Stichting Laka

Publicatie Laka-bibliotheek:
Het energievraagstuk in Nederland, nu en in de toekomst (1981)

Auteur	VDEN
Datum	april 1981
Classificatie	1.01.7.30/20 (ELEKTRICITEIT - BEDRIJVEN - SEP, VEEN, VDEN, AI)
Voorkant

1. Het wereldenergieverbruik

Door de eeuwen heen heeft de mens gebruik gemaakt van energie. In vroeger tijden 
was dat zijn eigen spierkracht en die van dieren. Het vuur (gestookt met hout) 
zorgde voor warmte. Ook van de energie van de wind en van stromend water 
maakte de mens vroeger al gebruik. In het begin van de 19e eeuw wordt, vooral 
door de uitvinding van de stoommachine, de behoefte aan fossiele brandstoffen 
groter. Aanvankelijk is steenkool de energiebron die in aanmerking komt. Aan het 
eind van de negentiende eeuw, na het uitvinden van de verbrandingsmotor, ontstaat 
er ook behoefte aan olie. Gas (uit steenkool) is dan al in gebruik voor verlichting en 
verwarming van woningen. Het verbruik van fossiele brandstoffen als olie, kolen en 
gas is in de 19e eeuw enorm snel toegenomen. Na de tweede wereldoorlog heeft de 
hoogconjunctuur het energieverbruik nog verder doen stijgen. Van 1950 tot aan de 
energiecrisis in 1973 is het wereldenergieverbruik verdrievoudigd. Zie figuur 1.

1.1 Het energieverbruik in Nederland

Na de tweede wereldoorlog werd de industrialisatie van ons land krachtig ter hand 
genomen. Ons produktie-areaal was of vernietigd of door de bezetter meegenomen 
of verouderd. Bovendien raakte Nederland zijn belangrijkste overzeese gebiedsdeel, 
Indië, kwijt. Dat betekende dat we dat deel van onze welvaart dat direct of indirect 
afkomstig was uit onze koloniën, zelf moesten gaan verdienen. Handel en 
scheepvaart konden niet langer de enige pijlers van onze welvaart vormen. Deze 
functie kon evenmin worden overgenomen door landbouw- en visserij-activiteiten, 
zodat een voortvarend industrialisatie beleid de enige mogelijkheid was om een 
groot, en toenemend deel van onze bevolking de misère van de recessie en de 
daaropvolgende oorlog te doen vergeten.
Nederland stond niet alleen in dit streven. De wederopbouw van Europa vergde 
veel inspanning, waarvoor, althans voor het westelijk deel van Europa, een 
omvangrijke financiële steun werd gegeven door de Verenigde Staten in de vorm 
van de zogenaamde Marshall-hulp. Al met al hebben de westerse landen na de 
oorlog een periode van hoogconjunctuur meegemaakt die ongekend is in de 
wereldgeschiedenis. Ook Nederland profiteerde daarvan mee. Ondanks het 
wegvallen van onze belangrijkste inkomstenbron Indië bleef ons land behoren tot 
de 'tien rijksten', de landen met het hoogste inkomen per hoofd van de bevolking.

Deze publicatie is alleen op papier bij Laka beschikbaar, niet als pdf.
Publicaties zijn te leen of informeer of we een kopie kunnen maken. Soms, als we tijd hebben, lukt dat tegen kostprijs van de kopieën.