Een nieuwe discussion paper van het Centraal Planbureau (CPB) laat zien dat de Nederlandse plannen voor nieuwe kerncentrales economisch steeds slechter uitpakken in een toekomst waarin Europa zijn elektriciteitsnet beter verbindt. Het CPB vergelijkt een Europees systeem met beperkte grenscapaciteit met een toekomstig 'supernet' waarin landen veel meer elektriciteit met elkaar uitwisselen. In dat uitgebreide net verschuift de opwekking naar regio’s met de beste natuurlijke omstandigheden: Noorwegen wordt een centrum voor offshore wind, Spanje wordt de belangrijkste leverancier van zonne‑energie en grootschalige opslag, en andere landen zien hun rol in de productie afnemen. Voor Nederland betekent dit dat de economische ruimte voor kernenergie aanzienlijk kleiner wordt. Goedkope hernieuwbare energie uit het buitenland verdringt dan het veel duurdere Nederlandse nucleaire vermogen.

In het uitgebreide net blijkt dat de berekende kernvermogens voor Nederland ongeveer een derde lager uitvallen dan in een systeem met beperkte verbindingen. Ook uit het CPB‑onderzoek volgt dat in een Europees energiesysteem lagere kernvermogens naar voren komen dan de waarden die in de huidige kabinetsplannen worden gehanteerd.

Het CPB laat bovendien zien dat de marktprijs in een sterk verbonden Europa steeds vaker wordt bepaald door goedkope wind‑ en zonne‑energie, niet door traditionele bronnen zoals kernenergie. Dat betekent dat kerncentrales minder vaak de prijs zetten en daardoor minder inkomsten genereren, wat hun rendabiliteit verder ondermijnt. Terwijl Spanje en Portugal profiteren van grote prijsdalingen doordat zij zelf veel nieuwe zonne‑ en opslagcapaciteit krijgen, ziet Noorwegen juist zijn prijzen stijgen omdat het veel nieuwe offshore wind gaat hosten maar het voordeel van goedkope stroom vooral in andere landen terechtkomt.

Nederland valt in dat krachtenveld op doordat de prijzen hier nauwelijks veranderen, of zelfs iets dalen, maar tegelijkertijd de behoefte aan nieuwe kerncentrales afneemt. Doordat veel van de benodigde hernieuwbare energie efficiënt elders in Europa kan worden opgewekt en goedkoop kan worden geïmporteerd, wordt het bouwen van kerncentrales een dure keuze die vanuit marktoogpunt niet nodig is. De CPB‑analyse laat dus zien dat de rol van kernenergie kleiner wordt naarmate Europa beter met elkaar verbonden raakt, en dat de Nederlandse kernplannen vooral economisch kwetsbaar worden door precies die integratie die Nederland tegelijkertijd actief ondersteunt op het gebied van offshore wind en netverzwaring.

Door de toegenomen Europese interconnectie kan Nederland profiteren van hernieuwbare opwek op plekken waar die het goedkoopst is, zonder zelf grote nieuwe centrales te hoeven bouwen. Terwijl landen als Noorwegen flink zullen moeten investeren in nieuwe windparken, hoeft Nederland juist weinig nieuwe productie te hosten en blijven de prijzen stabiel. Dat betekent dat het economische argument voor nieuwe kerncentrales in Nederland zwakker wordt, niet sterker.