Laka Foundation

Publication Laka-library:
Stroom maakt alles lichter (1984)

AuthorAI
Date1984
Classification 1.01.7.34/08 (UTILITIES - OTHER/GENERAL)
Front

From the publication:

Lang leve de energieke honderdjarige

100 jaar openbare elektriciteitsvoorziening in Nederland

Zonder stroom zou uw leven nu totaal anders zijn. Geen wasmachine en televisie.
Geen verlichte sportvelden en tennisballen. Van groente en vlees uit de diepvries 
had u nog nooit gehoord. De ziekenhuizen zouden het zonder hun gecompliceerde 
medische apparatuur moeten stellen. Nergens verkeerslichten en ook geen stereo. 
Dat is nogal duidelijk, maar ook voor melkbekers, fietsen, kleding, spijkers en 
noemt u maar op: is elektrische energie nodig om het te maken.
U zult heel diep moeten nadenken om nog iets te vinden waarbij elektriciteit geen 
enkele rol speelt.
In 1984 is het precies honderd jaar geleden dat in ons land de grondslag werd 
gelegd voor de openbare elektriciteitsvoorziening.
Natuurlijk was het niet zo, dat meteen iedereen van Harlingen tot Maastricht het 
huis vol stopcontacten kreeg. Dat zou nog heel veel jaren duren. Er was in die tijd 
nog geen sprake van grote elektriciteitscentrales. De eerste stroom werd in 
Rotterdam geleverd. Een voormalige zee-officier uit Rusland: Achilles de 
Khotinsky ging elke avond met boten waarop accu's waren gemonteerd vanaf de 
Prins Hendrikkade naar de Wijnhaven, om daar enkele kantoorgebouwen te 
verlichten. De eerste Nederlandse elektriciteitscentrale werd twee jaar later in 
Kinderdijk gebouwd. Daarna volgden de gebeurtenissen elkaar snel op. In 1890 
ging in Krimpen aan de Lek de eerste elektrische straatverlichting branden. In die 
dagen vond men van zonsondergang tot middernacht lang genoeg.
In 1891 moest de stoomtram tussen Den Haag en Scheveningen het veld ruimen 
voor een elektrische tram op accu's! Die accu's werden telkens weer opgeladen in 
een speciaal laadstation. Een rit in deze tram moet overigens geen pretje zijn 
geweest, omdat het overbrengingsmechanisme ontzettend veellawaai produceerde.
In de periode tussen 1884 en 1914 werden er in ons land veel particuliere en 
gemeentelijke elektriciteitsbedrijven opgericht. De zegetocht van stroom was niet 
meer te stuiten.

This publication is only available at Laka on paper, not as pdf.
You can borrow the publication or request a copy. When we're available, this is possible for a small fee.