ANVS twijfelt aan veiligheidscultuur bij kernafvalopslag COVRA

Onlangs kregen we een zeldzaam inkijkje in de communicatie tussen kernafvalbeheerder COVRA en toezichthouder ANVS. Daaruit blijkt dat de COVRA meer dan de helft van de veiligheidsrelevante interne procedures vijf jaar niet had nagelopen. Maar misschien nog wel ernstiger, dat COVRA, om een wettelijk veiligheidsonderzoek maar positief te kunnen framen, weinig kritische zelfreflectie toonde over die evaluatie zelf. Bij het afronden van de veiligheidsevaluatie, de '10EVA', sprak de ANVS dan ook haar zorg uit of het management van de COVRA de veiligheidscultuur bij 's lands kernafvalverwerker wel voldoende bevordert.

Nucleaire installaties zijn op grond van het Euratom-verdrag verplicht iedere tien jaar een veiligheidsevaluatie te houden, de '10EVA'. De COVRA kreeg haar eerste vergunning in 1998, dus de 10EVA moet plaatsvinden in 2009, 2019, 2029, etc.. De evaluaties moeten telkens  binnen één jaar zijn afgerond.

Omdat COVRA van plan is een nieuw opslagbunker voor historisch kernafval te bouwen - het M(F)OG - had Laka vorig jaar gevraagd om bij de plannen voor die bunker rekening te houden met de uitkomst van het 10EVA19. Daarop bleef het wel erg stil over die evaluatie, waarop Laka er afgelopen juni bij de ANVS een Woo-verzoek over indiende. De 10EVA19 had per slot van rekening al anderhalf jaar klaar moeten zijn.

Allereerst duurt de voorbereiding van COVRA's 10EVA19 al tot januari 2020 - pre-Corona! - waarmee de termijn van een jaar om de evaluatie af te ronden dus al was overschreden.

Een jaar later, in februari '21, zijn de onder de 10EVA liggende veiligheidsevaluaties alsnog door de de consultants van NRG afgerond. Alleen dan is is COVRA nog aan het schmieren met het opstellen van een 'Samenvattende beoordeling' ervan. De ANVS: 'COVRA heeft in haar poging het document geschikt te maken voor het publiek (in geval van een WOB-verzoek) de lijn overtreden van ‘duidelijker uitleggen’ naar ‘rooskleuriger weergeven’. De ANVS geeft ook een aantal voorbeelden:

Nb. Bevinding NRG is een citaat van een bevinding zoals NRG die formuleert in een van haar Safety Factor-evaluaties - een deelstudie van de 10EVA.
COVRA is hoe de COVRA die bevinding eufemistisch verwoord in de concept-versie van de 'Samenvattende beoordeling'.
  • Bevinding NRG: Meer dan 50% van de documenten uit het managementsysteem is in de afgelopen 5 jaar niet (aantoonbaar) op juistheid en functionaliteit beoordeeld, ondanks dat COVRA deze 5 jaarlijkse evaluatiecyclus in haar managementsysteem heeft vastgelegd
  • COVRA: Een deel van de documenten is in de afgelopen vijf jaar echter niet aantoonbaar op actualiteit gecontroleerd
  • Bevinding NRG: Met de huidige conservatieve aannames is op termijn een kriticiteitsincident in het AVG ten gevolge van de verwerking van vloeibare molybdeenafval niet uit te sluiten
  • COVRA: De huidige conservatieve aannames over kriticiteitsbeheersing in het AVG beperken de huidige manier van verwerking van vloeibare molybdeenafval.
  • etc.

COVRA moet dus terug naar de schrijftafel en de toezichthouder laat de term handhaving vallen.

Drie maanden later stuurt COVRA een nieuwe versie, welke de ANVS in arren moede uiteindelijk toch accepteert: "In de tweede versie zijn de eerder gemaakte opmerkingen van de ANVS onvolledig ingevuld. Dit betreft vooral de toonzetting van het document. [...]  Om de continuïteit van het proces niet te verstoren stemt de ANVS daarom in met deze versie van het eindrapport".

ANVS besluit die goedkeuring met de opmerking:

De houding van COVRA geeft ANVS reden om te twijfelen of er in voldoende mate wordt voldaan aan de verplichting van COVRA tot het bevorderen van een hoog niveau van veiligheidscultuur in alle leiderschapslagen (Rnvk artikel 8, lid 2.c 2°). De ANVS zal hier dan ook aandacht aan besteden in haar toezicht de komende tijd.

COVRA maakt daar in haar recente jaarrapport het volgende van:

In 2020 is de 10EVA uitgevoerd over de periode 2009 – 2018. De belangrijkste conclusie van deze 10EVA is dat er geen bevindingen zijn die een directe of grote impact hebben op de veiligheid en daardoor acute actie vereisen. Op een aantal aspecten scoort COVRA zelfs boven de norm. Het bevestigt de ambitie van COVRA om haar veiligheidscultuur voortdurend verder te versterken.

We moeten eerlijk toegeven dat Laka niet vaak in de keuken van de ANVS meekijkt. We weten dus niet hoe zo'n 10EVA normaal verloopt, maar we hopen toch dat kernenergie-vergunninghouders zich in de regel meer met de nucleaire veiligheid, en minder met de beeldvorming bezighouden?

Wij zijn niet per se fan, maar het Internationaal atoomenergieagentschap IAEA licht op verzoek de veiligheidscultuur van kernenergie-organisaties door, de ISCA-missie. Ze heeft dat gedaan in 2014 bij kerncentrale Borssele en in 2017 bij NRG. Zou de directie van COVRA de handschoen durven oppakken? Of zou Minister Kaag, COVRA' s enig aandeelhouder, COVRA daar toe willen bewegen?


De problematische fixatie van de COVRA op 'beeldvorming' komt bovenop het robbertje wat de ANVS en de COVRA al een tijdje aan het worstelen zijn over de mogelijk discriminerende  tarieven die de COVRA bij ziekenhuizen in rekening brengt.

Dit bericht werd geplaatst in ANVS, COVRA, IAEA, NRG en getagged met , , op door .
Heb je een opmerking of zie je een feitlijke onjuistheid? Laat het ons weten!

Over Stichting Laka

Het documentatie- en onderzoekscentrum kernenergie - Ketelhuisplein 43, Amsterdam - tel: 020-6168294 - mail: info@laka.org - @LakaNieuws - FB: facebook.com/stg.laka


Gerelateerde berichten:

 

  • 9 oktober 2020: ANVS: Ziekenhuizen krijgen de rekening voor het kernafval van Borssele

    Toezichthouder ANVS heeft vastgesteld dat ziekenhuizen de rekening krijgen voor de financiële risico's die kernafvalbeheerder COVRA aangaat voor de verwerking en opslag van kernafval van de kerncentrale Borssele en de Hoge Flux Reactor in Petten. Dit is in strijd is met het wettelijke principe van 'de vervuiler betaalt'. De ANVS wilde COVRA daarom een dwangsom […]


  • 2 augustus 2022: COVRA merkt radioactieve lozing pas na twee weken op

    Radioactief afval-verwerker COVRA heeft april vorig jaar een radioactief tritium lozing pas nadat de lozing al twee weken bezig was, opgemerkt. De kernafvalverwerker had afgeschreven nooduitgangbordjes met radioactief tritium in een stalen vat gestopt, dat volgestort met cement, en het vat te drogen gezet. Na twee weken bleek dat twee dagen na het cementeren uit […]


  • 19 juli 2021: “COVRA in de duinen”: Rijk wil Pallas bij formatie regelen

    Uit stukken vrijgegeven na een Wob-verzoek van Laka, blijkt dat het Rijk afgelopen herfst de 'financiële zaken voor NRG-Pallas' in de voorjaarsnota of bij de formatie had willen 'regelen'. Voor NRG's historisch radioactief afval is dat, in de voorjaarsnota, gelukt. Met de formatie wil het alleen nog niet zo vlotten. Mogelijke investeerders in de Pallas […]


  • 12 april 2021: Europese Commissie onderzocht financiering COVRA na staatssteunklacht Laka

    Zomer 2017 diende Laka, samen met mensen met zonnepanelen op hun dak, een Europese staatssteunklacht in. Opwekkers van duurzame stroom betalen namelijk voor hun afval, terwijl kerncentrale-exploitant EPZ in Borssele bij het opwekken van kernenergie door de COVRA (een staatsbedrijf) van kosten van kernafval is afgeschermd. En dat is (verboden) staatssteun. Na geduldig graven bleek […]


  • 3 februari 2021: Europa stelde Nederland vragen over financiering radioactief afval

    We komen er wel: De Europese Commissie heeft Nederland medio 2018 vragen gesteld over de financiering van het beheer van radioactief afval. Eerst was namelijk alleen maar duidelijk dat de Commissie Nederland op de vingers had getikt dat Europese regels over het beheer vanen radioactief afval niet goed in Nederlands beleid waren omgezet. Alhoewel we […]


  • 20 oktober 2020: NRG wil historisch kernafval Petten afvoeren naar nog te bouwen gebouw COVRA

    NRG wil het historisch kernafval in Petten afvoeren naar het MFOG, een nieuw, nog te bouwen gebouw bij de COVRA in Zeeland. Toezichthouder ANVS heeft hiervoor vorige week een gewijzigd afvoerplan van NRG goedgekeurd. In het nog te bouwen gebouw zou zowel middel als hoog radioactief afval uit Petten worden geborgen. Het plan komt in […]