Volgende week donderdag (18 december) is er in Petten een informatie bijeenkomst van NRG om te informeren over de stand van zaken met betrekking tot het afvoeren van het zogeheten historisch afval. Er is een vergunning waar in gesteld wordt dat het afval in 2017 afgevoerd moet zijn. Dat is al een keer uitgesteld omdat NRG meer tijd nodig had; eerst was het namelijk 2016. Dat dat niet gehaald werd is op zich al een schande, want vanaf begin jaren 90 (!) was duidelijk dat het afval weg afgevoerd moet worden. En vanaf het gereed komen van het HABOG bij de Covra in 2003 was er ook de praktische mogelijkheid. ECN/NRG is altijd (zeker hierover) zeer coulant behandelt. Hier een overzicht op Laka over de affaire met het historisch afval.
Zoals gezegd, het radioactief afval moet 31-12-2017 afgevoerd zijn. Tot onze grote verbazing stond op pag. 86 van het eind oktober verschenen rapport van Nederland voor de Fifth Review Conference van de Joint Convention[*1]: “It is intended that all legacy waste from the Waste Storage Facility at Petten will have been removed before 2020.” Voorgekookt, dus, want in de vergunning staat voor einde 2017 en een wijziging van die vergunning was nog helemaal niet aangevraagd, laat staan afgegeven. En nog steeds is die niet aangevraagd –maar dat zou dan zo maar volgende week kunnen gebeuren. Naar aanleiding daarvan zijn er ook vragen over gesteld in de gemeenteraad van Schagen, maar die zijn nog niet beantwoord.

Steeds opnieuw heeft het Rijk bijgedragen aan de kosten voor het opruimen van het afval;
Zo blijkt dat het ministerie van EZ tussen 1995 en 2006 39,8 miljoen euro heeft gegeven aan ECN voor het verwijderen van radioactief afval. Hoe het precies is besteed weten ze bij EZ niet, zo blijkt uit een interne nota van Economische Zaken. In 2013 krijgt NRG weer 25 miljoen euro voor specifiek dit doel en dan staat het Rijk ook nog garant voor 34 miljoen bij een buitenlandse verwerker van het radioactief afval. De conclusie van Brandpunt Reporter die via een WOB heel veel documenten hebben geopenbaard, is dan ook, dat volgens ambtenaren het alternatief voor het blijven betalen het faillissement van ECN/NRG is, waarna het rijk alsnog opdraait voor het opruimen van het afval. Een comfortabele positie voor ECN/NRG.

Problemen
Het afval ligt opgeslagen in een grote betonnen bak met speciale buizen in de Waste Storage Facility (ook wel de pluggenloods genoemd). Het zijn in totaal ongeveer 1700 (35 liter) vaatjes historisch afval. De vaatjes bevatten diverse soorten radioactief afval zoals restanten van bestralingsexperimenten uit de HFR, gereedschap, instrumenten, doeken, papier.

Het radioactief afval moet gescheiden worden aangeleverd bij COVRA. Het afval in de vaatjes moet dus eerst worden gescheiden en gesorteerd. Het laagactief afval wordt direct aangeboden aan COVRA. Het overige (hoog) radioactief afval wordt in batches aan een externe Service Provider (het Belgische Belgoprocess) aangeboden voor verwerking voordat het naar de COVRA wordt gebracht. Maar voordat dit radioactief afval kan worden vervoerd moet eerst een speciale beladingsunit worden gebouwd om het afval in een transportcontainer te kunnen laden.

Het opruimen van dat historisch afval is ingewikkeld. Een van de problemen is dat de informatie over wat er precies opgeslagen ligt heel gebrekkig is. Zo horen wij dat er wel degelijk vloeibaar afval is opgeslagen, terwijl dat volgens de –gebrekkige- boekhouding niet zo is. Maar nog meer: er is ook radioactief afval opgeslagen dat niet van de RCN/ECN/NRG afkomstig is, zelfs uit het buitenland, wordt gefluisterd. Maar opnieuw, niemand weet precies wat, of is in elk geval in staat dat te vertellen. Verder is het scheiden van alfastralend afval ook een groot probleem. Om een goede alfa meting te doen moet men minstens op enkele millimeters van de bronterm zitten, en dat lukt nooit bij een dergelijke verzameling van afval. Want dat is niet plat en vlak.

Problemen dus. Een intern stuk van EZ schat de kosten van het opruimen op 100 miljoen euro, maar aangezien alle bedragen zijn gewit in de documenten die Brandpunt Reporter heeft ontvangen is dat onduidelijk. ECN hoort een fonds te hebben (en heeft dat ook) voor decommissioning (ontmanteling, schoonmaak en opruimen), maar ook het bedrag wat daarin zit is weggelakt uit de documenten. Maar dat is in elk geval niet genoeg. En het zou zo maar kunnen dat de 65 miljoen euro die hiervoor al van het Rijk is ontvangen ook nog niet voldoende is.

We zullen het horen, volgende week donderdag in Petten. Of waarschijnlijk ook niet…
Locatie: De Watersnip, Pettemerweg 4, Petten
Datum: donderdag 18 december 2014
Tijd: 19.30-21.00 uur (inloop vanaf 19.00 uur