Noodafschakeling kernreactor TU-Delft trager dan vergund

Op 14 februari is de Hoger Onderwijs Reactor op de campus van de TU Delft stilgelegd. Volgens berekeningen van het Reactor Instituut Delft zou de kernreactor bij het falen van de hoofdpomp van het primaire koelsysteem niet binnen de vereiste tijd afschakelen maar “enkele seconden later”. De ‘vereiste tijd’ blijkt binnen één seconde; waarmee ‘enkele seconden later' toch een andere lading krijgt. Het snelafschakelmechanisme van de Delftse kernreactor is, volgens de melding, inmiddels aangepast.

Op 15 februari meldde het Reactor Instituut Delft aan de nucleaire toezichthouder ANVS dat er op 14 februari een preventieve afschakeling had plaats gevonden van de HOR, de Hoger Onderwijs Reactor. Reden hiervoor was dat men tijdens het uitvoeren van een veiligheidsstudie merkte dat “bij een eventuele uitval van de koelwaterpomp de reactor mogelijk enkele seconden later zou afschakelen dan hetgeen in het veiligheidsrapport is vermeld.” Hoeveel seconden wordt niet vermeld maar zonder nadere informatie ben je al snel geneigd te denken 'Wat maakt een paar seconden nu uit?'.

Fragment uit het Veiligheidsrapport (p. 6-17)

Toch het laatste Veiligheidsrapport Hoger Onderwijs Reactor (1995) er maar bij gepakt. In dat Veiligheidsrapport, onderdeel van de Kernenergiewetvergunning maar niet online, staat dat bij een RSA (reactorsnelafschakeling) de kernreactor binnen 0,65 seconden (<0,65s) moet zijn afgeschakeld. De moderatorstaven moeten dus binnen één seconde in de kern kunnen worden gebracht om de kettingreactie te stoppen.

Als 0,65 seconde vergund is, is “enkele seconden” dan niet gevaarlijk? Is het uitgesloten dat bij een vertraging van de noodafschakeling de splijtstof in de reactor bijvoorbeeld door oververhitting beschadigd raakt?

Volgens de Delftse ingenieurs in ieder geval niet: "Het RID heeft berekend dat de reactor, ook met die verkeerd gebleken instelling, bij uitval van de koelwaterpomp altijd voldoende koeling zou hebben gehad."

De ANVS spreekt zich er in haar bericht niet over uit. Of toch: De toezichthouder heeft deze gebeurtenis, op basis van de tot nu toe beschikbare informatie, voorlopig ingeschaald als INES-niveau 0; 'een kleine afwijking'.

Vanwege het geringe vermogen van de Delftse onderzoekreactor wordt er in principe alleen binnen een straal van 500 meter rond de kernreactor jodium gedistribueerd. Maar omdat het nucleaire onderzoeksinstituut binnen een straal van 100 km van de kerncentrales van Doel en Borssele ligt, is in heel Delft vorig jaar toch jodiumprofylaxe verspreid.