Stichting Laka

Publication Laka-library:
Verslag over het jaar 1995 (1996)

Author	SEP
Date	May 1996
Classification	1.01.7.30/48 (UTILITIES - SEP/VEEN/VDEN)
Front

Algemene beschouwingen

Naar een nieuwe structuur in de elektriciteitssector

Op de meest effectieve wijze inspelen op het Europese beleid betreffende de 
totstandkoming van de interne markt; dat is de uitdaging waarmee een groot aantal 
sectoren van het Nederlandse bedrijfsleven tegenwoordig te maken heeft. Eén van 
die sectoren is de elektriciteitsvoorziening. Deze wordt bovendien geconfronteerd 
met enkele onvolkomenheden in de sinds de herstructurering van 1986 geldende 
organisatiestructuur.

De opgave waarvoor de Nederlandse elektriciteitsvoorziening zich ziet gesteld, is 
de vereiste aanpassingen te bewerkstelligen zonder een te groot risico te lopen op 
verslechtering van de marktpositie. Dit risico is niet te onderschatten, want 
Nederland beschikt over een elektriciteitsvoorziening die zich op alle fronten kan 
meten met die in andere landen. Niet alleen behoren de tarieven tot de laagste in 
Europa, ook wordt elektriciteit op zeer moderne wijze geproduceerd; dat wil zeggen 
met verantwoorde milieu-effecten. De Nederlandse elektriciteitsvoorziening is 
bovendien zeer betrouwbaar; de gemiddelde duur van een elektriciteitsstoring is het 
laagst in vergelijking met andere Europese landen. Dat zijn verworvenheden die van 
cruciaal belang zijn voor het functioneren van de samenleving en de ontwikkeling 
van de economie en waarmee derhalve zorgvuldig moet worden omgegaan.

Veranderingen in de Nederlandse elektriciteitsvoorziening zijn niet alleen 
onontkoombaar, maar ook nodig, want ze zullen - mits goed aangepakt - 
ongetwijfeld verdere verbeteringen kunnen brengen. De essentie van de wijzigingen 
is dat in de nutsvoorziening, die elektriciteit tot nu toe is, een aantal elementen van 
een vrije markt wordt ingebouwd. Uiteindelijk zal, zoals daar nu tegenaan wordt 
gekeken, de elektriciteitsvoorziening nog meer een vrije markt worden. Er ligt 
echter een wezenlijk spanningsveld tussen het basisuitgangspunt van marktwerking 
en het instandhouden van een voor ieder toegankelijke, betrouwbare en betaalbare 
elektriciteitsvoorziening. Mede daarom zal er een goed voorbereide transitieperiode
dienen te worden doorlopen. Naar nu bestaande inzichten zal deze zeker tot en
met het jaar 2002 moeten duren. Dat is nodig omdat de accentverlegging van 'nuts' 
naar 'marktconform' grote consequenties zal hebben voor de nationale en 
internationale verhoudingen in de elektriciteitssector.

Een vraagstuk op zich is de rol van de overheid in de toekomstige constellatie. De
betrokkenheid van de overheid is tot nu toe bepaald door de historisch gegroeide 
overheidsfunctie van 'bewaker van 't algemeen nut'. Deze directe rol van de overheid 
staat onder druk van de komende veranderingen die uitgaan van het primaat van 
marktwerking. Anderzijds is het ons inziens echter niet zo dat meer marktwerking 
per definitie minder overheidsbemoeienis betekent. Het is een reële gedachte dat 
de inbreng van de overheid zelfs groter zal moeten worden dan nu het geval is. Dit 
niet alleen vanwege het vitale belang van elektriciteit voor de samenleving, maar 
ook omdat de overheid ambitieuze doelen heeft gesteld ten aanzien van milieu, 
energiebesparing en de overgang naar een duurzame energievoorziening. Daarom 
zal voor diezelfde overheid een belangrijke rol met een zware verantwoordelijkheid 
in de energie- c.q. de elektriciteitsvoorziening blijven weggelegd. Recente 
ervaringen in het buitenland laten over de noodzaak van een aanzienlijke 
betrokkenheid van de overheid geen enkel misverstand bestaan.

This publication is only available at Laka on paper, not as pdf.
You can borrow the publication or request a copy. When we're available, this is possible for a small fee.