Stichting Laka

Publicatie Laka-bibliotheek:
Bond beter leefmilieu als nieuwe sociale beweging (1971-1990) (2006)

Auteur	Kristof Vets
	-
Datum	mei 2006
Classificatie	2.03.0.00/28 (BELGIË - ALGEMEEN)
Opmerking	Historische Oefening Nieuwste Tijd Nieuwe Sociale Bewegingen in Vlaanderen (Bart Latré) Zie hier.
Voorkant

Vooraleer men de in 1971 opgerichte overkoepelende milieuorganisatie Bond Beter
Leefmilieu wil bestuderen, moet men een aantal zaken in acht nemen. Als koepel is BBL een
staal van alle types van milieuorganisaties in België. Zo bestaan er binnen de milieubeweging
twee duidelijke vleugels en is er binnen BBL ook lang een strijd geweest tussen deze twee
stromingen. Het gaat hier om de meer conservatieve natuurbehoudsbewegingen en de
progressievere milieuhygiënische bewegingen. Deze twee stromingen verschillen in de
hieronder onderzochte thema’s vaak sterk, en bijgevolg is het ook moeilijk om op BBL één
etiket te plakken. Zelfs binnen deze twee stromingen heerst vaak nog een erg grote
heterogeniteit. Bijgevolg zullen de uitspraken over deze twee vleugels steeds algemeen zijn en
zeker niet de pretentie hebben te gelden voor alle bewegingen en organisaties.
We bekijken aanvankelijk de unitaire koepel Bond Beter Leefmilieu / Inter-
Environnement vanaf 1971 tot de federalisering van deze milieukoepel in 1976. Vanaf dat
moment beschouwen we alleen het Vlaamse deel van BBL, de vzw Bond Beter Leefmilieu
Vlaanderen. Dit zal in het discours niet zo sterk naar voren komen aangezien voor de meeste
aspecten die bestudeerd worden een grote continuïteit bestaat tussen de unitaire en de
gefederaliseerde koepel. We bestuderen dit aan de hand van zes kenmerken die voorop
worden gesteld als kenmerkend voor nieuwe sociale bewegingen. Deze kenmerken zijn: het
ontstaan eind jaren 1960, een links-libertaire ideologie, een zwakke organisatiestructuur, een
postmaterialistisch publiek uit de nieuwe middenklasse, ludieke actiemiddelen en een afkeer
van de verzuiling. Vooral de eerste drie kenmerken zijn doorslaggevend omdat deze minst
gecontesteerd zijn in de literatuur als kenmerk van nieuwe sociale bewegingen.1 Deze zes
criteria worden gebruikt als indeling van dit werk. Eerst wordt gekeken of de ruimere
milieubeweging hier aan voldoet; vervolgens bestuderen we Bond Beter Leefmilieu op zich.
Men kan moeilijk de koepel kennen, als men niet weet waaruit deze bestaat. Zo krijgt men
zowel een beeld van BBL als een al dan niet typische nieuwe sociale beweging en als een al
dan niet typische milieubeweging.
In een eerste deel beschouwen we de ontstaanscontext van de milieubeweging in het
algemeen en Bond Beter Leefmilieu (BBL) in het bijzonder. We hebben hier aandacht voor de
aanleiding van het ontstaan en het feit waarom net in de periode 1968-1972 zoveel
milieubewegingen ontstaan, waaronder BBL. 

Deze publicatie is digitaal beschikbaar in de Laka-biblitoheek maar de pdf staat niet online.
Mail ons (info@laka.org) als u de pdf toegestuurd wilt krijgen (met onderwerp, volgnummer en titel). U kunt natuurlijk ook langskomen.