Temperatuur koelwater kerncentrales steeds meer probleem

Het is buitengewoon warm in grote delen van Europa. En dat blijft ook nog wel even zo. Dat levert veel problemen op. In tegenstelling tot zon en wind hebben conventionele elektriciteitscentrales (kolen, gas en kern) grote hoeveelheden koelwater nodig. Water dat vervolgens weer terug geloosd wordt in rivier of zee. En dat is zomers steeds meer een probleem; want het water dat weer terug geloosd wordt mag niet te warm zijn: er zijn maximale temperaturen voor het oppervlakte water en die zijn in grote delen van Europa bijna of helemaal bereikt. Met als resultaat dat elektriciteitscentrales stil gelegd worden. Vooral ook kerncentrales. Een overzicht uit Frankrijk, Zwitserland, Zweden, Finland en Duitsland.

Door de langdurige hitte en de opwarming van het oppervlaktewater lijkt Frankrijk gedwongen vier kerncentrales aan de rivier de Rhône in Zuid-Oost Frankrijk stil te leggen: het water in de Rhône is te warm. Dat is vaker gebeurd de laatste zomers. Maar dat worden niet de eerste stilgelegde kerncentrales deze zomer. Bijzonder zijn ook de hoge temperaturen in Scandinavië. Het bedrijf Vattenfall, dat zeven kerncentrales in Zweden exploiteert, heeft één reactor (Ringhals) helemaal afgeschakeld en van de drie reactoren in Forsmark is het vermogen flink teruggeschroefd. Ook in Finland draaien de Loviisa reactoren op een lager vermogen.

In Zwitserland is het vermogen van de kerncentrale Mühleberg met ruim 10% vermindert omdat het water in de rivier de Aare te warm is. Als de watertemperatuur blijft stijgen moet het vermogen verder gereduceerd worden.

En dan Duitsland. In het zuiden draait Phillipsburg op 10% minder vermogen, hetzelfde geldt voor de Noord-Duitse reactoren Grohnde en Brokdorf.

Verschillende Duitse kernreactoren aan de Rijn in Zuid-Duitsland kunnen dankzij een uitzonderingsmaatregel in bedrijf blijven. Die maatregel, afgegeven door het Energie- und Umweltministerium van de deelstaat Baden-Württemberg, is noodzakelijk nu de temperatuur van het Rijnwater gestegen is tot boven de toegestane 28 C graden. ‘De situatie is kritiek, maar nu kunnen nog uitzonderingen gemaakt worden’. De maatregel die het in bedrijf houden van bepaalde elektriciteitscentrales regelt, is wel van beperkte duur. De Franse kerncentrale Fessenheim heeft geen koeltorens en loost een enorme hoeveelheid warmte in de Rijn. Een van de twee reactoren werkt om onduidelijke redenen op half vermogen.

De Duitse milieuorganisatie BUND pleit voor veel strengere normen voor temperatuur van het Rijnwater: hitte is uitermate belastend voor waterorganismen. De wetgeving met de maximum toegestane temperaturen van het Rijnwater stamt volgens BUND uit de 'umweltpolitischen Steinzeit'.

Duitsland; zonder zonne-energie grote problemen
In juli hebben zonnepanelen in Duitsland in totaal 6,7 Terrawattuur geproduceerd, meer dan ooit tevoren en meer dan kerncentrales en wind samen. En dat was maar goed ook, want door de problemen met het warme oppervlaktewater voor conventionele centrales (kolen en kern) waren er grote capaciteitsproblemen ontstaan, aldus Bruno Burger van Energy Charts aan het Fraunhofer ISE: „Ohne Solarenergie hätte es im Juli große Herausforderungen bei der Stromversorgung gegeben“ PV zorgde voor een dagelijkse productie van ongeveer 25-30 GW, ongeveer 40 procent van het verbruik overdag van pluminus 70 GW. Ook zorgde die PV-productie ervoor dat de stroomprijs overdag niet veel duurder was. Het aandeel zon in de totale netto elektriciteitsproductie in juli kwam daarmee op 15,1%.

Umwelt- und Energieminister van Baden-Württemberg Franz Untersteller maakt nog eens duidelijk dat bij deze hitte juist zonne- en wind-energie van belang zijn; die zijn immers niet afhankelijk van koelwater: "Die aktuelle Hitzeperiode liefert daher einen weiteren Beleg dafür, wie wichtig es ist, dass wir uns von den konventionellen Kraftwerken unabhängiger machen und die erneuerbaren Energien weiter ausbauen. Schließlich benötigen Windkraft- und Photovoltaikanlagen keine Flusskühlung."