Toezichthouder ANVS meldde in haar recente jaarverslag een inspectie te hebben gedaan bij kernafvalbeheerder COVRA en naar aanleiding daarvan staatssecretaris Van Veldhoven te hebben geadviseerd de financiering van de opslag en eindberging van kernafval te herzien. Laka heeft de ANVS daarop om meer informatie gevraagd, en het blijkt nu dat de ANVS de COVRA na de inspectie een last onder dwangsom wilde opleggen. Hoe het precies zit is nog niet helemaal duidelijk omdat de COVRA bezwaar maakt tegen openbaarmaking van de details. De ANVS geeft de COVRA nu tot dinsdag 28 juli de tijd om een kort geding te starten. Als ze dat niet doet, maakt de ANVS de documenten alsnog openbaar. Laka heeft vorig jaar zelf ook al een rechtszaak tegen de COVRA aangespannen om meer informatie te krijgen.

Als u het werk van Laka belangrijk vind, kunt u donateur worden.
Alleen met uw steun kunnen wij ons werk blijven doen.

Uit de brief, die Laka afgelopen donderdag ontving, blijkt dat de ANVS bij de COVRA had gecontroleerd of deze wel op een transparante, objectieve en niet-discriminerende wijze kosten voor de berging van kernafval in rekening brengt en of ze daarbij wel de kosten voor onderzoek en ontwikkeling van de eindberging meeneemt, zoals wettelijk verplicht is.

Wat er precies tijdens de inspectie is aangetroffen, is nu alleen nog niet bekend, maar in orde was het niet: Het bezoek aan de COVRA gaf de ANVS aanleiding om staatssecretaris van Veldhoven te adviseren het bestaande kader voor de financiering van eindberging te herzien. En volgens de inventarislijst bij het besluit was de ANVS in januari 2019 ook van plan aan COVRA een last onder dwangsom op te leggen. Elf maanden later, in januari dit jaar, stuurde de ANVS de COVRA een intrekking last onder dwangsom. Je zou denken dat een intrekking alleen nodig is als in de tussentijd ook een last is opgelegd, maar uit het jaarverslag blijkt dat de ANVS in 2019 geen enkele last onder dwangsom heeft opgelegd.

Hoe het ook zei, de COVRA wil nu dat alle informatie over de inspectie geheim blijft: Anders dan de ANVS, en Laka, vindt de COVRA informatie over de kernafval-tarieven geen milieu-informatie, waarvoor ruimere openbaarmakingsregels gelden. Daarnaast heeft COVRA blijkbaar bij de ANVS gesteld dat gespreksverslagen, inspectierapporten en nota's naar de staatssecretaris 'normaal ook niet openbaar worden gemaakt' en dat openbaarmaking van sommige stukken ook 'ongewenst is'. De ANVS maakt daar korte metten mee: 'Deze bezwaren zijn niet terug te voeren op de Wob en vormen geen belemmering voor openbaarmaking'.

Juridische procedure
De vraag is nu hoe serieus COVRA zichzelf neemt, en of ze ook werkelijk een kort geding gaat starten. Op zich zou dat wel interessant zijn, omdat Laka, door de Corona-crisis, ook al weer maanden wacht op een zittingsdatum voor een beroep over een Wob-verzoek wat Laka bij de COVRA zelf had ingediend. Ook daar gaat het, onder andere, om de vraag, of de informatie over plannen voor eindberging van kernafval milieu-informatie is. De ANVS maakt er in haar besluit in ieder geval weinig woorden aan vuil: zij vindt van wel.

Tegelijkertijd is het natuurlijk heel zorgwekkend dat de COVRA, een 100% staatsbedrijf, zich alleen in naam heel transparant opstelt. De COVRA moet het kernafval van alle Nederlandse nucleaire installaties vele millennia veilig beheren. Er leven reële zorgen over hoe de COVRA dat organiseert, niet alleen bij milieuorganisaties zoals Laka, maar nu dus ook bij de ANVS, de wettelijke toezichthouder. En in plaats van open kaart te spelen, houdt de COVRA de luiken krampachtig gesloten. Het wachten is nu dus maar op 28 juli.