Minister: Belangrijke medische isotopen kunnen zonder kernreactor worden geproduceerd

De business case van de nieuwe Pallas-reactor is voor een groot gedeelte afhankelijk van de productie van Moybdeen-99. Dit medische isotoop kan op termijn inderdaad zonder kernreactor geproduceerd worden. Dit schrijft minister Wiebes op vragen naar aanleiding van het bericht dat de geplande Pallas-kernreactor in Petten niet nodig zal zijn voor 98,8% van de nucleaire geneeskundige behandelingen. Wiebes blijft in zijn antwoorden echter vaag. Hij houdt het er op dat het RIVM verwacht dat het percentage behandelingen waar de Pallas reactor wel onmisbaar voor is, zal groeien. Laka had het percentage van 98,8% afgeleid uit de officiële cijfers van de stichting die de Pallas-kernreactor voorbereidt.

Afgelopen maand berichtte Laka dat een groot gedeelte van de markt voor medische isotopen is weggevallen als Pallas-reactor in 2025 in gebruik komt. Uit door Pallas geleverde cijfers blijkt zelfs dat tot 98,8% van de nucleair geneeskundige interventies zal worden gedaan zónder medische isotopen uit een kernreactor. Liesbeth van Tongeren (GroenLinks) stelde naar aanleiding van het bericht daarom vragen aan de verantwoordelijk minister van Economische Zaken en Klimaat.

Kernreactor in Petten hoofdzakelijk voor de industrie?
Minister Wiebes schrijft in zijn antwoord dat Pallas een "breed scala aan isotopen” hoopt te produceren. De conclusie dat er door nieuwe technologieën er geen sluitende business case voor een kernreactor meer is neemt de minister niet over, maar hij ontkent hem ook niet. “Een stijging in de vraag naar therapeutische isotopen” en een “stabiele markt voor industriële toepassingen” zorgen er volgens de minister voor dat er nog een business case is. Een stabiele markt’ voor industriële isotopen kan echter het verlies in het medische segment niet opvangen. Ook is het natuurlijk de vraag of een nieuwe kernreactor, hoofdzakelijk bestemd voor industriële isotopen, überhaupt wel gewenst is.

Opmerkelijk is wel dat de minister stelt dat een nieuwe kernreactor voor medische isotopen niet per se in Nederland hoeft te komen: “Gezien de wereldwijde markt voor isotopen, hoeft een toekomstige reactor niet per se in Nederland te komen.” Maar zo stelt hij vervolgens “Pallas is op dit moment wel het meest vergevorderde Europese initiatief om in de toekomstige vraag naar medische radio-isotopen te voorzien.” Zou zo'n kernreactor wel in Europa moeten komen? Gezien de ontwikkeling van de vraag in Azië zou een kernreactor terplekke veel logischer zijn  - alhoewel daar natuurlijk ook medische isotopen met deeltjesversnellers geproduceerd gaan worden.

Komend voorjaar wordt het vervolgonderzoek van de hoogambtelijke werkgroep nucleair landschap gepubliceerd over “de samenhang van Lighthouse en de beoogde Pallas-reactor. Het doel van het onderzoek” zo schrijft de minister “is om te weten hoe beide trajecten zich tot elkaar verhouden en in hoeverre ze elkaar op onderdelen kunnen versterken of vervangen.

Het onderzoek is een vervolg op het eindrapport van de hoogambtelijke werkgroep nucleair landschap uit juli vorig jaar. In december bleek dat er ook een versie is met de cijfers die in de gepubliceerde versie niet staan. Daarin staat dat er rekening gehouden moet worden met een subsidie voor de bouw en exploitatie van Pallas van 60- 100 miljoen.

Informatiebijeenkomst over Lighthouse Isotopes
Dinsdagavond organiseert de vereniging Pettemerduinen kernreactorvrij! een bijeenkomst over de door ASML ontwikkelde technologie om medische isotopen te produceren met een elektronenlasers, dus zonder een kernreactor. Directeur Patrick de Jager van Lighthouse Isotopes zal een presentatie geven over de ontwikkeling, stand van zaken en verwachtingen van Lighthouse.
Dinsdagavond 13 maart 2018, 20.00 uur, Dorpshuis De Uitkijk, Maarten Breetstraat 1, Sint Maartensbrug