Wat is Laka?

Het documentatie- en onderzoekscentrum kernenergie, Laka, bestaat al ruim 30 jaar.

De oorsprong van "het archief", zoals het toen heette in kringen van de toenmalige antikernenergiebeweging, ligt in het begin van 1981 in Ede. Er was een aantal mensen in Ede die al langer met het onderwerp (kern-)energie bezig waren en informatie over kernenergie verzamelden.
In de eerste jaren bleven de werkzaamheden beperkt tot interne scholing voor de regio Ede-Wageningen. Er werden regelmatig lessen over energie gegeven op Edese en Wageningse scholen en informatie-avonden georganiseerd. In de loop van de daarop volgende jaren breidde de groep medewerkers/sters zich uit tot buiten de regio en ook de vraag om informatie e.d. was niet langer uitsluitend een regionale zaak.

Op 10 februari 1988 werd de stichting LAKA (LAndelijk Kernenergie Archief) opgericht. De oprichting van de stichting werd als noodzakelijk gezien, door de groei van zowel de financiŽle middelen, het aantal mensen dat actief werd binnen de organisatie, alsmede de toenemende hoeveelheid inhoudelijke informatie. Het was in die zin niet meer dan het formeel maken van een al reeds langer bestaand samenwerkingsverband.

Directe aanleiding voor het oprichten van de stichting als rechtspersoon, was het organiseren van een Europees congres over kernenergie. Het Congres richtte zich specifiek op de radikale delen van de antikernenergie-beweging: de onafhankelijke, vaak lokale, groepen die geen connecties hadden met de grote landelijke milieu- en energie-organisaties. Groepen die dus ook, per definitie, moeilijk te bereiken waren en tot dan toe weinig tot niet beschikten over internationale kontakten en netwerken. De voorbereiding begon in 1987 en het congres vond plaats van 1 t/m 5 februari 1989. Ruim 250 mensen uit 13 verschillende Europese landen namen aan het Congres deel.
Het documentatiecentrum, dat een belangrijke bron van informatie was voor de inhoudelijke voorbereiding van het Congres, was gevestigd in een kelderruimte in Ede. Daar bleef het gehuisvest tot begin 1990, hoewel de ruimte feitelijk te klein was en niet representatief. In 1990 kreeg Laka de mogelijkheid een kantoorruimte te huren in Amsterdam die haar financiŽle middelen niet te boven ging. Een ander argument om de stap te wagen, was het feit dat gebleken was dat journalisten niet snel naar Ede kwamen. Ook was de inschatting, die later juist bleek te zijn, dat het in Amsterdam eenvoudiger zou zijn nieuwe medewerkers/sters aan te trekken.

Na de verhuizing naar Amsterdam werd Laka omschreven als het "documentatie- en onderzoekscentrum kernenergie en het verzet ertegen" en een aantal jaar later als "documentatie en onderzoekscentrum kernenergie", waarbij "LAKA" voortaan als "Laka" werd geschreven omdat de oorspronkelijke afkorting niet langer functioneel was.
Hoewel het belang van Laka ook in Ede al was aangetoond, vergrootte dat belang zich aanzienlijk. Vooral de snelle dienstverlening en het leveren van informatie tegen alleen de onkosten (kopie- en portokosten) maakte de omvang van de groep, die van de diensten van Laka gebruikt gingen maken, veel groter.
Een andere belangrijke reden voor het belang van de stichting is de constatering dat er in Nederland - en in de rest van Europa - geen andere organisatie is die op een dergelijke systematische wijze informatie over kernenergie verzamelt en toegankelijk maakt voor gebruik door derden.

Sinds 1990 is er met een breed scala aan instituten, NGOs, wetenschappers, auteurs, journalisten (etc.) en collega-onderzoekers samengewerkt. Op die manier is er een soort netwerk ontstaan van mensen die te consulteren zijn op momenten dat de stichting zeer specifieke informatie nodig heeft waar zij zelf nog niet over beschikt. Dit kan zijn voor een antwoord op een specifieke informatievraag of wel voor het schrijven van een bepaald artikel.

Door het Congres in 1989 en sindsdien ook andere internationale bijeenkomsten zijn er veel contacten en samenwerkingsverbanden met personen en organisaties ontstaan in Europa en wereldwijd.

Laka is dus een organisatie opgebouwd rondom een groot archief op het gebied van kernenergie, kernwapens - d.w.z.: de daarmee gepaard gaande nucleaire vervuiling, en non-proliferatie. Daarnaast heeft Laka veel expertise ontwikkeld over het industrieel gebruik van het kernafvalproduct verarmd uranium.
Ook op het gebied van kernwapenfabricage, opslag van nucleair afval en de (internationale en nationale) politieke besluitvorming die zijdelings te maken heeft met deze onderwerpen is veel aanwezig in de vorm van boeken, brochures, kranten- en tijdschriftartikelen en video- en geluidsbanden. Het archief herbergt ook een zeer uitgebreide verzameling van posters en affiches.
Voor de Stichting is het van belang dat het archief toegankelijk blijft en voortdurend wordt bijgewerkt. Daarom is er al jaren een website waar intensief gebruik van wordt gemaakt. Naast veel achtergrondinformatie over kernenergie kan daar worden gezocht op onderwerpen in ons archief en kan ook informatie of documentaires op DVD worden besteld.

Hoewel de rol van documentatie-centra en informatie op papier, veranderd is door de komst van internet, is het duiden en analyseren van informatie nog steeds heel belangrijk en door de enorme heoveelheid beschikbare informatie zelfs nog belangrijker geworden. De functie van Laka is daardoor enigzins veranderd: het werd steeds meer een plek voor historische onderzoek naar (allerlei aspecten van) kernenergie. Die functie werd nog vergroot, omdat de rol van kernenergie (zeker in Nederland) leek uitgespeeld.
Laka ziet ook een belangrijke taak in het archiveren van de strijd tegen kernenergie en ziet haar zelf als 'schatbewaarder' van die strijd.

Maar nu, nu de discussie (zelfs over de bouw van nieuwe kerncentrales) opleeft, is ook de rol van Laka als informatie-voorziener en als onderdeel van de strijd daar tegen, relevanter dan ooit.
En de uitgangspunten zijn nog hetzelfde: informatie moet vrij beschikbaar en gratis zijn. Daarom vraagt Laka nog steeds alleen maar onkosten voor informatie-vragen. Voor grotere klussen vragen we onderzoeks-kosten. Zelf zoeken blijft natuurlijk gratis. Maar om gratis informatie te kunnen blijven verstrekken zijn we wel afhankelijk van giften en donaties.


Adresgegevens:

Stichting Laka
Ketelhuisplein 43
1054 RD Amsterdam

Telefoon: 020 - 6168294
email: info@laka.org
web: www.laka.org
web: www.kernenergieinnederland.nl
web: www.pallasproject.nl
web: www.radioactiefafval.nl
twitter: @LakaNieuws
facebook: stichting Laka
Diaspora*: laka@diaspora.ddh.nl (experimenteel)

IBAN: NL54 TRIO 0390 9021 79
BIC: TRIONL2U
Kamer van Koophandel: 41040341

Ketelhuisplein 43 is te vinden op het WG-terrein in Amsterdam Oud-West, tussen de Kinkerstraat en de Overtoom.
Vanaf Amsterdam CS, Tram 17, uitstappen halte Ten Katemarkt. Rij richting tram, meteen links af, doorlopen Ten Katestraat, over bruggetje, rechtdoor, dan gebouw rechts na het parkeerterrein.


(link)