Pallas: lening verder opgerekt; gesprekken met investeerders stilgelegd

Op 30 juni liep de termijn af voor het terugbetalen van de € 40 miljoen die Noord-Holland aan de Pallasreactor heeft geleend. Letterlijk uren voor het aflopen van die termijn besloot Gedeputeerde Staten de terugbetalingstermijn 1,5 jaar uit te stellen. Heel bijzonder want twee weken eerder liet de verantwoordelijke gedeputeerde nog weten “dat de risico-inschatting niet is veranderd en dat er nog geen discussie loopt over de terugbetaaldatum.” Ook wordt steeds duidelijker dat gesprekken met potentiële investeerders al een poos stilliggen en “naar verwachting” in het najaar van 2020 worden hervat. De Tweede Kamer heeft nog helemaal niets gehoord over de € 40 miljoen die het Rijk op 30 juni terug had moeten krijgen.

De Stichting Voorbereiding Pallasreactor kreeg in 2012 een lening van € 40 miljoen van de provincie Noord-Holland en € 40 miljoen van het Rijk voor fase 1: ontwerp, aanbesteding en vergunningverlening van de reactor. Belangrijk onderdeel van Fase 1; het vinden van private investeerders, want “de bouw en exploitatie van de reactor moet volledig privaat met risicodragend kapitaal worden gefinancierd”. De lening had een looptijd tot 1 januari 2019 want die private investeerders stonden te dringen en de bouw van de reactor zou in 2017 beginnen. In november 2018 bleek dat allemaal anders en werd de datum dat de lening terugbetaald moest zijn uitgesteld tot 1 juli 2020, want, zo stelde de minister, “In 2019 zullen investeerders moeten besluiten over de (private) financiering”.

Op 1 juli bleek dat op de valreep de terugbetalingstermijn opnieuw was verlengd en nu tot 1 januari 2022. Fabian Zoon van de Partij voor de Dieren stelde er enkele dagen later vragen over die nu door Gedeputeerde Staten zijn beantwoord. Uit die antwoorden blijkt dat alles op het laatste moment was: pas op 22 juni laat Pallas Gedeputeerde Staten weten dat ze niet terug kunnen betalen en pas op 30 juni wordt er overeenstemming bereikt over verlenging van de termijn. Waarom dan de provinciale Staten in de vergadering van 29 juni niets werd meegedeeld? Dat kon niet “omdat wij nog in gesprek waren met PALLAS naar aanleiding van het verzoek tot uitstel van terugbetaling van de lening”.

Plotseling (on)vermogen tot terugbetaling
Eén vraag dringt zich op na het lezen van de antwoorden: Wat is er toch gebeurd tussen het moment slechts enkele maanden eerder toen bij de zesmaandelijkse evaluatie er nog “geen sprake [was] van het niet tijdig kunnen terugbetalen van de lening” en 22 juni toen de lening niet kon worden terugbetaald en in allerijl een verlenging moest worden gevraagd van de termijn?

Zelfs een week eerder, op 15 juni was er nog geen vuiltje aan de lucht. Die dag was er namelijk een commissievergadering EFB (Economie, Financiën en Bestuur) waarin Fabian Zoon vragen stelde over de lening, en Gedeputeerde Zaal antwoordde dat ze die vrijdag (de 19de) op bezoek zou gaan naar NRG/Pallas om over het terugbetalen van de lening ‘te praten’. Waarop Zoon zegt: ‘ik schrik van het feit dat die terugbetaling blijkbaar een discussiepunt is, daar is toch geen discussie over?’ De Gedeputeerde antwoord dan 'dat de risico-inschatting over het terugbetalen niet is veranderd en dat er nog geen discussie loopt over de terugbetaaldatum'. (verslag EFB-vergadering, vanaf 3u58m).
Waren er toen dus nog geen aanwijzingen dat het afbetalen problematisch zou worden? Temeer omdat duidelijk is dat terugbetaling alleen door een derde partij zou kunnen gebeuren: Pallas zelf heeft geen geld. Pas als investeerders instappen kan de lening worden afgelost. En dat is de (zelfgecreëerde) spagaat waarin de provincie zit: ze moeten wel mee blijven doen met Pallas want dat is de enige kans – hoe onwaarschijnlijk ook ondertussen - dat ze nog wat van de lening terug zien.
Wat is er tussen 15 en 22 juni verandert bij Pallas waardoor terugbetaling van de lening niet langer mogelijk was? Of was het voor de GS gewoon het simpelste om te wachten tot de laatste datum voor het zomerreces?

Gesprekken met investeerders afgebroken
In de antwoorden wordt nu ook duidelijk gesteld dat de gesprekken met potentiële investeerders al lang afgebroken zijn en stilliggen. “Naar verwachting kunnen de gesprekken met de private investeerders in het najaar van 2020 worden hervat.
Gedeputeerde Staten vermelden nog wel even dat er “concrete belangstelling [is] van drie partijen (consortia met private investeerders)”, en verwijst daarbij naar een brief van minister Bruins van juli vorig jaar. Dezelfde brief waarin de minister laat weten dat hij bezig is met een “alternatief scenario (...) in het onverhoopte geval dat de belangen van de Staat onvoldoende kunnen worden behartigd in de onderhandelingen met de private investeerders”.

31 augustus: toelichting in GS
De ondertussen flinke vertraging in de realisering van de reactor is een groot probleem voor Pallas omdat nieuwe technologieën voor het produceren van medische isotopen ontwikkeld worden en omdat de initiatieven voor nieuwe productie over elkaar heen buitelen. De wereldwijde isotopenmarkt is onvergelijkbaar met de situatie 10 jaar geleden toen besloten werd tot de bouw van Pallas.

Op 31 augustus zal in de commissie EFB een presentatie gegeven worden over de stand van zaken van Pallas en ook de terugbetaling van de lening zal daar verder toegelicht worden door de verantwoordelijke Gedeputeerde Zaal en Pallas-directeur Van der Lugt.

En de Tweede Kamer? Ook het Rijk heeft € 40 miljoen geleend en ook dat zou afbetaald moeten zijn op 30 juni jongstleden. Maar het parlement heeft tot op heden nog niet gehoord dat dat niet is gebeurd. En vorig jaar werd nog een onbekend bedrag aan Pallas weggestopt in de post “Overig Beleidsmatig” in de begroting van de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport.

Dit bericht werd geplaatst in Medische isotopen, Noord-Holland, Pallas, PvdD en getagged met op door .

Over Stichting Laka

Het documentatie- en onderzoekscentrum kernenergie - Ketelhuisplein 43, Amsterdam - tel: 020-6168294 - mail: info@laka.org - @LakaNieuws - FB: facebook.com/stg.laka


Gerelateerde berichten:

 

  • 15 februari 2018: Vragen over Pallas in Kamer en Provincie

    Liesbeth van Tongeren (GL) heeft een serie Kamervragen gesteld naar aanleiding van het Laka bericht dat de Pallasreactor onnodig is voor 98,8 % van de nucleaire geneeskundige handelingen en dat dat grote invloed op de business case zal hebben. Ondertussen heeft Fabian Zoon van de Partij voor de Dieren in de provincie Noord-Holland een serie […]


  • 18 september 2020: SHINE mogelijk naar Groningen

    De kogel is door de kerk; SHINE komt mogelijk naar Groningen. SHINE is een Amerikaans bedrijf wat een methode heeft ontwikkeld om medische isotopen te produceren waarbij veel minder radioactief afval vrijkomt dan bij de productie met een kernreactor. Behalve voor het milieu is dit ook goed nieuws voor Groningen; de komst van SHINE gaat […]


  • 1 juli 2020: Noord Holland verleent Pallas opnieuw uitstel van terugbetaling

    Gedeputeerde Staten van Noord-Holland hebben gisteren op de valreep kernreactor Pallas uitstel tot 1 januari 2022 verleend voor het terugbetalen van de lening van 40 miljoen euro. Pallas moest de leningen van de provincie en van het Rijk, samen 80 miljoen, namelijk vóór vandaag, 1 juli 2020, terugbetalen. Dit is de tweede keer dat de […]


  • 11 maart 2020: Stiekem meer geld van Bruins voor de Pallasreactor

    Vorig jaar heeft het kabinet opnieuw een financiële injectie gegeven aan de Pallasreactor. Het bedrag (hoeveel is onduidelijk) was weggestopt in de post ‘Overig beleidsmatig’ in de begroting van minister Bruins van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. Het ‘overbruggingskrediet’ werd noodzakelijk omdat de reactor grote vertraging heeft opgelopen, private financiering uitblijft en het kabinet toch blijft vasthouden […]


  • 24 januari 2019: CEO ASML: belastingbetaler boet voor vasthouden aan Pallasreactor

    In niet mis te verstane bewoording spreekt de CEO van ASML zich uit tegen het beleid om vast te houden aan de Pallas-kernreactor. Volgens Peter Wennink dupeert de Nederlandse overheid de belastingbetaler door Lighthouse, de in 2016 tot Nationaal Icoon uitgeroepen uitvinding van ASML, links te laten liggen. Hij spreekt over een ‘onvoorstelbare lobby’ van de […]


  • 18 januari 2019: NRG onderzoekt langer openhouden van de HFR

    NRG onderzoekt de mogelijkheid om de uit 1960 stammende Hoge Flux Reactor (HFR) 10 jaar langer in bedrijf te houden. De levensduur van de HFR was eerder vastgesteld tot 2015 maar met €82 miljoen aan investeringen mocht de kernreactor in 2014 tot 2025 in bedrijf blijven. Nu wordt daar wellicht nog eens 10 jaar aan […]