Kerncentrale Zaporisjia: extra risico in de oorlog

Energiecentrales zijn vaak doelwit in militaire conflicten, omdat de vernietiging ervan het vermogen van een land om door te vechten, beperkt. Maar kerncentrales geven een extra dimensie aan die risico’s in een gewapend conflict voor alle partijen. Gistermiddag (maandag) kwamen er verschillende berichten die, zoals van de Kyiv Independent dat volgens Energoatom, het Oekraïense EPZ, “the last working power line at the Russian-occupied plant was disconnected as a result of a fire caused by Russian shelling.” Wat betekent dat? Is de centrale nu helemaal afhankelijk van de nooddieselgeneratoren, en hoe was het daarmee gesteld na maanden Russische bezetting? De IAEA, die sinds vorige week met twee inspecteurs op het kerncentraleterrein aanwezig is, gaf gisteravond meer details: de laatste ‘back-up power line’ was ‘deliberately disconnected’ om een brand te blussen. De kabel zelf is volgens de IAEA niet beschadigd. De elektriciteit die het complex nodig heeft wordt nu geleverd door de enige in werking zijnde kernreactor die daarvoor op een veel lager vermogen is gaan draaien.

In het begin van de oorlog bezetten Russische troepen Tsjernobyl. De laatste kerncentrale werd in 2000 gesloten, maar daarmee is de situatie niet zonder gevaar. Naar verluid hebben Russische soldaten hoge stralingsdoses opgelopen, doordat ze zich niet bewust waren van de gevaren. Ze gebruikten de omgeving als militaire basis, omdat ze ervan uit gingen dat er niet volop teruggeschoten zou worden. Ondertussen is Tsjernobyl weer door de Russen verlaten, maar verder naar het Oosten is de situatie bij de kerncentrale Zaporizja onverminderd riskant. De kerncentrale in Zaporizja, de grootste kerncentrale in Europa, beschikt over zes kernreactoren.

Rusland gebruikt Zaporizja op verschillende manieren: net als bij Tsjernobyl als militaire uitvalsbasis, waar ze relatief veilig zijn. Omdat het terrein volledig in Russische handen is, is het relatief eenvoudig om een false flag operatie op te zetten, waarbij het lijkt alsof Oekraïne de veroorzaker is van een nucleair incident. Het risico van vrijkomen van radioactiviteit werkt als chantage. Zo’n false flag operatie wordt als een serieuze mogelijkheid gezien.

18 augustus twitterde het Russische Ministerie van Defensie dat in geval van een ongeluk in Zaporizja radioactiviteit naar verwachting Polen, Duitsland en Slowakije zal treffen. NOS correspondent Wessel de Jong vertaalde het als volgt: “Keiharde Russische chantage: Boodschap: stop met wapens leveren of we blazen de kerncentrale op.” De hele situatie laat zien dat kernenergie een extra en enorm bedreigende dimensie toevoegt aan oorlog. Oorlog is al verschrikkelijk genoeg, zonder dreiging van radioactiviteit. Niet alleen nu in Oekraïne, maar altijd. Een kerncentrale is een strategisch doelwit, een middel tot chantage en tegelijkertijd een vuile bom, waarmee je een gebied radioactief kunt besmetten.


Dit artikel is gebaseerd op een bijdrage van Laka aan de wekelijkse protesten tegen de Russische inval in Oekraïne. Elke maandag om 18 uur bij de Russische Handelsvertegenwoordiging, Museumplein 13-15, Amsterdam)

Meer publicaties over de gevaren van nucleaire installaties tijdens oorlog in de Laka-bieb.

Dit bericht werd geplaatst in Oekraïne, Proliferatie, Rusland, Veiligheid en getagged met op door .
Heb je een opmerking of zie je een feitlijke onjuistheid? Laat het ons weten!

Over Stichting Laka

Het documentatie- en onderzoekscentrum kernenergie - Ketelhuisplein 43, Amsterdam - tel: 020-6168294 - mail: info@laka.org - @LakaNieuws - FB: facebook.com/stg.laka


Gerelateerde berichten:

 

  • 11 maart 2022: Russische aanvallen op nucleaire installaties Oekraïne; een overzicht

    Verschillende nucleaire installaties in Oekraïne zijn de afgelopen twee weken aangevallen door het Russische leger: een nucleaire onderzoeksfaciliteit in Kharkiv; twee opslagplaatsen voor radioactief afval; de nucleaire site van Tsjernobyl (die geen reactoren meer in bedrijf heeft); en de kerncentrale van Zaporizja. Gelukkig is er nog geen straling van betekenis vrijgekomen. De operationele kerncentrales vormen […]


  • 21 februari 2022: Kerncentrales als oorlogsrisico

    Energiecentrales zijn een veel voorkomend doelwit in moderne conflicten, omdat de vernietiging ervan het vermogen van een land om door te vechten beperkt. Maar anders dan windmolens of zonnepanelen zijn kerncentrales potentieel doelwit en een groot risico in een gewapend conflict. Eén van de meest verstrekkende risico’s in het huidige Russisch-Oekraïense conflict. Oekraine heeft 15 […]


  • 2 augustus 2022: ANVS vergunt Russisch uraniumtransport

    De ANVS heeft een vergunning afgegeven voor de doorvoer van verrijkt uranium uit Rusland, via een Nederlandse haven, over de weg, naar een splijtstoffabriek in het Duitse Lingen. De precieze hoeveelheid uranium is weggelakt, maar het gaat om maximaal vijftien transporten met elk veertig containers uranium, tot juli 2025. De Duitse fabriek, eigendom van het […]


  • 1 maart 2022: Samenwerking Urenco met Rusland lijkt gewoon door te gaan

    De Mikhail Dudin, het Russische schip dat uranium van Urenco naar Rusland vervoert, ligt sinds gisteren in Ellesmere Port bij Liverpool. Het is daar om verarmd uranium van de Urenco verrijkingsfabriek in Capenhurst te laden en te vervoeren naar Rusland. Verarmd uranium is een afvalproduct van verrijking en wordt om economische redenen naar Rusland gebracht. […]


  • 27 oktober 2021: Hoge Gezondheidsraad België: te veel risico’s aan kernenergie

    De huidige kernenergietechnologie voldoet op 'ethisch, milieu- en gezondheidsvlak niet aan de beginselen van duurzame ontwikkeling'. Dat zegt de Hoge Gezondheidsraad, een gezaghebbend onafhankelijk adviesorgaan in België. Er zijn te veel risico’s zoals langlevende nucleaire afval, mogelijke ongevallen en het risico op terrorisme, aldus de Raad. De kernuitstap is mogelijk 'tegen een relatief beperkte kostprijs, […]


  • 14 juni 2019: “Beveiliging plutonium Borssele inadequaat”

    Uit Amerikaans onderzoek blijkt dat plutonium in kerncentrale Borssele mogelijk inadequaat wordt beveiligd. Een onderzoeker van de Universiteit van Texas maakt dit op uit gesprekken die hij heeft gevoerd met staf van Borssele. Omdat plutonium, wat sinds 2014 in Borssele als splijtstof wordt gebruikt, ook geschikt is voor atoombommen, zijn de beveiligingseisen veel strenger dan […]