In december heeft COVRA in alle stilte een nieuwe evaluatie van de kosten voor de eindberging van kernafval op haar website gezet. Laka had in 2024 nog geprocedeerd voor meer inzicht in die kostenramingen. Afgelopen jaar had 's lands kernafvalbeheerder opeens nieuwe ramingen, maar de verviervoudiging van €2,3 naar ruim €10 miljard is nog nergens opgemerkt. Terwijl de Kamer zich binnenkort een keer moet buigen over het nationaal programma radioactief afval.
Eind 2024 publiceerde COVRA haar “Masterplan 2050”, waarin het staatsbedrijf een schatting maakte van de hoeveelheid kernafval die Nederland in 2050 zou kunnen verwachten. Die doorkijk was gebaseerd op de kernenergieplannen van wat er nog resteert van het kabinet Schoof. En ja: als je ervan uitgaat dat er vier nieuwe kerncentrales worden gebouwd, dan kom je ook op meer kernafval. Maar ook dan blijft COVRA’s aannames wel erg opportunistisch. Want zelfs áls er nieuwe kerncentrales komen, duurt het nog jaren voordat die splijtstof laden, laat staan dat die splijtstof is opgebrand, afgekoeld en gereed voor opslag bij COVRA. Ter vergelijking: Borssele openden in 1973, maar de HABOG - COVRA’s opslaggebouw voor hoogradioactief afval - ontving pas in 2003 de eerste hoogradioactieve kernsplijtingsafval. Dertig jaar later dus.
Hoe het ook zij, COVRA heeft op basis van haar Masterplan de laatste kostenramingen voor eindberging in zout (Groningen/Drenthe) of klei (bijvoorbeeld Brabant) simpelweg geëxtrapoleerd. In het nieuwe rapport komt men daarmee dan nu uit op een prijskaartje van rond de 10 miljard euro. Overigens stond dit bedrag dus ook al in het jaarrapport over 2024, waarin letterlijk is gemeld dat “de verwachte uitgaven voor eindberging zijn toegenomen van €2,31 miljard (prijspeil 2023) naar € 10,9 miljard (prijspeil 2024).”
Volgens datzelfde jaarrapport had COVRA begin 2025 als eindbergingsvoorziening €133 miljoen gespaard. 53 jaar Borssele, 30 jaar Dodewaard, 60 jaar HFR, 55 jaar Urenco, en nog eh... ruim 10 miljard te gaan dus. En maar volhouden dat de kosten van kernafval gedekt zijn.
Juist hierom vraagt Laka al jaren om meer publiek inzicht in de kostenschattingen voor kernafval. Volgens de Raad van State heeft Laka daar ook wettelijk recht op. Maar COVRA en de ministeries van Financiën en IenW hebben daar dus lak aan. Want als COVRA dit dus in 2024 al wist, waarom verschijnt er nú (opnieuw?) een rapport met die conclusie? Waarom stond die verhoging niet al in het ontwerp‑Nationaal Programma Radioactief Afval (NPRA)? Dat programma verwees slechts naar COVRA’s raadselachtige kernafvalinventaris — die wel al repte van nieuwe kerncentrales. De logica is helemaal zoek.
Eerder was er al 2 miljard tekort. Op basis van COVRAs nieuwe kostenraming is dat nu dus 10 miljard
En dan is er nog de financiële kant. Als je deze nieuwe kostenschatting serieus neemt, dan zijn de tekorten in het eindbergingsfonds gigantisch. Laka rekende eerder al voor dat de renteopbrengsten van het fonds verdrievoudigd zouden moeten worden om überhaupt aan de eerdere 2,3 miljard te komen voor een eindberging in 2060. Nu heeft COVRA dat bedrag met een pennenstreek en een reeks dunne rapportjes opgehoogd tot 10,9 miljard. Maar ach — dat bedrag moet pas over vele decennia op tafel komen, lang nadat u en ik er niet meer zijn.
En dat is nog allemaal ook nog helemaal los van de plannen om de eindberging onder de Noordzee aan te leggen. In de huidige kostenraming verwacht COVRA voor €25/m2 grond te kunnen kopen. Dat zal toch echt duurder uitpakken wanneer daar eerst nog een offshore-eiland voor wordt aangelegd.
Kortom: met elke brokje informatie wordt het Nederlandse kernafvalbeleid minder transparant en minder consistent. Terwijl de regering doorschuift, schuift COVRA vrolijk mee — maar wel met bedragen die van miljarden naar veel meer miljarden gaan. Dat alles zonder dat de overheid, de Kamer of het publiek ooit duidelijk heeft ingestemd met de aannames die COVRA daarvoor onder de motorkap gebruikt.