Een onlangs via de Woo openbaar gemaakte brief van Novartis aan het ministerie van EZK laat zien hoe nauw de belangen rond dure kankermedicijnen en de in aanbouw zijnde Pallas-kernreactor met elkaar zijn verweven. In de brief roept de farmaceut de Nederlandse overheid op om bij de vergoeding van het prostaatkankermiddel Pluvicto niet alleen naar de prijs te kijken, maar ook naar de investeringen in de Nederlandse nucleaire sector.

Novartis stuurde de brief (datum onbekend) tijdens onderhandelingen over vergoeding van Pluvicto, een behandeling op basis van lutetium-177. Volgens Novartis is toegang tot dergelijke therapieën "sterk verbonden" met de investeringen van de overheid in de Pallas, de Nederlandse ambitie op het gebied van medische isotopen en de ontwikkeling van nucleaire geneesmiddelen.

Daarmee legt Novartis zelf een verband tussen de publieke investeringen in Pallas en de commerciële markt voor nucleaire geneesmiddelen. Het bedrijf wijst ook op zijn eigen investeringen in Nederland, waaronder een productiefaciliteit in Baarle-Nassau die gebruik maakt van isotopen uit Petten.

De brief raakt aan een discussie die al jarenlang rond Pallas speelt. Critici wijzen erop dat de overheid honderden miljoenen euro's investeert in nucleaire infrastructuur, terwijl de uiteindelijke opbrengsten van geneesmiddelen op basis van die isotopen grotendeels bij farmaceutische bedrijven terechtkomen. Al in 2019 schreef Laka dat de business case van Pallas steeds meer werd verbonden aan de verwachte groei van de lucratieve markt voor lutetiumtherapieën.

De nu vrijgegeven brief laat zien dat ook Novartis die koppeling nadrukkelijk maakt. De vraag blijft daarmee actueel wie uiteindelijk profiteert van de publieke investeringen in de Nederlandse isotopenketen: de patiënt, de belastingbetaler of vooral de farmaceutische industrie.

Overigens heeft het ministerie van VWS in april besloten Pluvicto niet op te nemen in het basispakket.