Urenco gaat uranium verrijken voor Brits militair programma

Nederland heeft ermee ingestemd dat Urenco wordt ingezet voor het Britse militaire nucleaire programma. Daarmee is de weg vrij om door Urenco verrijkt uranium te gebruiken in kernwapens. CDA-minister Berendsen van Buitenlandse Zaken neemt met deze beslissing afscheid van het uitgangspunt dat civiele en militaire nucleaire toepassingen strikt gescheiden moeten blijven. Nederland bezit, via UCN, een derde van Urenco en dat is waarom het Verenigd Koninkrijk Nederland om deze militaire instemming heeft verzocht. Volgens de CDA'er is deze Nederlandse betrokkenheid bij het Britse kernwapenprogramma "verenigbaar met het internationaal recht".

Er is niet bekendgemaakt wat Urenco precies gaat verrijken, en waar dat voor gebruikt gaat worden. Maar het is goed mogelijk dat het gaat om uranium dat gebruikt wordt als reactorbrandstof voor kernonderzeeërs. Het zou ook kunnen dat het Verenigd Koninkrijk met het verrijkt uranium van Urenco tritium gaat produceren voor haar Trident-kernwapens. Dat gebeurt in de VS ook, maar daar ziet Urenco het niet als militaire productie, dus waarom zou in dat geval het bedrijf zelf met een verklaring komen?

De productie van militair nucleair materiaal door kernwapenstaten is in het Non-proliferatie verdrag (NPV) toegestaan. Kernwapenstaten volgens dat NPV zijn de landen die bij het inwerkingtreding van het verdrag in 1970 kernwapens bezaten: VS, Rusland, VK, Frankrijk, China. Andere landen mogen geen kernwapenmateriaal produceren, maar krijgen als tegenprestatie daarvoor wel toegang tot civiele nucleaire technologie. Maar dan moeten de kernwapenstaten het aantal kernwapens terug dringen. Dit verdrag is inherent discriminatoir: de ‘haves’ mogen iets wat de ‘have nots’ niet mogen.

Ook internationaal recht:
1. Verdrag inzake het Verbod op Kernwapens (TPNW) Dit verdrag van de Verenigde Naties uit juli 2017 is het eerste juridisch bindende instrument dat een algeheel verbod legt op de ontwikkeling, productie, het testen, bezit, opslag, gebruik en de dreiging met het gebruik van kernwapens. Het verdrag trad in werking in 2021. Maar geen van de negen bekende kernwapenstaten (de vijf officiële kernwapenstaten plus India, Pakistan, Israël en Noord-Korea) is partij bij dit verdrag. Nederland was overigens het enige land dat tegen het Verdrag stemde, ws een foutje want 69 landen, alle landen met kernwapens en alle NAVO-landen, stemden helemaal niet. 122 landen stemden voor het verdrag.
Eerder al, in 1996, heeft het Internationaal Gerechtshof (ICJ) in een advies geoordeeld dat het gebruik van kernwapens in het algemeen in strijd is met de regels en beginselen van het internationaal humanitair recht (voornamelijk de beginselen van onderscheid en proportionaliteit).
Vanaf het begin is er in het Verdrag waarbij Urenco werd opgericht, de mogelijkheid open gehouden dat het Verenigd Koninkrijk in Capenhurst uranium verrijkt voor defensie. [Zie hoofdstuk 3 en 4 van Laka's Urenco-brochure], Dat is een van de fundamentele problemen van Urenco. Capenhurst bleef lang een gedeeld terrein met twee eigenaren, waarbij de ene (Urenco) verrijkte voor de civiele sector en de andere (BNFL) voor de militaire sector. Dit duurde tot 2012, toen BNFL failliet ging en het hele Capenhurst-terrein van Urenco werd.

In het begin van de jaren ‘80 was er ook al wat ongerustheid over de mogelijkheid dat Urenco verrijkte voor defensie. Dat werd toen door regeringspartij PvdA’r Relus ter Beek (die later nog minister van Defensie werd) afgedaan met een verwijzing naar de eigendomsstructuur van Urenco: de verrijkingsfabrieken zijn eigendom van het land waarin ze gevestigd zijn. Dat veranderde door een grote herstructurering van Urenco in 1993: de nationale fabrieken worden eigendom van het overkoepelende bedrijf Urenco Ltd, en dat Urenco Ltd is in bezit van de drie landen. Dus ook de fabriek in Capenhurst is voor een derde in het bezit van Nederland. En Nederland gaat dus uranium voor met militaire nucleaire programma verrijken. Niet in Almelo, zal gezegd worden, maar er is geen enkele reden te bedenken, dat, met de ondoorzichtige transporten van en naar de Urenco verrijkingsfabrieken, uranium dat in Almelo, of Gronau, tot 4,5 % verrijkt is, niet in Capenhurst verder verrijkt gaat worden. Immers, de verrijking van 0,7 (natuurlijk uranium) naar 4,5% uranium-235 (voor een kerncentrale) kost meer verrijkingscapaciteit dan van 4,5 tot.. nouja, wat defensie maar wenst.
Bijzonder. Alleen voor de suggestie dat Iran dat doet bombarderen we het land.

Berendsen, de minister van Buitenlandse Zaken, laat weten dat het kabinet instemt omdat het “van mening is dat de ambitie van de Britse overheid bijdraagt aan de collectieve veiligheid van Nederland en zijn bondgenoten”. Hij wil verder geen uitspraken doen “over het nucleaire defensieprogramma van het Verenigd Koninkrijk.” een beetje opmerkelijk is het wel dat we dit horen, alle besluiten in de Joint Committee (de Gemengde Commissie), waarin dit soort dingen besloten worden, blijven anders strikt geheim, ondanks de pogingen van Laka om dat te veranderen.Achja, in elk geval is de mythe dat het civiele kernenergietechnologie heel iets anders is dan het militaire weer eens ontkracht. Als dat nog nodig zou zijn, want, zoals Macron het zei: "sans nucléaire civil pas de nucléaire militaire, sans nucléaire militaire pas de nucléaire civil".

Dit bericht werd geplaatst in , , , , , en getagged met op door .
Heb je een opmerking of zie je een feitelijke onjuistheid? Laat het ons weten!

Over Stichting Laka

Het documentatie- en onderzoekscentrum kernenergie - Ketelhuisplein 43, Amsterdam - tel: 020-6168294 - mail: info@laka.org - Bsky: @laka.org - FB: facebook.com/stg.laka - Linkedin: company:stichting-laka - Mastodon: @laka@www.laka.org



Gerelateerde berichten:

 

  • 1 juli 2026: Urenco to Enrich Uranium for British Military Program

    The Netherlands has agreed to allow Urenco to be used for the British military nuclear program. This clears the way for uranium enriched by Urenco to be used in nuclear weapons. With his decision, Foreign Minister Berendsen (CDA Christen Democrats) is departing from the principle that civilian and military nuclear applications must remain strictly separate. […]


  • 8 januari 2020: Interesse VS in koop Urenco voor kernwapen-gebruik

    De Verenigde Staten hebben een probleem met hun kernwapens. Er zijn namelijk geen Amerikaanse bedrijven meer die uranium verrijken. En omdat uranium van buitenlands firma's niet mag worden gebruikt voor militaire toepassingen, raakt de VS haar uraniumvoorraad voor kernwapens en vliegdekschepen op. Daarom worden er plannen gemaakt voor het opzetten van een nieuwe Amerikaanse uranium-verrijkingsindustrie. […]


  • 6 augustus 2019: Urenco en de nieuwe kernwapenwedloop

    De Duitse televisiezender ARD zond  gisteravond een documentaire uit  over de nieuwe kernwapenwedloop, waarin ook Urenco’s plannen om uranium te verrijken tot net onder 20%. Dat wordt gezien als het verder afbrokkelen van de scheidslijn tussen civiel en militair gebruik van kerntechnologie. De documentaire ‘Das Atomwaffen-Kartell: Ende der Abrüstung?’ gaat over het militair-industrieel complex; bedrijven, […]


  • 13 juli 2026: Kabinet geeft geen garantie dat Urenco-uranium buiten Brits kernwapenprogramma blijft

    Het kabinet kan niet garanderen dat uranium dat door Urenco wordt verrijkt, buiten het Britse kernwapenprogramma blijft. Dat blijkt uit antwoorden van minister Berendsen op Kamervragen van de SP over de Nederlandse instemming met een uitbreiding van Urenco's activiteiten voor Britse defensiedoeleinden. Bij nadere lezing blijken de toezeggingen van de minister aanzienlijk beperkter dan zij […]


  • 5 oktober 2020: Export verarmd Urenco-uranium naar Rusland in strijd Europese sancties

    Het Duitse Tageschau meldt dat Urenco's export van verarmd uranium via de Amsterdamse haven in strijd is met Europese sancties tegen Rusland. Omdat verarmd uranium als munitie kan worden gebruikt is export namelijk een “schending van de EU-sancties tegen Rusland onder de dual-use wetgeving”. Vanmorgen vertrok opnieuw een trein met 600 ton verarmd uranium vanuit […]


  • 10 september 2020: Dissertatie over Urenco en het non-proliferatie-regime

    Gisteren promoveerde Frederik Voûte aan de Erasmus Universiteit op zijn proefschrift over Urenco: ‘Perceptions of Responsibility: Urenco and the Troika's Commercial and Nonproliferation Policies in Theoretical and Historical Perspective’ – Een verhaal van beleid en praktijk in het zich ontwikkelende nucleaire non-proliferatie regime en nucleaire export landschap'. Voûte concludeert, onder meer na raadpleging van de […]