Steun Pallas vs Lighthouse; meten met twee maten

Pallas is inderdaad niet ‘het meest vergevorderde project in Europa’ om medische isotopen te produceren. Dat blijkt uit antwoorden van staatssecretaris Keijzer. Zowel de Franse reactor Jules Horowitz als de Duitse FRM-II zijn allebei veel verder gevorderd dan Pallas. En de twee samen hebben een productiecapaciteit van Mo-99 (verreweg de meest gebruikte isotoop) die een groot deel van de Europese vraag kan bedienen. Ook beantwoordt ze de vragen over waarom Pallas wel financieel gesteund wordt en Lighthouse – hoewel gekroond tot Nationaal Icoon – niet: ze vond dat het “op dat moment niet verstandig was om een keuze te maken tussen de beide initiatieven”.

Uit de antwoorden van Staatssecretaris Mona Keijzer van Economische Zaken en Klimaat op vragen van Van der Lee (GroenLinks) blijkt dat twee reactoren in Frankrijk en Duitsland vrij snel Molybdeen gaan produceren met een capaciteit die ongeveer de Europese markt kan bedienen. Volgens de staatssecretaris ontstaat er daarom een tekort als zowel de HFR en de BR-2 (Belgie) – “beiden op gevorderde leeftijd” zegt ze met veel gevoel voor understatement - binnenkort gaan sluiten. Niet gemeld wordt dat een groot gedeelte van de niet-Europese markt – de VS -, binnenkort ook wegvalt omdat de VS voor het eerst in de geschiedenis haar eigen isotopen gaan produceren. Daarnaast komen er veel alternatieve productiemethoden op de markt de komende jaren.

De staatssecretaris verklaard de steun voor de nieuwe reactor Pallas dan ook vanuit het idee dat die therapeutische isotopen gaat produceren, die niet door bijv. Lighthouse geproduceerd gaan worden. Hoewel dat laatste nog maar de vraag is, Lighthouse en andere soorten lineaire versnellers kunnen in principe elke isotoop produceren, richt Lighthouse zich in eerste instantie inderdaad op Molybdeen productie. Maar dat wil beslist niet zeggen dat er geen ontwikkelingen zijn rond de productie van therapeutische isotopen, waarvan Lutetium-177 vaak als belangrijkste gezien genoemd wordt en de belangrijkste isotoop voor Pallas genoemd wordt. Uit door Pallas geleverde cijfers begin 2018, blijkt zelfs dat tot 98,8% van de nucleair geneeskundige interventies met isotopen zal worden gedaan zónder medische isotopen uit een kernreactor. Dat aandeel van 1,2%, zo hoopt Pallas, zal sterk groeien – vooral de vraag naar Lutetium-177 -, maar hoe reëel is dat?