Laka Foundation

Publication Laka-library:
Het nationale programma voor een veilig beheer van radioactief afval en verbruikte splijtstoffen 2025-2035 (concept) (2025)

AuthorMin. IenW, C.A.Jansen
1-01-4-15-23.pdf
DateFebruary 2025
Classification 1.01.4.15/23 (WASTE - DIRECTIVE 2011/70/EURATOM)
Remarks Versie 20 december 2024.
Voor bijlagen zie: 1.01.4.15/24 en 1.01.4.15/25.
Front

From the publication:

Het nationale programma voor een veilig beheer van radioactief afval en 
verbruikte splijtstoffen 2025-2035
De Staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat – Openbaar Vervoer en Milieu,
C.A. Jansen

Inleiding
Het doel van het NPRA is een kader te bieden voor het veilig beheer radioactief 
afval en verbruikte splijtstoffen in Nederland. Het beleid voor radioactief 
afval en verbruikte splijtstoffen moet de veiligheid borgen van het beheer van het 
afval dat er al is. Daarnaast moet het beleid ook anticiperen op ontwikkelingen op
andere beleidsterreinen die radioactief afval veroorzaken, zoals het gebruik van 
kernenergie of de productie van medische isotopen.
Voor het afval dat er al is, wordt het beheer van radioactief afval door COVRA en de 
deponieën gecontinueerd. Daarnaast bevat het NPRA belangrijke updates voor het beleid
voor radioactief afval ten opzichte van het eerste NPRA uit 2016.
De Europese richtlijn 2011/70/EURATOM (verder: de Richtlijn) verplicht iedere lidstaat 
om ten minste iedere tien jaar een nationaal programma voor een veilig beheer van 
radioactief afval en verbruikte splijtstoffen (NPRA) vast te stellen en te 
onderhouden. In lijn met deze richtlijn heeft Nederland in 2016 een eerste NPRA 
gepubliceerd. Het voorliggende document is het tweede NPRA.
In onze samenleving wordt ioniserende straling breed toegepast. Een hernieuwde 
belangstelling voor kernenergie gaat samen met een hernieuwde belangstelling voor de 
omgang met radioactief afval. Er is vooral veel aandacht voor het afval dat door 
“klassieke” kerncentrales of nieuwe technologieën zoals Small Modular Reactors (SMR’s) 
kan worden geproduceerd. De introductie van nieuwe technologieën impliceert dat er 
nieuwe soorten afvalstoffen kunnen ontstaan en dat voor een veilige omgang met die 
afvalstoffen kennisontwikkeling nodig is.

Speerpunten van dit NPRA:
• Nu aan de slag met het voorbereiden van de eindberging
• Internationaal samenwerken aan oplossingen voor de eindberging
• Splijtstofcyclus: kansen en uitdagingen voor de recycling van splijtstoffen
• Monitoring van de opslagcapaciteit voor COVRA en de deponieën
• Versterken van de monitoring van de deponieën in de nazorg

Radioactiviteit wordt ook bij vele andere industriële activiteiten betrokken, 
bijvoorbeeld om voedsel te steriliseren of om de kwaliteit van materialen te 
beoordelen. De mensen in Nederland komen het meest in aanraking met de medische 
toepassingen van straling, zoals bij diagnosestelling voor kanker. Bij deze activiteiten
ontstaat er ook radioactief afval. Ook zonder (nieuwe) kerncentrales wordt er in 
Nederland radioactief afval geproduceerd. Daarnaast bestaat er ook nog radioactiviteit 
van natuurlijke oorsprong. Bijvoorbeeld bij de winning van olie en gas en bij het 
gebruik van geothermie-installaties wordt deze natuurlijke radioactiviteit geconcentreerd
en ontstaat er (licht) radioactief afval Goede oplossingen zijn nodig voor al het 
radioactieve afval dat in Nederland ontstaat.
Dit NPRA loopt van 2025 tot 2035. Hoewel de voorbereidingen voor de eerste twee nieuwe 
kerncentrales in volle gang zijn, kan het veel tijd kosten voordat ze gebouwd zijn. Als 
het zo ver is, zullen ze naar verwachting niet eerder dan in 2035 voor het eerst stroom 
leveren. Dit zou betekenen dat ze pas in de periode tussen 2040 en 2045 voor het eerst 
hoogradioactief afval produceren. Dit betreft een optimistische planning, in het geval 
dat alles meezit. Voor SMR’s gaan de technische ontwikkelingen snel. Op het moment van 
opstellen van dit NPRA is er echter nog geen zicht op een aanvraag voor een vergunning 
voor een dergelijke installatie. De mogelijke bedrijfsduurverlenging van Borssele, de 
ontwikkelingen voor nieuwbouw van kerncentrales of SMR’s zullen in de periode van dit 
NPRA het terrein van COVRA nog niet laten vollopen.