Nederland heeft ermee ingestemd dat Urenco wordt ingezet voor het Britse militaire nucleaire programma. Daarmee is de weg vrij om door Urenco verrijkt uranium te gebruiken in kernwapens. CDA-minister Berendsen van Buitenlandse Zaken neemt met deze beslissing afscheid van het uitgangspunt dat civiele en militaire nucleaire toepassingen strikt gescheiden moeten blijven. Nederland bezit, via UCN, een derde van Urenco en dat is waarom het Verenigd Koninkrijk Nederland om deze militaire instemming heeft verzocht. Volgens de CDA'er is deze Nederlandse betrokkenheid bij het Britse kernwapenprogramma "verenigbaar met het internationaal recht".
Er is niet bekendgemaakt wat Urenco precies gaat verrijken, en waar dat voor gebruikt gaat worden. Maar het is goed mogelijk dat het gaat om uranium dat gebruikt wordt als reactorbrandstof voor kernonderzeeërs. Het zou ook kunnen dat het Verenigd Koninkrijk met het verrijkt uranium van Urenco tritium gaat produceren voor haar Trident-kernwapens. Dat gebeurt in de VS ook, maar daar ziet Urenco het niet als militaire productie, dus waarom zou in dat geval het bedrijf zelf met een verklaring komen?
De productie van militair nucleair materiaal door kernwapenstaten is in het Non-proliferatie verdrag (NPV) toegestaan. Kernwapenstaten volgens dat NPV zijn de landen die bij het inwerkingtreding van het verdrag in 1970 kernwapens bezaten: VS, Rusland, VK, Frankrijk, China. Andere landen mogen geen kernwapenmateriaal produceren, maar krijgen als tegenprestatie daarvoor wel toegang tot civiele nucleaire technologie. Maar dan moeten de kernwapenstaten het aantal kernwapens terug dringen. Dit verdrag is inherent discriminatoir: de ‘haves’ mogen iets wat de ‘have nots’ niet mogen.
1. Verdrag inzake het Verbod op Kernwapens (TPNW) Dit verdrag van de Verenigde Naties uit juli 2017 is het eerste juridisch bindende instrument dat een algeheel verbod legt op de ontwikkeling, productie, het testen, bezit, opslag, gebruik en de dreiging met het gebruik van kernwapens. Het verdrag trad in werking in 2021. Maar geen van de negen bekende kernwapenstaten (de vijf officiële kernwapenstaten plus India, Pakistan, Israël en Noord-Korea) is partij bij dit verdrag. Nederland was overigens het enige land dat tegen het Verdrag stemde, ws een foutje want 69 landen, alle landen met kernwapens en alle NAVO-landen, stemden helemaal niet. 122 landen stemden voor het verdrag.
Eerder al, in 1996, heeft het Internationaal Gerechtshof (ICJ) in een advies geoordeeld dat het gebruik van kernwapens in het algemeen in strijd is met de regels en beginselen van het internationaal humanitair recht (voornamelijk de beginselen van onderscheid en proportionaliteit).
In het begin van de jaren ‘80 was er ook al wat ongerustheid over de mogelijkheid dat Urenco verrijkte voor defensie. Dat werd toen door regeringspartij PvdA’r Relus ter Beek (die later nog minister van Defensie werd) afgedaan met een verwijzing naar de eigendomsstructuur van Urenco: de verrijkingsfabrieken zijn eigendom van het land waarin ze gevestigd zijn. Dat veranderde door een grote herstructurering van Urenco in 1993: de nationale fabrieken worden eigendom van het overkoepelende bedrijf Urenco Ltd, en dat Urenco Ltd is in bezit van de drie landen. Dus ook de fabriek in Capenhurst is voor een derde in het bezit van Nederland. En Nederland gaat dus uranium voor met militaire nucleaire programma verrijken. Niet in Almelo, zal gezegd worden, maar er is geen enkele reden te bedenken, dat, met de ondoorzichtige transporten van en naar de Urenco verrijkingsfabrieken, uranium dat in Almelo, of Gronau, tot 4,5 % verrijkt is, niet in Capenhurst verder verrijkt gaat worden. Immers, de verrijking van 0,7 (natuurlijk uranium) naar 4,5% uranium-235 (voor een kerncentrale) kost meer verrijkingscapaciteit dan van 4,5 tot.. nouja, wat defensie maar wenst.
Bijzonder. Alleen voor de suggestie dat Iran dat doet bombarderen we het land.
Berendsen, de minister van Buitenlandse Zaken, laat weten dat het kabinet instemt omdat het “van mening is dat de ambitie van de Britse overheid bijdraagt aan de collectieve veiligheid van Nederland en zijn bondgenoten”. Hij wil verder geen uitspraken doen “over het nucleaire defensieprogramma van het Verenigd Koninkrijk.” een beetje opmerkelijk is het wel dat we dit horen, alle besluiten in de Joint Committee (de Gemengde Commissie), waarin dit soort dingen besloten worden, blijven anders strikt geheim, ondanks de pogingen van Laka om dat te veranderen.Achja, in elk geval is de mythe dat het civiele kernenergietechnologie heel iets anders is dan het militaire weer eens ontkracht. Als dat nog nodig zou zijn, want, zoals Macron het zei: "sans nucléaire civil pas de nucléaire militaire, sans nucléaire militaire pas de nucléaire civil".