Het is vijftien jaar geleden dat het kernramp in Fukushima plaatsvond, de zwaarste civiele kernramp in Japan. De gevolgen waren (en zijn) enorm: massale evacuaties, hoge economische kosten en blijvende onzekerheid over de energievoorziening. Toch domineert al jaren één officieel narratief: dat de vrijgekomen straling te laag was om grote gezondheidsrisico’s te veroorzaken en dat vooral angst en stress de echte boosdoeners waren. Dit frame wordt regelmatig herhaald, bijvoorbeeld wanneer Rafael Grossi, directeur-generaal van het Internationaal Atoom Energie Agentschap, stelt dat “niemand is gestorven aan straling in Fukushima”. Ook de World Nuclear Association stelt nog steeds dat “er geen sterfgevallen of gevallen van stralingsziekte zijn geweest als gevolg van het nucleaire ongeval”. Deze opmerkingen zijn niet bijzonder verrassend, vooral omdat ze afkomstig zijn van organisaties die de voordelen en veiligheid van kernenergie promoten.
Toch zijn deze uitspraken niet zonder problemen. Het blijft sowieso moeilijk om precies vast te stellen hoeveel slachtoffers er door Fukushima zijn gevallen. Dit is bij nucleaire rampen altijd ingewikkeld. Daarnaast zitten er drie belangrijke tekortkomingen in het verhaal dat vaak wordt herhaald. Die gaan over hoe mensen langere tijd kleine hoeveelheden straling kunnen krijgen, over sterfgevallen die indirect met de ramp te maken hebben, en over de neiging om vooral naar cijfers te kijken die niet het hele verhaal vertellen. Lees verder
Categorie: Japan
11 maart: 15 jaar Fukushima; gevolgen duren voort
Woensdag 11 maart is het 15 jaar geleden dat de oostkust van Japan getroffen werd door een aardbeving en tsunami. Bij de Fukushima Daiichi-kerncentrale was er na de aardbeving al flinke schade, maar de tsunami vernietigde de kerncentrales. Uit een rapport van het Japanse parlement bleek dat een cultuur van wegkijken en elkaar de hand boven het hoofd houden mede oorzaak was van de ernst van het ongeluk. Zo’n 165.000 mensen werden geëvacueerd en 1.800 vierkante kilometer land was vanwege de stralingsbelasting ongeschikt voor bewoning en landbouw. Na de ramp verhoogde de Japanse regering het aanvaardbare stralingsniveau met een factor 20, zodat 110.000 mensen geleidelijk naar huis mochten terugkeren. Het aantal gevallen van schildklierkanker bij kinderen – de kanker die zich het eerst manifesteert - is twintig keer hoger dan verwacht. De economische schade wordt geschat op omgerekend 130 miljard euro. Na het kernongeluk in 2011 werden alle kerncentrales onmiddellijk gesloten. Nu 15 jaar later zijn 15 kerncentrales weer in bedrijf, die nu zorgen voor 6% van de elektriciteitsproductie; 18 kerncentrales moeten nog onderzocht worden en 27 kerncentrales zijn definitief gesloten. Lees verder
De afnemende rol van kernenergie in Japan
Vorige maand publiceerde de Japanse regering de laatste versie van het “strategisch energieplan”, waarin voor het eerst, het na Fukushima opgenomen voornemen om de “afhankelijkheid van kernenergie zo veel mogelijk te verminderen” ontbrak. Euforie in het pro-kernenergie kamp. Toch gaat dat voorbij aan de realiteit waarin de dure kernenergie eigenlijk geen kans gaat maken. De verminderde afhankelijkheid van kernenergie in Japan sinds Fukushima heeft namelijk ook een tweede mythe (naast de beweerde inherente veilige Japanse kernenergie) ontkracht, namelijk dat de Japanse samenleving kernenergie nodig heeft. De ommezwaai van de regering van een passieve houding naar een proactief kernenergiebeleid druist in tegen de huidige feiten. Zij zou haar energieplan dienovereenkomstig moeten herzien. Lees verder
War games: aanval op Zuid-Korea’s nucleaire faciliteiten als ‘smoke-screen’ voor invasie Taiwan
Kernenergie en veiligheid: A wargame sought to test if a major radiological release that would prompt the evacuation of millions of civilians in South Korea could distract key US allies from assisting and rebuffing an all-out military invasion of Taiwan. The short answer was yes.
The game originally presumed that China, wanting to keep the United States, South Korea, and Japan out of a fight over Taiwan, would ask North Korea to strike the Kori nuclear power plant in South Korea to force massive evacuations. But a brief by Joshua Stanton, an expert on North Korea, changed that scenario significantly. Stanton argued that a North Korean military offensive was not the only threat Seoul faced. In addition, military planners need to worry about what South Koreans sympathetic to the North might do. Lees verder
Een boodschap uit Fukushima
Vandaag is het 14 jaar geleden dat in Japan na een tsunami duizenden slachtoffers vielen. De tsunami veroorzaakte in de kerncentrale bij Fukushima ook meerdere meltdowns. Hoewel de meeste vrijgekomen radioactiviteit de oceaan in spoelde, werd ook een groot gebied radioactief besmet en moesten 150.000 mensen worden geëvacueerd. Pas nadat de Japanse regering het toelaatbare stralingsniveau met een factor twintig verhoogde mocht het merendeel weer terugkeren.
Laka publiceert vandaag een boodschap van de Japanse activiste Ruiko Muto over de situatie in Fukushima. Om schadevergoeding te krijgen en verantwoordelijkheid voor de kernramp vast te stellen is zij betrokken bij procedures tegen TEPCO, de exploitant van de kerncentrale, en tegen de Japanse Staat.
Lees verder
De zee is geen open riool voor radioactief afval!
Gisteren is de uitbater van de kerncentrale in Fukushima toch begonnen met het lozen van grote hoeveelheden met radioactief tritium besmet water in de Grote Oceaan. Dit terwijl het ook mogelijk is het afvalwater op land op te slaan, tot het tritium radioactief vervallen is – ongeveer 100 jaar. Maar nee, de zee gebruiken als open riool is goedkoper. In veel landen in de regio en ook door Japanse groepen, wordt tegen de lozing geprotesteerd: De zee is geen vuilnisvat.
The solution for pollution is dilution was in de jaren '70 het devies voor het in zee dumpen van radioactief afval. Maar daar kwam men op terug en het dumpen van radioactief afval in zee werd verboden. Maar we gaan met het steeds meer radioactieve lozingen in zee eigenlijk weer terug naar af. “Gif en rotzooi in de zee / de oceaan één grote plee / De zee is zo ontzettend groot / de vis die gaat maar zo niet dood”, zong Robert Long al in 1974, concluderend: “Dit gaat het snelst en tijd is geld / iets anders wordt te duur / wij zijn baas van de natuur”. Lees verder
Japan gaat met tritium besmet water lozen in zee
Daarom zingen we met z’n allen nog een keer:
Gif en rotzooi in de zee // de oceaan één grote plee // de vis die gaat maar zo niet dood // de zee is zo ontzettend groot. // Dit gaat het snelst en tijd is geld // iets anders wordt te duur // wij zijn baas in de natuur!
Robert Long, Toe maar jongens, 1974
Risico op ongecontroleerde kernreactie in de kelder van Tsjernobyl
Wetenschappers onderzoeken of ze in moeten grijpen, en hoe, nu ze in Tsjernobyl steeds meer kernreacties waarnemen. “Het is als sintels in een barbecue, het blijft smeulen.” In de kelders van de in 1986 ontplofte kernreactor bevindt zich nog 170 ton bestraald uranium, wat als een soort radioactieve lava in de ruimtes onder de kernreactor was gestold. Wetenschappers schatten dat ze nog nog enkele jaren hebben om te beoordelen of de kernreacties vanzelf gaan verdwijnen of dat het nodig is om in te grijpen om een oncontroleerbare kernreactie te voorkomen. Dit is ook van groot belang voor de kernreactor in Fukushima, waar ook veel splijtstof is gesmolten. Hoewel een explosieve kernreactie mogelijk beperkt zou blijven, zouden wel delen van de sarcofaag kunnen instorten. Lees verder
Fukushima: gevolgen kernongeval 10 jaar later nog lang niet voorbij
Op 11 maart 2011, binnenkort 10 jaar geleden, vond 130 km ten oosten van de Japanse stad Sendai een catastrofale zeebeving plaats met een kracht van 9,0 op de Schaal van Richter. De daaropvolgende tsunami richtte veel schade aan. Bij de kerncentrale Fukushima Daiichi was de vloedgolf zo'n 15 meter hoog en daarmee krachtiger dan waarmee in het ontwerp van de kerncentrale rekening was gehouden. Maar volgens een onderzoekscommissie van het Japanse parlement was het kernongeluk mede het gevolg van een cultuur van wegkijken en elkaar de hand boven het hoofd houden. Wat gebeurde er precies, wat waren de gevolgen en wat is nu de stand van zaken. Herman Damveld zet het op een rij. Lees verder
Febr. 5: The aftermath of Fukushima
It has been almost eight years since the Tohoku earthquake and Fukushima nuclear accident in Japan.
Oshidori Mako and Ken are Japanese comedians who have kept track of the aftermath of Fukushima. In 2019, they will visit the Netherlands, Germany and France to hold lectures to give us an insight into the on-going disaster. Please join, our talk and discussion to make our way to sustainable and renewable energy for a better future.
Organized by Hope Step Japan. Language: English and Japanese, Entrance: 5 euro (students are free of charge)
Amsterdam, Wibaustraat 3b ( Wibauthuis, Hogeschool van Amsterdam)
Tuesday February 5, 2019; 19:00 - 21:00 hr