Kabinet geeft geen garantie dat Urenco-uranium buiten Brits kernwapenprogramma blijft

Het kabinet kan niet garanderen dat uranium dat door Urenco wordt verrijkt, buiten het Britse kernwapenprogramma blijft. Dat blijkt uit antwoorden van minister Berendsen op Kamervragen van de SP over de Nederlandse instemming met een uitbreiding van Urenco's activiteiten voor Britse defensiedoeleinden.
Bij nadere lezing blijken de toezeggingen van de minister aanzienlijk beperkter dan zij op het eerste gezicht lijken. Op de centrale vraag of door Urenco verrijkt uranium uiteindelijk kan bijdragen aan het Britse kernwapenprogramma, geeft het kabinet geen expliciet antwoord. Ook gaat de minister niet in op de bestemming van het materiaal: onderzeebootbrandstof, tritiumproductie of een andere militaire toepassing.

De antwoorden zijn opgenomen in het Verslag van een schriftelijk overleg over de geannoteerde agenda voor de Europese Raad Buitenlandse Zaken van 13 juli 2026. De SP-fractie vroeg onder meer of kan worden uitgesloten dat Nederlandse Urenco-faciliteiten bij de Britse plannen betrokken raken, of Nederlands verrijkt uranium uiteindelijk in het Britse kernwapenprogramma terechtkomt, en hoe deze steun zich verhoudt tot het Non-proliferatieverdrag.

De minister verwijst daarbij naar het Verdrag van Almelo en de statuten van Urenco. Op grond daarvan mag Urenco geen uranium produceren met "de voor wapens vereiste verrijkingsgraad (...) voor de vervaardiging van kernwapens of andere nucleaire explosiemiddelen".

Die formulering is echter aanzienlijk nauwer dan de vragen die aan de orde zijn. Het Britse verzoek betreft, voor zover publiek bekend, de opbouw van een binnenlandse brandstofcyclus voor nucleaire defensietoepassingen, vermoedelijk voor de voortstuwing van kernonderzeeërs. De daarvoor gebruikte brandstof bestaat doorgaans uit hoogverrijkt uranium (HEU), dat qua verrijkingsniveau dicht bij wapenmateriaal kan liggen, maar niet noodzakelijk wordt geproduceerd voor de vervaardiging van kernwapens. Daarmee valt deze toepassing buiten de garantie die de minister expliciet geeft.

Bovendien blijft onduidelijk wat er gebeurt nadat uranium Urenco heeft verlaten. De minister sluit niet uit dat door Urenco verrijkt uranium elders verder wordt verrijkt of via andere stappen uiteindelijk onderdeel wordt van Britse militaire nucleaire programma's.

Opvallend is ook wat níét wordt besproken: tritiumproductie. In nucleaire beleidskringen wordt al langer gespeculeerd dat het Verenigd Koninkrijk de eigen productiecapaciteit voor tritium wil versterken, een cruciaal onderdeel van moderne kernwapens. De minister noemt deze mogelijkheid niet en sluit haar evenmin uit. Zijn antwoord beperkt zich tot uraniumverrijking voor de directe vervaardiging van kernwapens en behandelt andere potentiële militaire toepassingen niet.

De antwoorden van Berendsen maken daarmee vooral duidelijk waarover het kabinet geen uitspraken doet. Hoewel wordt verwezen naar internationaal recht, verdragsverplichtingen en collectieve veiligheid, blijft de kernvraag onbeantwoord: kan uranium dat mede onder Nederlandse verantwoordelijkheid wordt verrijkt uiteindelijk bijdragen aan het Britse kernwapenprogramma? Op basis van de gegeven antwoorden valt dat niet uit te sluiten.

Dit bericht werd geplaatst in , , , , , op door .
Heb je een opmerking of zie je een feitelijke onjuistheid? Laat het ons weten!

Over Stichting Laka

Het documentatie- en onderzoekscentrum kernenergie - Ketelhuisplein 43, Amsterdam - tel: 020-6168294 - mail: info@laka.org - Bsky: @laka.org - FB: facebook.com/stg.laka - Linkedin: company:stichting-laka - Mastodon: @laka@www.laka.org



Gerelateerde berichten:

 

  • 8 januari 2020: Interesse VS in koop Urenco voor kernwapen-gebruik

    De Verenigde Staten hebben een probleem met hun kernwapens. Er zijn namelijk geen Amerikaanse bedrijven meer die uranium verrijken. En omdat uranium van buitenlands firma's niet mag worden gebruikt voor militaire toepassingen, raakt de VS haar uraniumvoorraad voor kernwapens en vliegdekschepen op. Daarom worden er plannen gemaakt voor het opzetten van een nieuwe Amerikaanse uranium-verrijkingsindustrie. […]


  • 8 juli 2020: Het Kabinet, Urenco en de kunst van het om de hete brij heendraaien

    Na de beantwoording van vervolgvragen blijft het onduidelijk of het Kabinet vindt dat HALEU-uranium, wat Urenco in de VS wil gaan produceren, geschikt is voor kernwapens. Of hoe de Tweede Kamer het rijksbeleid over de handel en wandel rondom het proliferatie-gevoelige Urenco kan controleren. Uit een nieuwe Kamerbrief van blijkt wel dat er nog nooit […]


  • 28 januari 2020: D66 vraagt Hoekstra hemd van het lijf over Urenco

    Tijdens het de schriftelijke overleg "Urenco, de export van uranium en de daarvoor afgesloten contracten, ook in relatie tot non-proliferatie aspecten” is een enorme serie vragen gesteld aan Hoekstra, de CDA-minister van Financiën. Drie partijen hebben serieuze vragen gesteld (en de VVD die het kabinetsbeleid ondersteunen), en het lijkt erop dat GroenLinks, de SP en […]


  • 19 januari 2018: Urenco en tritium voor VS-kernwapens: meer onduidelijkheid en rookgordijnen

    Levert Urenco nu wel of niet verrijkt uranium waarmee tritium voor Amerikaanse kernwapens wordt gemaakt? Staatssecretaris Van Veldhoven schrijft dat Urenco geen ‘nucleair materiaal’ levert aan de kerncentrale Watts Bar - waar kernwapen-tritium wordt geproduceerd - maar de Duitse regering leek in augustus nog te schrijven dat Urenco dat wel deed. En produceert Watts Bar/TVA […]


  • 18 september 2017: Urenco’s verrijkt uranium voor tritiumproductie kernwapenprogramma VS

    Volgens het kabinet zijn er “geen aanwijzingen” dat verrijkt uranium van Urenco in de VS gebruikt wordt voor het Amerikaanse kernwapenprogramma. Hiermee gaat het kabinet helemaal voorbij aan de visie van de Amerikaanse overheid zelf, die de productie van tritium -en de levering van verrijkt uranium daarvoor- als een militaire aangelegenheid ziet. Toch levert Urenco […]


  • 26 mei 2020: Nog veel onduidelijk na beantwoording vragen over Urenco

    Alsof ze Corona al zagen aankomen stelden de leden van GroenLinks, de SP, en met name D66 in januari een hele reeks schriftelijke vragen over uraniumverrijker Urenco. Dit naar aanleiding van onder andere Urenco's heropgestarte radioactief afvaltransport naar Rusland, tritium-productie in de VS met door Urenco verrijkt uranium en de rol die Nederland als aandeel- […]