Laka Foundation

Publication Laka-library:
‘Wij kunnen het niet langer aan de politici overlaten…’. Geschiedenis Verbond voor Wetenschappelijke Onderzoekers 1946-1980 (1994)

AuthorLeo Molenaar
Date1994
Classification 1.01.1.50/16 (OPINION - OTHER)
Front

From the publication:

Verantwoording

Op 13 juli 1946 kwamen 120 wetenschapsmensen in Utrecht bijeen om het 
Verbond van Wetenschappelijke Onderzoekers (VWO) op te richten. Dit 
Verbond zou binnen een jaar vijfhonderd leden tellen, onder wie vooraanstaande 
wetenschapsmensen. Volgens de beginselverklaring streefde dit Verbond naar 
'versterking van de maatschappelijke positie van de wetenschappelijke 
onderzoeker,naar de grootst mogelijke ontplooiing van het wetenschappelijk 
onderzoek en naar de verdieping van het maatschappelijk 
verantwoordelijkheidsgevoel bij de  onderzoeker, opdat de wetenschap haar 
hoogste rendement voor mens en samenleving zal bereiken'. De atoombommen op 
Hiroshima en Nagasaki  motiveerden tot het instellen van een commissie 'ter 
bestudering van problemen  rondom het gebruik van de wetenschap en haar 
resultaten voor oorlogsdoeleinden'. 
Die commissie zou gedachten uitwisselen met onderzoekers in het buitenland.
Het Verbond werd medeoprichter van de Worldfederation of Scientific Workers 
(WFSW) die op 20 juli 1946 te Londen tot stand kwam. De idee van een 
internationaal Verbond van geleerden herinnerde aan Erasmus opvatting over de 
Republiek der Letteren. Erasmus had de verschrikkingen van de 'moderne' oorlog 
beschreven en had de vorsten met zijn argumenten tot vrede willen bewegen. (1) 
Het Verbond en de Worldfederation onderkenden het nieuwe karakter van het 
atoomwapen en wilden het gebruik van wetenschap voor oorlogsdoeleinden 
eveneens uitbannen.
Het Verbond wilde zelf de kloof tussen wetenschap en politiek overbruggen: 'opdat 
de resultaten van wetenschap worden geleid naar die plaats en worden benut op die 
wijze, welke met het welzijn van mens en samenleving het beste strookt, is een 
sterke invloed van de wetenschappelijke onderzoekers op de toepassing dier 
resultaten noodzakelijk'. De penicillineonderzoeker E. Chain vatte in 1945 
dergelijke gevoelens bondig samen in de uitspraak We can't leave it to the 
politicians any longer', die  als titel voor dit boek is gekozen.

This publication is only available at Laka on paper, not as pdf.
You can borrow the publication or request a copy. When we're available, this is possible for a small fee.