NIRAS, de Belgische nationale instelling voor radioactief afval, houdt een tweetalige online enquête over het voorgesteld besluitvormingsproces dat moet leiden tot eindberging van kernafval in België. In 2022 besliste de Belgische federale regering al dat eindberging in principe zal worden ingericht op Belgische grondgebied. Nu dat vast staat, wordt nu inspraak gehouden over het ‘hoe’, ‘waar’ en ‘met wie’ die ondergrondse eindberging zal worden aangelegd. Het voorliggende plan is om dit in drie fases te organiseren: eerst een verkenning naar mogelijke locaties, daarna een technisch onderzoek van die locaties, en daarna definitieve locatiekeuze. Op dit voorstel is tot 8 maart inspraak mogelijk.

Net als Nederland is België sinds 2011 verplicht om echt stappen naar eeuwige eindberging van kernafval te zetten. Voorwaarde daarbij is dat het publiek zinvol kan participeren. Om voortgang naar eindberging te boeken is er, na eerdere besluitvorming en een verkenning, een voorstel voor een 3-stappenpan opgesteld:

• Fase 1: Verkennende studies en raadpleging van gemeenten over mogelijke locaties.
• Fase 2: Verdere terreinverkenning, geofysisch onderzoek en boringen. Voor elke mogelijke locatie wordt een voorlopig veiligheidsdossier opgesteld.
• Fase 3: Definitieve selectie van één of meerdere locaties en vaststelling van praktische aspecten zoals terugneembaarheid en monitoring.

Eigenlijk redelijk vergelijkbaar met de projectprocedure die Nederland nu doorloopt voor nieuwe kerncentrales: Eerst onderzoeken wáár het eventueel zou kunnen, en vervolgens per mogelijke locatie onderzoeken of het ook echt mogelijk is. En dan de knoop doorhakken. Maar dat traject zal nog vele jaren in beslagen nemen, aldus NIRAS.

Omdat dit Belgische traject samenhangt met de Europese verplichting hiertoe, is het aardig het te vergelijken met Nederland. Waar België nu van plan is om eerst mogelijke locaties in kaart te brengen, is de Nederlandse regering, na het loslaten van het jaar 2130, van plan om in 2027 te beginnen met een 'participatieve stapsgewijze aanpak. Dat stond althans in de concept-routekaart naar eindberging. Afgelopen zomer had deze routekaart moeten worden vastgesteld, maar omdat dit onderdeel was van een rammelend nationaal kernafvalplan, heeft het vertraging opgelopen. Maar: "In de [Nederlandse] routekaart worden ook geen stappen gezet naar een locatie", aldus de regering. Wat dat betreft zijn onze zuiderburen voortvarender.

Inspraak op het Belgische voorstel is mogelijk tot 8 maart