ANVS geeft na bezwaar Laka meer informatie over veroudering kerncentrale Borssele vrij

Vanwege de eerste levensduurverlenging van kerncentrale Borssele moest  exploitant EPZ de veroudering van de kernreactor in kaart brengen. Daarvoor werd in 2013 een nieuw onderzoek naar de verbrossing van het reactorvat verplicht en moest vermoeiing van veiligheidsrelevante onderdelen worden gemonitord. Laka heeft in januari bij de ANVS een Woo-verzoek ingediend naar deze onderzoeken, waarvan in juli heel veel informatie was zwartgelakt. Deze week heeft de ANVS alsnog, na een bezwaar van Laka, meer informatie vrijgegeven. Daaruit blijkt nu onder meer dat de reactor-PUMA ('Pumpenausfall') in augustus 2018 onvoorziene belastingen van veiligheidsrelevante structuren en componenten veroorzaakte. Uit het in 2018 afgeronde onderzoek naar de verbrossing van het reactorvat bleek verder dat verbrossing van het austenitisch staal van het kernreactorvat door intense neutronenenstraling gestaag doorgaat, maar, als er verder niks geks gebeurt, het reactorvat tot 2034 wel aan de norm voor verbrossing zal voldoen.


Als u het werk van Laka waardeert, kunt u donateur worden.
Alleen met uw steun kunnen wij ons werk blijven doen.


Op dit moment wordt er gesproken over een tweede levensduurverlenging van kerncentrale Borssele - tot na 2033- en de technische onderzoeken die daaraan voorafgaand moeten worden verricht. Dan is het goed om te kijken naar de (technische) onderzoeken die bij de vorige levensduurverlenging moesten worden gedaan, en wat daar uit is gekomen. Daarvoor heeft Laka hier begin dit jaar onderzoeksresultaten geWoo't bij toezichthouder ANVS.

In eerste instantie gaf de ANVS maar heel weinig vrij. Exploitant EPZ had veel bezwaren, zodat naast een algemeen nieuwsbericht in de trend van 'gaat u maar rustig slapen', de ANVS zo goed als alles zwart lakte. Laka was het hier mee oneens en maakte bezwaar. De degelijkheid van dit soort onderzoeken is een belangrijke voorwaarde voor de veiligheid van omwonenden en daarom kan dit niet geheim blijven. Laka's bezwaar is twee weken geleden gegrond verklaard en omdat de kerncentrale exploitant niet in beroep ging, zijn van 12, van de 31 documenten, meer leesbare versies vrijgegeven.

Vergelijking van de vrijgegeven samenvatting van het jaarrapport vermoeiing 2021 voor (links) en na (rechts) bezwaar.

Vergunningvoorwaarden Borssele:
Reactorvat verbrossing

    1. EPZ dient de veiligheidsmarge voor de brosse breuk overgangstemperatuur bij zestig jaar ontwerpbedrijfsduur met behulp van een extra set proefstukken (SOP4) die in 2007 in de reactor zijn geplaatst te verifiëren. Nadat de proefstukken voldoende (d.w.z. equivalent aan 55 jaar vollastjaren) zijn bestraald door neutronen, dient SOP4 uit de reactor te worden genomen. Verificatie van de veiligheidsmarge voor reactorvatverbrossing dient plaats te vinden nadat de bestraalde proefstukken experimenteel zijn onderzocht.
    2. Nadat de resultaten van het experimentele onderzoek van de proefstukken en van de verificatie van de veiligheidsmarge voor reactorvatverbrossing bekend zijn, dient EPZ deze resultaten zo spoedig als redelijkerwijs mogelijk is, echter niet later dan 1 januari 2020, ter informatie aan de ANVS toe te sturen.

Vermoeiing

  1. EPZ dient ervoor zorg te dragen dat gedurende de gehele bedrijfsduur van de KCB geen schade in veiligheidstechnische zin optreedt in materialen van veiligheidsrelevante structuren en componenten binnen haar inrichting als gevolg van wisselende belastingen (‘vermoeiing’).
  2. EPZ dient tot het einde van de bedrijfsduur van de KCB gebruik te maken van een vermoeiingsmonitoringsysteem zoals FAMOS (FAtigue MOnitoring System) om de daadwerkelijke belastingswisselingen te kunnen volgen. EPZ dient met de resultaten van het vermoeiingsmonitoringsysteem de uitgangspunten te bewaken en daarmee de geldigheid van de vermoeiingsanalyses en dient tevens hiermee de reguliere bedrijfsvoering te optimaliseren. Jaarlijks dient EPZ ter informatie een overzicht van de opgetreden belastingswisselingen in het voorafgaande jaar op basis van de resultaten van het vermoeiingsmonitoringsysteem aan de ANVS te overleggen. Dit overzicht dient te zijn gebaseerd op de indeling van geprognosticeerde belastingwisselingen voor een periode van 60 jaar uit de belastingcatalogus.Het verbrossingsonderzoek was in 2019 al afgerond. Het vermoeiingsonderzoek is iets wat doorlopend plaats moet vinden.

Twee belangrijke verouderingsprocessen zijn vermoeiing en verbrossing, en onderzoeken naar deze fenomenen werden verplicht in de vergunning van kerncentrale Borssele (kader). Verbrossing houdt in dat het stalen kernreactorvat door neutronenstraling vanuit de reactorkern minder taai wordt ( "soepel" volgens de ANVS 🤨), waardoor het risico van een brosse breuk toeneemt. Vooral onder ongeval omstandigheden moet het reactorvat hier tegen bestand zijn. Dan kan er namelijk onder hoge druk koud water in de hete kernreactor worden geïnjecteerd. Een verbrost reactorvat kan onder invloed van zo'n plotselinge grote temperatuurwisseling breken, waardoor koelwater wegstroomt en de kern niet meer kan worden gekoeld.  Vermoeiing is een fenomeen waar door langdurige blootstelling aan wisselende krachten, temperaturen, druk, staal microscopische structuurwijzigingen ondergaat waardoor het minder sterk wordt. Vermoeiing is niet een issue voor her reactorvat zelf maar wel voor onderdelen, zoals leidingen. Daarom worden druk- en temperatuurwisselingen gemonitord, en zijn er bijvoorbeeld leidingen waar het temperatuurverloop van het koelwater binnen in de leiding wordt gemonitord. Hoe vaker en grote het verloop, hoe groter het risico dat het onderdeel het begeeft. De onderdelen die hierop worden gemonitord zijn allemaal cruciaal  voor de veiligheid van de kernreactor.

In augustus 2018 viel, door achterstallig onderhoud, allebei de hoofdkoelpompen van de kernreactor uit. Uit de nu leesbaar geworden documenten blijkt dat bepaalde onderdelen tijdens deze storing z  zijn belast waardoor deze eerder zullen moeten worden vervangen. Het incident in 2018 werd in 2019, dus voordat de definitieve vermoeiingsanalyses waren gemaakt, door de ANVS al ingeschaald op INES-1.

Met betrekking tot de verbrossing van het kernreactorvat was de vraag van de ANVS aan EPZ waarom de HAZ, de "Heat Affected Zone", het gebied direct naast de lasnaden, niet was meegenomen in het verbrossingsonderzoek. Na wat heen en weer gemail bleek dat het geen onderdeel van het verbrossingsonderzoeks-protocol was als kon worden aangetoond dat het oorpsonkelijke HAZ-materiaal al taaier was dan de rest van het reactorvat. Framatome, het bedrijf wat dit onderzoek voor EPZ uitvoerde, kon vijftig jaar oude documenten uit de jaren '70 aantonen dat dit het geval was en daarmee had de ANVS geen verdere vragen meer over verbrossing van het reactorvat tot 2034.

Blijft het apart dat de reflex van de ANVS en van EPZ is om zo min mogelijk informatie te publiceren. Het verbrossingsonderzoek was in 2019 al afgerond. Waarom moest dat dan vijf jaar geheim blijven?


Meer achtergronden over verbrossing en vermoeiing vind je in hoofdstuk 7 van vergunningsaanvraag uit 2012 voor levensduurverlenging van kerncentrale Borssele.

Dit bericht werd geplaatst in ANVS, Borssele, Veiligheid en getagged met , , , op door .
Heb je een opmerking of zie je een feitlijke onjuistheid? Laat het ons weten!

Over Stichting Laka

Het documentatie- en onderzoekscentrum kernenergie - Ketelhuisplein 43, Amsterdam - tel: 020-6168294 - mail: info@laka.org - Twitter: @LakaNieuws - FB: facebook.com/stg.laka - Linkedin: company:stichting-laka - ActivityPub: @lakanieuws@laka.org


Gerelateerde berichten:

 

  • 30 augustus 2019: Borssele, gebrek aan inspraak en een boze VN-brief

    Afgelopen week meldde de ANVS aan het Zeeuwse PZC dat kerncentrale Borssele een geldige vergunning heeft en dus niet illegaal draait. De nucleaire toezichthouder reageert daarmee op een bericht in Business Insider Duitsland dat achttien kerncentrales in de Europese Unie niet beschikken over een geldige vergunning. Er is echter wel degelijk wat aan de hand […]


  • 12 juli 2019: Stas: 5 jaar voor procedure openblijven Borssele; reactor écht bij 25% veiligste

    Volgens de staatssecretaris is er ongeveer vijf jaar nodig voor een besluit tot langer open houden van kerncentrale Borssele. Haast is dus niet geboden. Ze gaat hiermee in tegen de uitspraak van PZEM dat een dergelijk besluit de komende jaren genomen zou moeten worden. Van Veldhoven laat verder weten dat de commissie die dat moet […]


  • 26 april 2019: Stas erkent: Levensduurverlenging kerncentrale Borssele in strijd met Verdrag

    Na onderzoek van vijf maanden is staatssecretaris Van Veldhoven van Infrastructuur en Waterstaat uiteindelijk ook tot de conclusie gekomen dat de levensduurverlenging van kerncentrale Borssele inderdaad in strijd is met het Verdrag van Aarhus. Haar voorganger, Pieter van Geel, had met het Borssele Convenant in 2006 vastgelegd dat de kerncentrale 20 jaar langer open mocht […]


  • 15 mei 2018: Raad van State bevestigt: Borssele Convenant is nu een wassen neus

    De Raad van State heeft met haar uitspraak, twee weken geleden, definitief een streep gezet door de poging van Laka om de voorwaarden waarop kerncentrale Borssele in 2006 dertig jaar langer open mocht blijven in de vergunning van Borssele vastgelegd te krijgen. Het Rijk en de eigenaren van de kerncentrale spraken in 2006 af dat […]


  • 5 juni 2015: Twijfel over veiligheid kerncentrale Borssele

    (Amsterdam) Kerncentrale Borssele is 12 mei stilgelegd nadat was ontdekt dat noodaccu's niet in orde waren. EPZ, de eigenaar van de kerncentrale, geeft aan dat op 9 juni de kerncentrale weer opgestart zal worden. Ondertussen groeien bij Laka de vragen over het Benchmark-rapport uit september 2013, waarin nog werd geconcludeerd dat Borssele tot de 25% […]


  • 13 april 2015: Druk effectief: Scheurtjesrapport door EPZ gepubliceerd

    Om een einde te maken aan de “voortdurende vragen” heeft EPZ vorige week eindelijk het zgn. scheurtjesrapport openbaar gemaakt. De druk die we de laatste maanden hebben opgebouwd heeft succes gehad: De Tweede Kamer en de provincie Noord-Brabant die om het rapport vroegen, een minister die er steeds meer problemen mee kreeg, een actualiteitenrubriek die […]