfasering. Vooral met Nederland leverde dat veel problemen op, maar uiteindelijk stopte de HFR in 2006 met het gebruik van hoogverrijkt uraniumbrandstof (zie historisch overzicht). Maar nog niet met het gebruik ervan in targets: kleine plaatjes met daarop het hoog- of laagverrijkt uranium die in de reactor worden gestopt. Daarmee wordt vooral molybdeen-99 gemaakt, de ouderisotoop van technetium-99m, en dat is dan weer de meest gebruikte medische isotoop

Begin 2012 tijdens de Nuclear Security Summit (NSS) in Seoul werd afgesproken dat Nederland in 2015 geen hoogverrijkt uranium meer zou gebruiken in de targets. Tijdens de NSS maart 2014 in Nederland was al duidelijk dat 2015 niet meer gehaald zou worden, maar het duurde nog een jaar voordat de Nederlandse regering dat toegaf en een nieuwe deadline werd afgesproken: eind 2017. Eind 2015 gaf de VS al een exportvergunning voor laagverrijkt uranium targets.

Sinds juni van dit jaar heeft het NRG een vergunning voor het gebruik van laagverrijkt uranium. Dat was laat, hetgeen echt niet lag aan alle bezwaren die waren ingediend, maar aan het laat aanvragen, maar goed. Maar dan is het, met de afspraak tot omschakelen al jaren bekend en met die vergunning daarvoor op zak, onbegrijpelijk dat deze transportvergunning (als die al afgegeven had moeten worden), een looptijd heeft van drie jaar!

Beloftes zijn in sommige sectoren vaak het papier waarop ze gegeven zijn niet waard.

Hoewel Nederland zich graag wil voordoen als kampioen non-proliferatie, is de praktijk toch echt anders. Zo is Nederland ook het enige land van alle op dat moment 124 aanwezige staten die in de VN in juli van dit jaar tegen een verbod op kernwapens stemde.