Kamer: principe ‘vervuiler betaalt’ niet voor radioactief afval

Van de Tweede Kamer mag er best publiek geld naar het opruimen van radioactief afval gaan. De Kamer heeft gisteren namelijk een motie verworpen waarin gevraagd werd er voor te zorgen dat de vervuiler de opruimkosten betaalt. De verantwoordelijke staatssecretaris, Van Veldhoven, had de motie -met merkwaardige argumenten- ook ontraden. Ze stelt onder meer dat anders de volksgezondheid in gevaar kan komen. ‘De vervuiler betaalt’ blijkt bij radioactief afval een holle frase.

De staatssecretaris Van Veldhoven ontraadde vorige week tijdens het debat al de ‘de-vervuiler-betaalt’ motie: “Als we dat ook zouden doorvoeren voor het historisch afval, waarvoor de vervuiler niet meer eenduidig aan te wijzen is, loopt de volksgezondheid mogelijk gevaar.” Dat nu, is om twee redenen, een merkwaardige argument: ten eerste omdat steeds gezegd is dat er geen enkele reden tot ongerustheid is als het afval blijft liggen waar het ligt: het ligt er goed. De enige reden dat het daar weg moet –zeggen NRG en de overheid- is beleidsmatig: het besluit in 1984 om al het radioactief afval op één plek op te slaan bij de Covra in Zeeland. En nu “loopt de volksgezondheid mogelijk gevaar”? Met die redenering kunnen we alles gaan subsidiëren… Ten tweede is helemaal wel duidelijk van wie het radioactief afval is: dat NRG graag die mythe in stand houdt dat de verantwoordelijkheid bij de Staat ligt, is vanuit hun standpunt gezien niet opmerkelijk; daar zijn ze zeer bij gebaat. Uit onderzoek van vorig jaar in opdracht van ministerie van EZ blijkt echter klip en klaar dat NRG (100% dochter van ECN) de eigenaar van het afval is. “According to legal experts ownership resides with ECN, not the State.”

Toch heeft ECN/NRG al minimaal 260 miljoen gekregen voor het opruimen. Het is misschien begrijpelijk dat de staat alsnog betaalt (moet betalen) als de eigenaar van het radioactief afval failliet is, maar tot die tijd…

Andere moties met betrekking tot kernenergie waarover gestemd werd: verzoekt de regering met een plan van aanpak en een bijbehorend tijdpad te komen om de kerncentrale van Borssele binnen enkele jaren te sluiten (verworpen); onderzoeken of het verstandig zou zijn de eisen voor het uitvoeren van een MER rondom kerncentrales en nucleaire installaties te verscherpen (aangenomen); ervoor zorg te dragen dat er een MER wordt uitgevoerd in het kader van de vergunningswijziging van kerncentrale Borssele (verworpen).

Van Veldhoven had al laten weten dat ze het onderzoek of het verstandig is de eisen voor het uitvoeren van een MER rondom kerncentrales te verscherpen, mee laat nemen in een studie dat ze nu aan het uitvoeren is. Welke studie dat is, zei ze niet.